چرا روسیه پرده از معیارهای دوگانه غرب برداشت؟ افشای یک بازی پنهان در بحران‌های جهانی
به گزارش تیترستان؛ ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، در یادداشتی تازه در کانال تلگرامی خود به شدت به رویکرد کشورهای غربی در قبال ناآرامی‌های اخیر در فرانسه تاخت و آن را نمونه‌ای آشکار از استانداردهای دوگانه توصیف کرد. او با اشاره به اظهارات امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، که خواستار برخورد قاطع با غارتگران و جلوگیری از تجمعات غیرقانونی شده بود، پرسید چرا همین کشورها وقتی ناآرامی در نقاط دیگر جهان رخ می‌دهد، موضعی کاملاً متفاوت اتخاذ می‌کنند. زاخارووا تأکید کرد که غرب در قبال اعتراض‌های داخلی خود به شدت سرکوبگرانه عمل می‌کند، اما در قبال ناآرامی‌های کشورهای مستقل، آن را حق اعتراض و مطالبه مدنی می‌نامد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که فرانسه در ماه‌های گذشته شاهد اعتراضات گسترده و خشونت‌بار بوده و دولت مکرون با انتقادهای فراوانی از سوی نهادهای حقوق بشری مواجه شده است. به نظر می‌رسد روسیه با این یادداشت، تلاش دارد افکار عمومی جهانی را به تناقض‌گویی رفتاری غرب جلب کند و مشروعیت مداخلات آن‌ها را زیر سؤال ببرد.
زاخارووا و پرده‌برداری از تناقض‌گویی غرب در بحران‌ها
سخنگوی وزارت خارجه روسیه در ادامه یادداشت خود با اشاره به تفاوت رفتار غرب در قبال ناآرامی‌های فرانسه و سایر کشورها، تصریح کرد که این رویکرد دوگانه نه تنها به اعتبار حقوق بشری غرب آسیب می‌زند، بلکه ثبات جهانی را نیز تهدید می‌کند. او خاطرنشان ساخت که کشورهای غربی در قبال اعتراض‌های خیابانی در پاریس و سایر شهرهای فرانسه، خواستار اقدامات سخت‌گیرانه پلیسی و مجازات سریع معترضان هستند، اما همین کشورها وقتی ناآرامی در کشورهایی مانند بلاروس یا ونزوئلا رخ می‌دهد، از معترضان حمایت سیاسی و رسانه‌ای می‌کنند و دولت‌ها را به سرکوب متهم می‌سازند. زاخارووا این رفتار را نشانه‌ای از «فریبکاری» در مواضع غربی‌ها درباره حقوق بشر دانست و افزود که چنین برخورد گزینشی، اعتماد به نظام بین‌المللی را تخریب می‌کند. به گفته او، زمان آن رسیده که جامعه جهانی برای قضاوت درباره ناآرامی‌ها، معیارهای یکسان و ثابتی تعریف کند تا از سوءاستفاده‌های سیاسی جلوگیری شود. این اظهارات در حالی است که مقامات روسیه پیش‌تر نیز بارها غرب را به استفاده ابزاری از حقوق بشر متهم کرده بودند.
تحلیلگران سیاسی معتقدند که زاخارووا با این یادداشت، درصدد است تا افکار عمومی داخلی روسیه را نسبت به فشارهای غرب قانع کند و نشان دهد که انتقادهای غربی از مسکو در زمینه حقوق بشر، پایه و اساس اخلاقی ندارد. او در بخش دیگری از سخنانش به نقش رسانه‌های غربی در بزرگنمایی ناآرامی‌های کشورهای غیرهمسو اشاره کرد و گفت که همین رسانه‌ها وقتی نوبت به ناآرامی در فرانسه می‌رسد، سکوت اختیار می‌کنند یا آن را موضوعی جزئی جلوه می‌دهند. این رفتار رسانه‌ای، به باور زاخارووا، بخشی از یک جنگ شناختی گسترده است که هدف آن مشروعیت‌زدایی از نظام‌های سیاسی مستقل و حفظ هژمونی غرب است. او در پایان این بخش تأکید کرد که بدون اصلاح این رویکرد، گفتگو درباره حقوق بشر در سطح جهانی بی‌معنا خواهد بود و تنش‌ها بیش از پیش افزایش خواهد یافت.
