پشت پرده اظهارات یک نماینده مجلس درباره مذاکره هسته‌ای؛ چه چیزی تغییر کرده است؟
به گزارش تیترستان؛ فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجو (SNNTV) با اشاره به گمانه‌زنی‌های اخیر درباره احتمال بازگشت ایران به میز مذاکرات هسته‌ای، تأکید کرد که در شرایط فعلی هیچ زمینه‌ای برای انجام این مذاکرات وجود ندارد. وی اقدامات آمریکا در منطقه از جمله لشکرکشی‌های نظامی، تهدیدهای مستمر، اعمال تحریم‌های جدید و فشار بر کشورهای همسایه برای محدود کردن روابط و مرزهای خود با ایران را از دلایل اصلی این موضع دانست. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در هفته‌های اخیر برخی رسانه‌های غربی از احتمال ازسرگیری مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا خبر داده بودند، اما مقامات ایرانی همواره بر لزوم تغییر رفتار واشنگتن پیش از هرگونه گفتگو تأکید کرده‌اند.
مذاکرات اسلام‌آباد و آنچه آمریکایی‌ها نپذیرفتند
مالکی با اشاره به جلسه اخیر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، گفت که در این جلسه نیز موضوع مذاکرات مطرح شد و وزیر خارجه گزارش کاملی از آخرین تحولات ارائه کرد. وی افزود: «جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات اسلام‌آباد مواضع خود را بیان کرد و آنچه را باید در چارچوب این مذاکرات مطرح می‌شد، به‌روشنی اعلام کرد.» به گفته این نماینده مجلس، ایران وظیفه خود را در این مذاکرات به خوبی انجام داد و مواضع جمهوری اسلامی در عرصه بین‌المللی نیز از جمله در اجلاس سازمان ملل در نیویورک از سوی رئیس‌جمهور تشریح شد. با این حال، آمریکایی‌ها حاضر به پذیرش نتایج مذاکرات نشدند و آن را شکست تلقی کردند. این در حالی است که کارشناسان معتقدند یکی از دلایل اصلی ناکامی مذاکرات، زیاده‌خواهی واشنگتن و عدم پایبندی به تعهدات قبلی بوده است.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به تحرکات آمریکا در منطقه و اقدامات گروه‌های نیابتی این کشور و رژیم صهیونیستی در شرق ایران تصریح کرد: «تحرکات این عوامل در استان سیستان و بلوچستان به شهادت شمار زیادی از جوانان کشور منجر شده و در این اقدامات، تفاوتی میان زنان، کودکان، شیعیان و اهل سنت قائل نشده‌اند.» وی با بیان اینکه مجموعه این اقدامات فضای لازم برای مذاکره را از بین برده است، گفت: «با در نظر گرفتن تهدیدها، تحریم‌ها، فشارهای منطقه‌ای و اقدامات امنیتی، دلیلی برای ورود به مذاکرات جدید نمی‌بینیم؛ چراکه ایران پیش از این مواضع خود را اعلام کرده است.» این اظهارات نشان‌دهنده نگاه امنیتی حاکم بر تصمیم‌گیری‌های کلان کشور در قبال واشنگتن است.
انتقاد از طرح شروط در نیویورک؛ چرا مذاکره به مصلحت نیست؟
مالکی با اشاره به پیشنهادهای مطرح‌شده درباره مذاکره در نیویورک اظهار کرد: «به اعتقاد من، حتی طرح پیشنهاد شروط از سوی ایران در آن مقطع نیز به مصلحت نبود؛ زیرا جمهوری اسلامی در مذاکرات اسلام‌آباد دست پُری داشت و می‌توانست بر مواضع و نتایج موردنظر خود تکیه کند.» وی افزود: «آمریکایی‌ها در برابر شروط مطرح‌شده از سوی ایران، شروط خود را پیش کشیدند و بار دیگر موضوع هسته‌ای را مطرح کردند؛ موضوعی که در مذاکرات اسلام‌آباد از محورهای مورد اختلاف کنار گذاشته شده بود.» این نماینده مجلس معتقد است که طرح شروط جدید در آن برهه، تنها موجب سوءاستفاده طرف آمریکایی و بازگشت به بحث‌های فرسایشی شده است. به باور ناظران، این سخنان نشان می‌دهد که تهران در شرایط کنونی ترجیح می‌دهد به جای ورود به مذاکراتی که نتیجه آن نامعلوم است، بر تقویت توان داخلی و بازدارندگی تمرکز کند.
