مدیرکل میراث‌فرهنگی گیلان از نقشه‌ای خبر داد که می‌تواند چهره روستاهای استان را دگرگون کند؛ ماجرا چیست؟
به گزارش تیترستان؛ در نشست هم‌اندیشی گردشگری کشاورزی استان گیلان که به میزبانی سازمان جهاد کشاورزی برگزار شد، یوسف سلمان‌خواه، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان، با تأکید بر ضرورت گذر از گردشگری مقصدمحور به سوی گردشگری تجربه‌محور، از برنامه‌ریزی برای ایجاد مزارع الگویی چندمنظوره گردشگری کشاورزی در سراسر استان خبر داد. وی بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌های منحصربه‌فرد اراضی کشاورزی گیلان را عاملی برای تقویت زنجیره ارزش و اقتصاد خانوارهای روستایی دانست و تصریح کرد که این رویکرد زمینه‌ساز صیانت از میراث طبیعی و تحقق مهاجرت معکوس خواهد شد. سلمان‌خواه در این نشست با تبیین پیوندهای بنیادین میان نهادهای متولی و بدنه مردمی جامعه، بر نقش محوری شهروندان در هندسه نوین گردشگری کشاورزی تأکید کرد و ایجاد مزارع الگویی چندمنظوره در اقصی نقاط استان را از راهبردهای کلیدی اداره‌کل متبوع خود برشمرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که گیلان به‌عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی کشور، از دیرباز ظرفیت‌های مغفول‌مانده‌ای در پیوند میان تولید محصولات کشاورزی و جذب گردشگر داشته است.
مزیت‌های نسبی کشاورزی گیلان؛ بستری برای پیوند تولید و تجربه گردشگری
مدیرکل میراث‌فرهنگی گیلان در ادامه این نشست با اشاره به مزیت‌های نسبی و ساختار منحصربه‌فرد اراضی کشاورزی این خطه اظهار داشت که بسیاری از محصولات کشت‌شده در گیلان در گستره جغرافیایی دیگر مناطق کشور بی‌بدیل است. وی این مزیت راهبردی را بستری مناسب برای برقراری پیوندی ارگانیک میان تولیدات کشاورزی، تجربه‌اندوزی گردشگران و صیانت از اصالت فرهنگ بومی توصیف کرد. به گفته سلمان‌خواه، تنوع اقلیمی گیلان از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب استان، امکان ارائه تجربه‌های ناب زیستی را فراهم می‌آورد که می‌تواند گردشگران را از تماشای صرف مناظر به مشارکت فعال در فرآیند تولید و برداشت محصولات کشاورزی سوق دهد. این رویکرد نه‌تنها به افزایش ماندگاری گردشگران در مناطق روستایی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به رونق کسب‌وکارهای محلی و تکمیل زنجیره ارزش گردشگری منجر شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با استناد به داده‌های آماری سفرهای نوروزی، خاطرنشان ساخت که ثبت ۲۲.۵ میلیون نفرشب اقامت در ایام نوروز، گیلان را با وجود شرایط خاص به دومین استان گردشگرپذیر کشور بدل کرده است. نکته حائز اهمیت در این میان، عدم تمرکز سفرها به مرکز استان بود؛ به‌گونه‌ای که الگوی کارآمد «حرکت از مرکز به پیرامون» تحقق یافت و گردشگران عرصه‌های متنوع جغرافیایی گیلان را برای حضور و ماندگاری برگزیدند. سلمان‌خواه با اشاره به فعالیت قریب به سه‌هزار خانه‌مسافر در گیلان افزود که دستیابی به ضریب اشغال صددرصدی در واحدهای اقامتی و بوم‌گردی و ضریب اشغال ۹۰ تا ۹۵ درصدی در هتل‌ها در ایام نوروز، گویای استقبال کم‌نظیر گردشگران از این استان و اثربخشی سیاست‌های توسعه‌ای است. این آمار نشان می‌دهد که زیرساخت‌های گردشگری گیلان، هرچند نیازمند تقویت است، اما توانسته پاسخگوی حجم بالای سفرها باشد.
جهش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری و جایگاه ممتاز صنایع‌دستی
مدیرکل میراث‌فرهنگی گیلان با تشریح حجم کلان سرمایه‌گذاری‌های جاری در پروژه‌های گردشگری استان تصریح کرد که در حال حاضر ۲۸۵ پروژه گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بالغ بر ۱۱۰ هزار میلیارد تومان در دست اجراست. از مجموع ۵۸ هتل در حال ساخت، تعداد ۶ هتل در هفته دولت و هفته گردشگری سال جاری به چرخه بهره‌برداری وارد شده‌اند؛ افزون بر این، احداث ۶ هتل پنج‌ستاره و ۷ هتل چهارستاره گواهی بر عزم جدی استان در راستای توسعه زیرساخت‌های اقامتی و پذیرایی در تراز استانداردهای بین‌المللی است. سلمان‌خواه مرکز استان را نیازمند تقویت زیرساخت‌های مدرن اقامتی دانست و با برجسته‌سازی جایگاه صنایع‌دستی استان یادآور شد که وجود ۹ شهر و روستای جهانی و ملی صنایع‌دستی و ۱۲۵ اثر فاخر دارای مهر اصالت، پشتوانه‌ای سترگ در جهت تقویت، بازتعریف و معرفی هویت فرهنگی گیلان به‌شمار می‌رود. این سرمایه‌گذاری‌ها در کنار ظرفیت‌های کشاورزی می‌تواند اکوسیستم گردشگری گیلان را به سطحی نو ارتقا دهد.
