نزدیکی کلمبیا و ونزوئلا به اسرائیل و تغییرات در آمریکای لاتین

به گزارش تیترستان؛ به نقل از ایسنا، در سال ۲۰۰۹، هوگو چاوز، رئیس جمهور وقت ونزوئلا، به دلیل حمله نظامی به نوار غزه، سفیر رژیم صهیونیستی را اخراج کرد و بدین‌ترتیب روابط دیپلماتیک میان دو طرف قطع شد.

پس از ۱۷ سال، این دو کشور توافق کردند که سازوکاری برای از سرگیری خدمات کنسولی به شهروندان خود ایجاد کنند. گرچه این اقدام محدود بود، اما تا همین اواخر، احتمال آن بعید به نظر می‌رسید.

کلمبیا به‌ویژه در این زمینه پیشگام شده است. دولت «آبلاردو د لا اسپریلا»، رئیس جمهور جدید این کشور، نه تنها تصمیم قطع روابط دیپلماتیک که «گوستاوو پترو»، رئیس جمهور پیشین گرفته بود را لغو کرد، بلکه انتقال سفارت کلمبیا به قدس اشغالی را نیز اعلام نمود و حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان را به رسمیت شناخت.

طبق قوانین بین‌المللی، بلندی‌های جولان جزء خاک سوریه محسوب می‌شود که از سال ۱۹۶۷ تحت اشغال اسرائیل قرار دارد و اکثریت جامعه جهانی، شامل آلمان و سازمان ملل، این الحاق را به رسمیت نمی‌شناسند.

اسحاق کارو، استاد دانشگاه آلبرتو هورتادو در شیلی، در مصاحبه‌ای با «دویچه وله» اظهار داشت که ظهور راست افراطی در منطقه، به نزدیکی به اسرائیل منجر شده و این روند به‌طور خاص با سیاست‌های خارجی آمریکا همراستا است.

دانیل واگنر، دانشیار گروه روابط بین‌الملل در دانشگاه عبری قدس، نیز به این «موج همگرایی» اشاره کرد و گفت که این روند با رؤسای جمهور سابق برزیل و السالوادور آغاز شده و اکنون به‌ویژه با «خاویر میلی»، رئیس جمهور آرژانتین، و دیگر کشورها مشهود است.

وی به تغییرات سیاسی از چپ به راست اشاره کرد و افزود که ترکیب پوپولیسم با جنبش‌های راست‌گرا، نه تنها همگرایی بلکه پذیرش واقعی اسرائیل را نیز به همراه خواهد داشت.

گیلبرتو آراندا، تحلیلگر سیاسی از دانشگاه شیلی، به این تغییرات منطقه‌ای اشاره کرد و گفت: این تغییرات به‌ویژه با گرایش به آمریکا در سایه دولت دونالد ترامپ و تلاش برای نزدیکی به اسرائیل همراه است.

آرژانتین به‌عنوان نمونه بارز این همگرایی، روابط خود با رژیم صهیونیستی را به بخش مهمی از سیاست خارجی خود تبدیل کرده است. به گفته کارو، روابط با اسرائیل به یک ویژگی متمایز راست افراطی در منطقه تبدیل شده است.

با این حال، انگیزه‌ها در کشورهای مختلف یکسان نیست و واگنر به عوامل ایدئولوژیک و استراتژیک در این زمینه اشاره کرد. کلمبیا، تحت ریاست جمهوری پترو، در سال ۲۰۲۴ به دلیل جنگ غزه روابط خود را با اسرائیل قطع کرد و اکنون به موضع حمایتی بازگشته است.

واگنر همچنین به تغییر در سیاست خارجی کلمبیا اشاره کرد و گفت که این تغییر به‌ویژه در به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان مشهود است.

در مورد ونزوئلا، وضعیت متفاوت است. نظام سیاسی این کشور تغییر نکرده اما جایگاه بین‌المللی آن با مداخله آمریکا و نزدیکی به واشنگتن تغییر کرده است. از سرگیری خدمات کنسولی میان ونزوئلا و رژیم صهیونیستی ارزش نمادینی دارد و برای اسرائیل احیای روابط با کشوری که روزگاری یکی از شدیدترین دشمنانش بود، موفقیت دیپلماتیکی به‌شمار می‌آید.

کشورهای دیگر نیز تغییرات مشابهی را تجربه کرده‌اند. بولیوی در سال ۲۰۲۳ روابط خود را با اسرائیل قطع کرد و سپس در دسامبر ۲۰۲۵ پس از تغییر دولت، آنها را از سر گرفت. شیلی نیز موضع خود را تغییر داده و دولت جدید موضع مثبت‌تری نسبت به اسرائیل اتخاذ کرده است.

وضعیت در آمریکای لاتین به‌طور کلی یکسان نیست. دولت «لولا دا سیلوا» در برزیل انتقادی نسبت به اسرائیل دارد و با توجه به وزن سیاسی و اقتصادی این کشور، تصور تغییر منطقه‌ای به سمت اسرائیل دشوار به نظر می‌رسد. مکزیک نیز با حفظ بی‌طرفی، روابط خود را با اسرائیل حفظ کرده است.

این تحولات جبهه آمریکای لاتین را که پیش‌تر از اسرائیل انتقاد می‌کرد، تضعیف کرده است. آراندا می‌گوید که این بلوک پس از تغییرات سیاسی در کشورهایی مانند کلمبیا «تعریف نشده» است، هرچند برزیل همچنان وزن کافی برای نمایندگی یک موضع جایگزین را دارد.

منافع رژیم صهیونیستی در این منطقه فقط به جلب حمایت دولت‌های دوست محدود نمی‌شود و روابط آن با کشورهای دیگر به سال ۱۹۴۸ برمی‌گردد. واگنر می‌گوید که منافع فعلی رژیم صهیونیستی در آمریکای لاتین شامل مشروعیت‌بخشی، همکاری و نفوذ است. این رژیم به شرکا و همکاری‌های اقتصادی، فناوری و نظامی نیاز دارد و آمریکای لاتین را به‌عنوان یک شریک قوی در زمینه‌های امنیت سایبری و هوش مصنوعی می‌بیند.