این نماینده مجلس با اشاره به افزایش تهدیدهای آمریکا علیه ایران خاطرنشان کرد: «هیاهوی کنونی آمریکایی‌ها کمتر از فضاسازی‌های پیش از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه نیست؛ با این تفاوت که امروز به لطف خداوند، حضور مردم و استقرار فرماندهان جدید در مسئولیت‌های مختلف، شرایط کشور متفاوت است.» مالکی تأکید کرد: «با اتکا به آمادگی جمهوری اسلامی ایران و حضور پررنگ مردم، هرگونه توطئه علیه کشور با شکست مواجه خواهد شد.» وی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای در آینده نیز گفت: «هرگونه مذاکره، اعم از هسته‌ای یا در سایر موضوعات، منوط به اجرای توافقات پیشین است.» و در پایان تصریح کرد: «تا زمانی که توافقات اجرا نشده باشد، طرح بحث مذاکره درباره موضوعات مختلف به مصلحت جمهوری اسلامی ایران نیست.»
پیامدهای داخلی و بین‌المللی؛ آینده مبهم مذاکرات
اظهارات مالکی در شرایطی مطرح می‌شود که پرونده هسته‌ای ایران همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای اختلاف میان تهران و غرب است. پس از خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و اعمال تحریم‌های گسترده، ایران گام‌های هسته‌ای خود را بر اساس قانون «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» گسترش داد. در سال‌های اخیر، مذاکرات متعددی برای احیای توافق انجام شد، اما هیچ‌یک به نتیجه نهایی نرسید. آخرین دور از این مذاکرات در اسلام‌آباد پاکستان برگزار شد که به گفته مقامات ایرانی، واشنگتن از پذیرش نتایج آن سرباز زد. اکنون با موضع اخیر کمیسیون امنیت ملی مجلس، به نظر می‌رسد که تهران فعلاً هیچ عجله‌ای برای بازگشت به میز مذاکره ندارد و ترجیح می‌دهد بر اجرای توافقات قبلی و رفع تحریم‌ها به عنوان پیش‌شرط هرگونه گفتگوی جدید تأکید کند.
از منظر بین‌المللی، این موضع‌گیری می‌تواند پیامدهای مهمی داشته باشد. کشورهای اروپایی که تاکنون نقش میانجی را ایفا کرده‌اند، ممکن است برای احیای دیپلماسی فعال‌تر شوند، اما تجربه نشان داده که بدون اراده آمریکا، تلاش‌های اروپا نیز راه به جایی نمی‌برد. از سوی دیگر، رژیم صهیونیستی که همواره مخالف هرگونه توافق با ایران بوده است، ممکن است از این فضای تنش‌آلود برای تشدید فشارها و حتی اقدامات نظامی استفاده کند. با این حال، مقامات ایرانی بارها تأکید کرده‌اند که هرگونه ماجراجویی علیه کشور با پاسخ کوبنده مواجه خواهد شد. در مجموع، به نظر می‌رسد که سیاست خارجی ایران در شرایط فعلی بر پایه بازدارندگی فعال و عدم اعتماد به طرف آمریکایی شکل گرفته است و تا زمانی که واشنگتن رفتار خود را تغییر ندهد، افق روشنی برای ازسرگیری مذاکرات وجود ندارد.
در حال بارگذاری نظرات...