چهل روز شستن جنازه برای بچه‌دار شدن؛ اما روستا خالی می‌شود! راز عجیب فیلم کوتاه «روز چهلم»
به گزارش تیترستان؛ فیلم کوتاه «روز چهلم» به کارگردانی امین‌رضا علی‌محمدی و تهیه‌کنندگی امین رفیعی، یکی از آثار حاضر در چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران است که پوستر آن با عکسی از پیموده باران و طراحی شایان شفابخش در نخستین روز جشنواره منتشر شد. این فیلم داستانی متفاوت از مرگ و زندگی را روایت می‌کند و توانسته با خلاصه داستان عجیب و تأمل‌برانگیزش، توجه مخاطبان و منتقدان را به خود جلب کند. در خلاصه داستان این اثر آمده است: «مریم و یوسف برای بچه‌دار شدن باید چهل روز جنازه بشویند؛ اما در روز چهلم، روستا خالی از جنازه شده است.» این جمله کوتاه، به‌تنهایی معمایی بزرگ را پیش روی تماشاگر قرار می‌دهد و او را برای کشف دلیل این اتفاق به سالن نمایش می‌کشاند. بهار نوحیان، محمد مطهری‌پور، توفیق حیدری و مهری آل‌آقا بازیگران این فیلم کوتاه هستند و فیلمنامه آن را رضا قره‌گوزلی و امین‌رضا علی‌محمدی به نگارش درآورده‌اند.
خلاصه داستانی که معمایی بزرگ را پیش روی مخاطب می‌گذارد
داستان «روز چهلم» از یک باور عامیانه یا شبه‌آیین مذهبی الهام گرفته شده است که در آن زوجی جوان به نام‌های مریم و یوسف برای رسیدن به آرزوی فرزنددار شدن، مجبور به انجام کاری غیرمتعارف می‌شوند. آن‌ها باید به مدت چهل روز متوالی جنازه بشویند، کاری که در فرهنگ عامه برخی مناطق با آیین‌های خاص مردگان پیوند خورده است. این پیش‌فرض به‌خودی‌خود فضایی وهم‌آلود و پرتنش ایجاد می‌کند و مخاطب را با پرسش‌های اخلاقی و وجودی مواجه می‌سازد. اما گره اصلی داستان جایی زده می‌شود که در روز چهلم، روستا خالی از جنازه می‌شود؛ یعنی همه مردگان ناپدید شده‌اند یا کسی نمی‌میرد. این چرخش ناگهانی، انتظارات را بر هم می‌زند و فیلم را از یک روایت ساده به اثری معمایی و تأمل‌برانگیز تبدیل می‌کند. کارگردان با این ایده، مرز میان واقعیت و خیال را مخدوش می‌کند و تماشاگر را به تفکر درباره معنای زندگی، مرگ و باورهای جمعی وامی‌دارد.
امین‌رضا علی‌محمدی پیش از این نیز در آثار کوتاه خود به مضامین اجتماعی و انسانی پرداخته و اکنون با «روز چهلم» گامی بلندتر برداشته است. ترکیب بازیگرانی چون بهار نوحیان و محمد مطهری‌پور که هر دو از چهره‌های شناخته‌شده تئاتر و سینما هستند، به عمق بخشیدن به شخصیت‌های مریم و یوسف کمک کرده است. فیلمنامه مشترک رضا قره‌گوزلی و علی‌محمدی نیز از یک سو ریشه در ادبیات نمایشی دارد و از سوی دیگر با زبان تصویری سینما هماهنگ است. این همکاری می‌تواند نویدبخش فیلمی با دیالوگ‌های قوی و ساختار دراماتیک منسجم باشد. همچنین حضور توفیق حیدری و مهری آل‌آقا در نقش‌های مکمل، بافت روستایی و انسانی داستان را غنی‌تر می‌کند و به باورپذیری فضا می‌افزاید.
