سازمان لیگ و بی‌توجهی به هم‌زمانی دربی لندن و مسابقه داخلی

به گزارش تیترستان؛ در روز یکشنبه میانه شهریور، در حالی که آرسنال و چلسی در یکی از حساس‌ترین بازی‌های هفته موسوم به Super Sunday در لندن به مصاف هم می‌روند، دیدار استقلال و آلومینیوم اراک نیز آغاز خواهد شد. این وضعیت برای علاقمندان به فوتبال به معنای یک «پارادوکس لذت‌بخش اما دردناک» است؛ انتخاب بین کیفیت بالای فوتبال اروپایی و تعصب به تیم داخلی.

صداوسیما نیز تمایل داشت که این دو مسابقه در زمان‌های متفاوت پخش شوند تا بتواند از این فرصت برای جذب آگهی استفاده کند. اما سوال اینجاست که چرا سازمان لیگ و باشگاه‌ها به این تمایل عمومی توجه نکرده و برنامه بازی را تغییر ندادند؟ پاسخ این سوال در یک واژه اقتصادی خلاصه می‌شود: حق پخش تلویزیونی.

در لیگ‌های حرفه‌ای دنیا، زمان‌بندی بازی‌ها معمولاً بر اساس توافق با رسانه‌ها تعیین می‌شود. به عنوان مثال، اگر شبکه‌هایی مانند Sky Sport یا TNT Sport اعلام کنند که بازی باید در ساعت مشخصی پخش شود، باشگاه‌ها و لیگ برتر به آن احترام می‌گذارند. دلیل این امر وابستگی شدید درآمد باشگاه‌ها به حق پخش است.

اما در ایران، این معادله کاملاً معکوس است. سازمان لیگ و باشگاه‌های ایرانی، از جمله استقلال و پرسپولیس، هیچ درآمد مستقیمی از پخش زنده تلویزیونی دریافت نمی‌کنند. بنابراین، دلیلی برای تبعیت از زمان‌بندی صداوسیما یا توجه به مخاطبان وجود ندارد.

بی‌توجهی سازمان لیگ به هم‌زمانی این دو مسابقه، نه تنها نشانه‌ای از بی‌تدبیری است، بلکه به وضوح نمایان‌گر نقص‌های ساختاری در اقتصاد فوتبال ایران است. زمانی که درآمد باشگاه‌ها فقط از بلیط‌فروشی و اسپانسرهای غیرپایدار تأمین می‌شود، پخش تلویزیونی به نوعی «خدمات رایگان اجباری» تبدیل می‌شود و زنجیره ارزش فوتبال دچار اختلال می‌شود. این وضعیت به ضرر رسانه‌ها، باشگاه‌ها و در نهایت هواداران فوتبال تمام می‌شود.

تا زمانی که فوتبال ایران نتواند مدل اقتصادی خود را بر اساس حق پخش واقعی پایه‌گذاری کند، مشکلات ادامه خواهند داشت و هواداران همچنان حسرت تماشای هم‌زمان دو بازی جذاب را خواهند داشت. در این شرایط، هیچ برنده مالی وجود ندارد چرا که چرخه مالی سالمی برای آن تعریف نشده است.