صدای انفجار در نجران؛ راز پرتابه ناشناس و سکوت مقامات چه چیزی را پنهان میکند؟

به گزارش تیترستان؛ دفاع مدنی عربستان سعودی روز گذشته با انتشار بیانیهای کوتاه اعلام کرد که در پی اصابت یک پرتابه ناشناس به منطقهای در شهر نجران، شش نفر زخمی شدهاند. این بیانیه که بدون اشاره به هویت پرتابه، منشأ آن یا گروه مسئول منتشر شده، تنها به انتقال مجروحان به مراکز درمانی و آغاز بررسیهای اولیه اشاره کرده است. نجران، شهری در جنوب غربی عربستان و نزدیک به مرز یمن، در سالهای اخیر بارها هدف حملات راکتی و پهپادی قرار گرفته است، اما مقامات سعودی معمولاً جزئیات دقیق این حوادث را به سرعت منتشر نمیکنند. به نظر میرسد این بار نیز همان الگوی همیشگی تکرار شده و رسانههای رسمی تنها به ذکر حداقل اطلاعات بسنده کردهاند. در همین حال، منابع محلی از شنیده شدن صدای انفجاری مهیب در حدود ساعت ۹ شب به وقت محلی خبر دادهاند که موجب وحشت ساکنان چند محله مسکونی شده است.
جزئیات حادثه؛ آنچه دفاع مدنی گفت و آنچه نگفت
بر اساس گزارش دفاع مدنی عربستان، این حادثه در یکی از محلات حاشیهای شهر نجران رخ داده و تیمهای امدادی بلافاصله پس از دریافت خبر به محل اعزام شدهاند. شش مجروح که حال برخی از آنها وخیم توصیف شده، به بیمارستانهای منطقه منتقل شدند، اما مقامات از ارائه آمار دقیق درباره شدت جراحات یا تعداد افراد تحت درمان سرپایی خودداری کردهاند. همچنین هیچ اشارهای به خسارات مالی وارده به ساختمانهای اطراف نشده است، هرچند تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی از سوی کاربران محلی، شکسته شدن شیشههای چند واحد مسکونی و آسیب به یک خودروی پارکشده را نشان میدهد. کارشناسان نظامی معتقدند که پرتابه مذکور احتمالاً از نوع راکتهای کوتاهبرد یا گلولههای خمپارهای بوده که از مناطق کوهستانی مجاور شلیک شده است. با این حال، تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته و ائتلاف عربستان نیز واکنشی رسمی نشان نداده است.
نکته قابل توجه در این حادثه، سکوت نسبی رسانههای نزدیک به دولت سعودی است. در گذشته نیز هنگام اصابت پرتابه به مناطق غیرنظامی، مقامات تلاش کردهاند تا با تأخیر خبری و ارائه اطلاعات محدود، از ایجاد نگرانی عمومی جلوگیری کنند. اما این بار برخلاف انتظار، خبرگزاری رسمی واس به سرعت اصل خبر را منتشر کرد و سپس به آن بسنده کرد. به عقیده تحلیلگران، این رویکرد دوپهلو نشاندهنده آن است که ریاض نمیخواهد حادثه نجران به یک بحران رسانهای تبدیل شود، به ویژه در شرایطی که مذاکرات آتشبس با گروههای یمنی در جریان است. از سوی دیگر، برخی منابع محلی ادعا کردهاند که تعداد مجروحان بیش از شش نفر بوده و برخی از آنها به دلیل شدت injuries به بیمارستانهای تخصصی در ریاض منتقل شدهاند، ادعایی که مقامات آن را تأیید نکردهاند.