پیامدهای رویکرد دوگانه بر ثبات جهانی و اعتماد بین‌المللی
رویکرد دوگانه غرب در قبال ناآرامی‌ها، پیامدهای عمیقی بر ساختار امنیت جهانی دارد. از یک سو، این رفتار باعث می‌شود کشورهای مستقل نسبت به نهادهای بین‌المللی و سازوکارهای حقوق بشری بی‌اعتماد شوند و به سمت اتحادهای منطقه‌ای و جایگزین حرکت کنند. از سوی دیگر، تکرار این الگو در بحران‌های مختلف، فضای گفتگوی سازنده را تخریب کرده و زمینه را برای رقابت‌های ژئوپلیتیک مخرب فراهم می‌آورد. زاخارووا در یادداشت خود به این نکته اشاره کرد که برخورد یکسان و مبتنی بر اصول ثابت می‌تواند به کاهش تنش‌ها کمک کند، اما غرب به جای این کار، ترجیح می‌دهد از ابزار حقوق بشر برای پیشبرد اهداف سیاسی خود استفاده کند. این رویکرد در نهایت به تضعیف چندجانبه‌گرایی و افزایش بی‌ثباتی در مناطق حساس جهان منجر می‌شود.
علاوه بر این، رفتار دوگانه غرب در قبال ناآرامی‌ها، تأثیر مستقیمی بر افکار عمومی داخلی کشورهای غربی نیز گذاشته است. شهروندان فرانسوی که شاهد خشونت‌های خیابانی و غارت فروشگاه‌ها هستند، از یک سو خواستار برقراری نظم و امنیت هستند و از سوی دیگر، ناظر آنند که دولتشان در قبال اعتراض‌های خارجی موضعی متفاوت اتخاذ می‌کند. این تناقض می‌تواند به کاهش اعتماد عمومی به نهادهای دموکراتیک و افزایش شکاف بین دولت و ملت منجر شود. کارشناسان مسائل بین‌الملل بر این باورند که غرب برای حفظ اعتبار خود، ناچار است در آینده نسبت به اصلاح این رویکرد اقدام کند، هرچند که تاکنون نشانه‌ای از چنین اراده‌ای دیده نمی‌شود. پرسش زاخارووا در پایان یادداشتش نیز دقیقاً بر همین نقطه تأکید دارد: آیا معیارهای دوگانه به نفع ثبات جهانی خواهند بود یا خیر؟
واکنش مکرون و چالش مشروعیت در فرانسه
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در اظهارات اخیر خود با اشاره به ناآرامی‌های گسترده در این کشور، خواستار مجازات سریع و قاطع کسانی شد که دست به غارت اموال عمومی و خصوصی زده‌اند. او تأکید کرد که دولت اجازه نخواهد داد تجمعات غیرقانونی به خشونت و تخریب منجر شود و از نیروهای امنیتی خواست تا با تمام توان از نظم عمومی محافظت کنند. این درخواست‌ها در حالی مطرح می‌شود که فرانسه در ماه‌های گذشته صحنه اعتراضات گسترده علیه سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی دولت بوده و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به استفاده از نیروی بیش از حد علیه معترضان هشدار داده‌اند. مکرون در سخنان خود سعی کرد بین معترضان مسالمت‌آمیز و اغتشاشگران تمایز قائل شود، اما منتقدان می‌گویند که رویکرد او در عمل به سرکوب گسترده اعتراض‌ها منجر شده است.
این وضعیت برای مکرون که در سال‌های اخیر با بحران‌های متعدد سیاسی و اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کند، چالشی جدی برای مشروعیت دولت او ایجاد کرده است. از یک سو، بخشی از افکار عمومی فرانسه خواستار برخورد قاطع با خشونت‌ها هستند و از سوی دیگر، منتقدان داخلی و بین‌المللی دولت را به نقض حقوق بنیادین شهروندان متهم می‌کنند. زاخارووا با اشاره به همین تناقض، پرسیده است که چرا غرب در قبال ناآرامی‌های فرانسه سکوت نمی‌کند و برعکس، در قبال ناآرامی‌های سایر کشورها موضعی مداخله‌جویانه می‌گیرد. به نظر می‌رسد که این پرسش، هسته اصلی انتقاد روسیه از نظم سیاسی غرب را تشکیل می‌دهد و نشان می‌دهد که مسکو تلاش دارد از بحران‌های داخلی غرب برای تضعیف جایگاه اخلاقی آن در نظام بین‌الملل استفاده کند. در نهایت، آنچه مسلم است این است که بدون بازنگری در این رویکرد دوگانه، اعتماد به نظام حقوق بشری جهانی به سختی قابل بازسازی خواهد بود.
در حال بارگذاری نظرات...