برنامه نمایش و حضور در جشنواره فیلم کوتاه تهران
فیلم کوتاه «روز چهلم» در باکس ۷ فیلم‌های داستانی چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران در پردیس سینمایی ملت به نمایش درمی‌آید. بر اساس برنامه اعلام‌شده، این فیلم روز یکشنبه ۲۶ مهر در سالن یک ساعت ۱۸:۳۰ و در سالن‌های دو و پنج ساعت ۲۱:۰۰ اکران می‌شود. همچنین روز دوشنبه ۲۷ مهر در سالن‌های دو و پنج ساعت ۱۱:۰۰ و روز چهارشنبه ۲۹ مهر در سالن نه ساعت ۱۳:۳۰ و سالن یک ساعت ۱۶:۰۰ روی پرده می‌رود. این تنوع زمانی و مکانی نشان‌دهنده توجه ویژه دبیرخانه جشنواره به این اثر است و فرصت مناسبی برای علاقه‌مندان به فیلم کوتاه فراهم می‌کند تا در صورت عدم امکان حضور در یک نوبت، در نوبت‌های دیگر آن را ببینند. حضور در جشنواره فیلم کوتاه تهران به‌عنوان مهم‌ترین رویداد فیلم کوتاه ایران، می‌تواند نقطه عطفی در کارنامه سازندگان «روز چهلم» باشد.
جشنواره فیلم کوتاه تهران هر ساله میزبان صدها فیلم از سراسر کشور است و رقابت در آن بسیار فشرده است. بنابراین صرف حضور در این رویداد و قرار گرفتن در میان آثار منتخب، اعتباری برای فیلمسازان به همراه دارد. «روز چهلم» با داشتن خلاصه داستانی متفاوت و تیمی حرفه‌ای، شانس بالایی برای جلب نظر هیئت داوران و تماشاگران دارد. همچنین انتشار پوستر فیلم در نخستین روز جشنواره، نشان از برنامه‌ریزی دقیق عوامل برای معرفی هرچه بهتر اثر دارد. عکس پیموده باران و طراحی شایان شفابخش، پوستری خلق کرده که بدون شک در ذهن مخاطب باقی می‌ماند و حس کنجکاوی را برمی‌انگیزد. این پوستر توانسته فضای مرموز و آیینی فیلم را به‌خوبی منتقل کند و انتظارات را بالا ببرد.
زمینه‌های فرهنگی و پیامدهای احتمالی این اثر برای سینمای کوتاه
فیلم «روز چهلم» را می‌توان در ادامه موج فیلم‌های کوتاه ایرانی دانست که به آیین‌های بومی و باورهای عامیانه می‌پردازند. در سال‌های اخیر، فیلمسازان جوان توجه ویژه‌ای به سوژه‌های کمتر دیده‌شده مانند آیین‌های مرتبط با مرگ و تولد داشته‌اند و توانسته‌اند در جشنواره‌های بین‌المللی نیز بدرخشند. داستان شستن جنازه برای بچه‌دار شدن، ریشه در برخی مناطق ایران دارد که در آن زنان نازا را به شستن مردگان توصیه می‌کنند تا شاید بختشان باز شود. این باور خرافی اما ریشه‌دار، دستمایه خوبی برای نقد اجتماعی و روانشناختی است. کارگردان با انتخاب چنین سوژه‌ای، هم به سراغ فرهنگ عامه رفته و هم پرسش‌هایی درباره عقلانیت و خرافه‌گرایی مطرح می‌کند. از سوی دیگر، خالی شدن روستا از جنازه در روز چهلم می‌تواند استعاره‌ای از فروپاشی باورها یا رهایی از قید و بندهای سنتی باشد که تفسیرهای متعددی را ممکن می‌سازد.
با توجه به استقبالی که معمولاً از فیلم‌های کوتاه با مضامین اجتماعی و آیینی در جشنواره‌ها می‌شود، «روز چهلم» می‌تواند مسیر حضور در جشنواره‌های بین‌المللی را نیز هموار کند. فیلمسازانی مانند امین‌رضا علی‌محمدی که پیش از این آثار کوتاه موفقی داشته‌اند، معمولاً پس از جشنواره تهران به سراغ رویدادهای خارجی می‌روند. اگر این فیلم بتواند در جشنواره فیلم کوتاه تهران جایزه‌ای کسب کند یا نظر منتقدان را جلب کند، احتمال حضور آن در جشنواره‌هایی مانند کلرمون‌فران، لوکارنو یا پالم‌اسپرینگ افزایش می‌یابد. همچنین این فیلم می‌تواند آغازی برای ساخت نسخه بلند آن باشد، چرا که مضمون آن ظرفیت گسترش به یک فیلم سینمایی کامل را دارد. در مجموع، «روز چهلم» را باید یکی از امیدهای اصلی جشنواره چهل‌وسوم برای درخشش در بخش داستانی دانست؛ اثری که با ترکیب بازیگری توانمند، فیلمنامه‌ای خلاقانه و کارگردانی متفاوت، می‌تواند به یکی از پدیده‌های این دوره تبدیل شود.
در حال بارگذاری نظرات...