وی گردشگری کشاورزی را جلوه‌ای بارز از گردشگری مسئولانه، سازگار با محیط‌زیست و حافظ منابع طبیعی خواند و تأکید کرد که رویکرد اصولی اداره‌کل برپایی نظامی ساختاریافته بر مبنای آمایش سرزمین است که در این راستا، حفاظت صارم از اراضی کشاورزی از اهم الزامات به شمار می‌رود. سلمان‌خواه با بیان اینکه گردشگری کشاورزی در هم‌افزایی با گونه‌های طبیعی، فرهنگی و تاریخی معنا می‌یابد، گفت که با اعمال مدیریت علمی و برنامه‌ریزی استراتژیک می‌توان ظرفیت‌های نهفته این حوزه را شکوفا ساخته و آن را به اهرمی توانمند جهت تحکیم بنیه اقتصادی خانوارهای روستایی تبدیل کرد. این رویکرد نشان‌دهنده آن است که توسعه گردشگری کشاورزی نه‌تنها تهدیدی برای اراضی کشاورزی نیست، بلکه با برنامه‌ریزی صحیح می‌تواند به حفاظت از آن‌ها نیز کمک کند.
گذار از مقصد به تجربه؛ مردمی‌سازی صیانت از میراث و افق مهاجرت معکوس
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان ضرورت گذار از الگوی سنتی «مقصدمحور» به رویکرد پیشرفته «تجربه‌محور» را یادآور شد و افزود که توسعه مزارع الگویی چندمنظوره در شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز استان دنبال می‌شود تا تنوع اقلیمی و کشاورزی گیلان در قالب تجربه‌های ناب زیستی به مخاطبان عرضه گردد. وی در پایان ضمن قدردانی از نقش‌آفرینی انجمن‌های حرفه‌ای هتل‌داران، بوم‌گردی‌ها، دفاتر خدمات مسافرتی، مجتمع‌داران و رستوران‌داران به‌عنوان بازوان توانمند اداره‌کل، خاطرنشان کرد که روستاها کانون‌های اصیل میراث ناملموس و بوم‌گردی به شمار می‌روند؛ بر این اساس، سهم اقتصاد گردشگری روستا باید مستقیماً به دست مردم برسد تا با ترویج نظام‌مند گردشگری کشاورزی، شاهد رونق کسب‌وکارها، تکمیل زنجیره ارزش گردشگری، توزیع متوازن سفر و در نهایت فراهم‌آمدن بستر مطمئن مهاجرت معکوس به روستاها باشیم. این اظهارات در حالی است که بسیاری از کارشناسان، گردشگری کشاورزی را راهکاری برای جلوگیری از مهاجرت بی‌رویه روستاییان به شهرها و احیای اقتصاد مناطق محروم می‌دانند.
بر اساس اطلاعات عمومی، گیلان با داشتن بیش از ۳۰۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی و تولید محصولاتی نظیر برنج، چای، زیتون و مرکبات، از دیرباز یکی از استان‌های پیشرو در بخش کشاورزی کشور بوده است. با این حال، تاکنون پیوند نظام‌مندی میان این ظرفیت عظیم و صنعت گردشگری برقرار نشده و بسیاری از گردشگران صرفاً به بازدید از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسنده کرده‌اند. تجربه کشورهایی مانند ایتالیا و فرانسه نشان می‌دهد که گردشگری کشاورزی می‌تواند تا ۳۰ درصد به درآمد خانوارهای روستایی بیفزاید و انگیزه‌ای قوی برای ماندگاری در روستاها ایجاد کند. اکنون با اعلام برنامه ایجاد مزارع الگویی چندمنظوره، به نظر می‌رسد گیلان گام عملیاتی مهمی در این مسیر برداشته است؛ گامی که می‌تواند الگویی برای سایر استان‌های کشور نیز باشد. کارشناسان معتقدند موفقیت این طرح به همکاری بین‌بخشی میان میراث‌فرهنگی، جهاد کشاورزی و بخش خصوصی و همچنین توانمندسازی جامعه محلی بستگی دارد.
در حال بارگذاری نظرات...