نجران در آینه حملات؛ از موشکهای بالستیک تا پهپادهای انتحاری
شهر نجران از سال ۲۰۱۵ و با آغاز عملیات نظامی ائتلاف عربستان در یمن، به یکی از اهداف مکرر حملات گروههای مسلح یمنی تبدیل شده است. این شهر که در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری از مرز یمن قرار دارد، بارها هدف موشکهای بالستیک، راکتهای کاتیوشا و پهپادهای انتحاری قرار گرفته است. شدیدترین حمله به نجران در سال ۲۰۱۹ رخ داد که در پی آن یک ایستگاه سوختگیری هدف قرار گرفت و چندین غیرنظامی کشته شدند. پس از آن، عربستان سعودی با استقرار سامانههای پدافندی پاتریوت و تقویت نیروهای مرزی تلاش کرد تا از شدت این حملات بکاهد، اما گزارشهای میدانی نشان میدهد که همچنان پرتابههای متعددی به مناطق مسکونی اصابت میکند. کارشناسان معتقدند که گروههای یمنی با استفاده از تاکتیکهای نامتقارن و تجهیزات ارزانقیمت، توانستهاند هزینههای دفاعی سنگینی را به ریاض تحمیل کنند. در همین راستا، حادثه اخیر نیز اگرچه تلفات جانی کمتری داشته، اما بار دیگر آسیبپذیری شهرهای مرزی عربستان را برجسته کرده است.
از منظر حقوقی، اصابت پرتابه به مناطق غیرنظامی نقض قوانین بینالمللی بشردوستانه محسوب میشود و سازمانهای حقوق بشری بارها از طرفهای درگیر خواستهاند تا از هدف قرار دادن غیرنظامیان خودداری کنند. با این حال، در عمل، هر دو طرف مناقشه یمن یکدیگر را به نقض آتشبس و هدف قرار دادن غیرنظامیان متهم میکنند. در مورد نجران، مقامات سعودی معمولاً انگشت اتهام را به سمت حوثیها نشانه میروند، اما این گروه تاکنون مسئولیت حمله اخیر را نپذیرفته است. برخی ناظران نیز احتمال میدهند که این پرتابه ممکن است از سوی گروههای شبهنظامی محلی یا حتی بر اثر خطای فنی شلیک شده باشد، فرضیهای که تاکنون هیچ مقام رسمی آن را تأیید یا رد نکرده است. به هر حال، آنچه مسلم است این است که غیرنظامیان نجران بار دیگر قربانی تنشهای فرامرزی شدهاند.
پیامدهای سیاسی و امنیتی؛ آزمون دشوار برای ریاض
حادثه اخیر در نجران در حالی رخ میدهد که عربستان سعودی و گروههای یمنی در حال مذاکره برای تمدید آتشبس و دستیابی به توافق صلح پایدار هستند. این حادثه میتواند روند مذاکرات را پیچیده کند، زیرا از یک سو ریاض تحت فشار افکار عمومی داخلی برای پاسخگویی به حملات قرار دارد و از سوی دیگر نمیخواهد با اقدام تلافیجویانه، دستاوردهای دیپلماتیک اخیر را از دست بدهد. به نظر میرسد مقامات سعودی ترجیح میدهند با احتیاط و بدون بزرگنمایی، حادثه را مدیریت کنند تا بهانهای برای تشدید تنش به دست طرف مقابل ندهند. اما اگر حملات مشابه تکرار شود، ممکن است ریاض مجبور به تغییر رویکرد و انجام عملیات تلافیجویانه شود که آنگاه چرخه خشونت بار دیگر تشدید خواهد شد. در سطح منطقهای نیز این حادثه میتواند بر تلاشهای عربستان برای عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی و بهبود وجهه بینالمللی خود تأثیر منفی بگذارد، زیرا نشان میدهد که تهدیدات امنیتی علیه خاک عربستان همچنان پابرجاست.
در نهایت، حادثه اصابت پرتابه به نجران و زخمی شدن شش نفر، اگرچه به ظاهر یک رویداد کوچک در میان انبوه اخبار خشونتهای منطقهای است، اما نشانهای از شکنندگی امنیت در جنوب عربستان و پیچیدگی بحران یمن دارد. این حادثه بار دیگر ثابت میکند که راهحل نظامی نمیتواند به ثبات پایدار منجر شود و تنها از طریق مذاکره جدی و توجه به ریشههای درگیری میتوان از تکرار چنین حوادثی جلوگیری کرد. برای ساکنان نجران، هر صدای انفجاری یادآور سالها ناامنی و ترس است؛ مردمی که نه در تصمیمگیریهای سیاسی نقشی دارند و نه در رسانهها صدایشان شنیده میشود. شاید مهمترین درس این حادثه برای مقامات سعودی این باشد که امنیت پایدار در گروی صلح با همسایگان است، نه در سایه سکوت رسانهای و انکار واقعیتها.
در حال بارگذاری نظرات...