اظهارنظر جنجالی سخنگوی برکنارشده کاخ سفید درباره چین؛ واکنش پکن چه بود؟
به گزارش تیترستان؛ در روزهای اخیر اظهارات یک مقام آمریکایی که کمتر از یک هفته در سمت خود دوام آورد، جنجال گسترده‌ای در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی به پا کرده است. کیتی زکریا، سخنگوی برکنارشده کاخ سفید، در مصاحبه‌ای با یک پادکستر راست افراطی ادعا کرد که چین «توالت‌های مناسبی» ندارد و همین اظهارنظر باعث شد تا مقام‌های پکن واکنشی کنایه‌آمیز و در عین حال دیپلماتیک به آن نشان دهند. مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، در نشست خبری روز جمعه با لبخندی معنادار گفت اگر زکریا فرصتی داشته باشد، می‌تواند بیشتر به چین سفر کند و از نزدیک وضعیت را ببیند. این پاسخ کوتاه اما پرمعنا، به سرعت در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب یافت و به یکی از موضوعات داغ تبدیل شد.
ماجرای اظهارنظر جنجالی و برکناری یک‌هفته‌ای
کیتی زکریا که به دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به عنوان سخنگوی کاخ سفید منصوب شده بود، کمتر از یک هفته پس از آغاز کارش از این سمت برکنار شد. برکناری او پیش از آنکه به دلیل اظهاراتش درباره چین باشد، به گفته مقام‌های کاخ سفید به مسائل دیگری مربوط می‌شد، اما مصاحبه او با جک پوزوبیک، پادکستر راست افراطی، جنجال تازه‌ای آفرید. زکریا در این مصاحبه که روز پنجشنبه منتشر شد، ضمن صحبت درباره انتخابات سال ۲۰۱۶ آمریکا و برداشت خود از افول روزهای طلایی این کشور در مقایسه با پیشرفت چین، گفت: «من این را به وضوح به یاد دارم، وقتی تازه از چین آمده بودم و فکر می‌کردم چین چگونه کشور بعدی در افق پیشرفت است. آنها حتی توالت‌های مناسبی هم ندارند.» این جمله کوتاه، خشم بسیاری از کاربران چینی و واکنش رسمی پکن را برانگیخت.
زکریا در حالی این اظهارات را مطرح کرد که پیش‌تر در پروفایل لینکدین خود نوشته بود از سال ۲۰۱۱ به مدت نزدیک به دو سال به عنوان «همکار» در تیم وکلای بین‌المللی یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های حقوقی چین، ژونگ لون، در پکن مشغول به کار بوده است. او در بیانیه‌ای ادعا کرده بود که «با تمام مدارک لازم، در زمینه حقوق معاملات بین‌المللی فعالیت داشته است.» اما طبق گفته وزارت دادگستری چین، فقط شهروندان این کشور می‌توانند مجوز وکالت دریافت کنند و بنابراین مشخص نیست او چه نوع مدرکی ممکن است داشته باشد. همین تناقض‌ها باعث شد تا رسانه‌های چینی و کاربران شبکه‌های اجتماعی، اظهارات او را نه تنها نادرست بلکه نشانه‌ای از بی‌اطلاعی نسبت به واقعیت‌های چین امروز بدانند.
واکنش کنایه‌آمیز پکن و بازتاب گسترده در شبکه‌های اجتماعی
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره اظهارات زکریا، با لحنی شوخ‌طبعانه گفت: «اگر فرصتی داشته باشد، می‌تواند بیشتر به چین بیاید و آنجا را ببیند.» این پاسخ کوتاه، در واقع یک ضربه دیپلماتیک حساب‌شده بود که بدون ورود به بحث‌های سیاسی، ادعای زکریا را به چالش می‌کشید. در شبکه اجتماعی ویبو، که یکی از محبوب‌ترین پلتفرم‌های چین است، بسیاری از کاربران سخنان زکریا را «احمقانه» خواندند و برخی دیگر با اشاره به پیشرفت‌های اخیر کشورشان در زمینه زیرساخت‌های بهداشتی، اظهارات او را ناشی از ناآگاهی دانستند. البته در این میان، برخی کاربران نیز اذعان کردند که در یک دهه پیش، برخی توالت‌های عمومی در چین فاقد استانداردهای لازم بوده‌اند، اما تأکید کردند که این وضعیت به سرعت تغییر کرده است.
این واکنش‌ها نشان می‌دهد که افکار عمومی چین نسبت به اظهارات مقام‌های غربی درباره کشورشان حساس است و آن را بخشی از تلاش برای تحقیر دستاوردهای چین می‌دانند. از سوی دیگر، پاسخ مائو نینگ به گونه‌ای طراحی شده بود که هم هوشمندانه باشد و هم از ایجاد تنش دیپلماتیک جلوگیری کند. او با دعوت از زکریا برای سفر به چین، در واقع این پیام را منتقل کرد که چین از هرگونه بازدید و مشاهده مستقیم استقبال می‌کند و ادعاهای بی‌اساس را با واقعیت‌های میدانی پاسخ می‌دهد. این رویکرد، نمونه‌ای از دیپلماسی عمومی چین در برابر انتقادهای غیرمنصفانه است.
زمینه‌های تاریخی و پیامدهای آینده این جنجال
اظهارات زکریا درباره توالت‌های چین را باید در چارچوب تحولات گسترده این کشور در دهه‌های اخیر دید. از زمان اصلاحات و آزادسازی اقتصاد در اواخر دهه ۱۹۷۰، چین به سرعت به دومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شده و صدها میلیون نفر را از فقر رهایی بخشیده است. در همین دوره، سرمایه‌گذاری عظیمی در زیرساخت‌های شهری و بهداشتی صورت گرفته و استانداردهای زندگی به شکل چشمگیری ارتقا یافته است. با این حال، برخی کلیشه‌های قدیمی درباره چین هنوز در برخی محافل غربی وجود دارد و اظهارات زکریا را می‌توان نمونه‌ای از این کلیشه‌ها دانست. کارنامه شغلی او نیز نشان می‌دهد که دوران حضورش در چین تنها یکی از نقاط برجسته زندگی حرفه‌ای او بوده و پس از انتصاب کوتاه و پرتلاطم به عنوان سخنگوی کاخ سفید، توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرده است.
این جنجال همچنین پیامدهایی برای روابط عمومی آمریکا و چین دارد. از یک سو، برکناری سریع زکریا نشان‌دهنده آشفتگی در تیم رسانه‌ای کاخ سفید است و از سوی دیگر، واکنش آرام و کنایه‌آمیز چین توانست افکار عمومی را به نفع پکن هدایت کند. به نظر می‌رسد مقام‌های چینی با درک اهمیت افکار عمومی، از این فرصت برای نمایش چهره‌ای متمدن و پذیرا استفاده کرده‌اند. در آینده نزدیک، احتمالاً شاهد ادامه واکنش‌ها در شبکه‌های اجتماعی و تحلیل‌های رسانه‌ای خواهیم بود، اما آنچه مسلم است این است که اظهارات نسنجیده مقام‌های آمریکایی می‌تواند به سرعت به یک بحران دیپلماتیک کوچک تبدیل شود و هزینه‌های رسانه‌ای برای واشنگتن ایجاد کند. در مقابل، چین با استفاده از ابزارهای دیپلماسی عمومی و پاسخ‌های هوشمندانه، تلاش می‌کند تصویر خود را در افکار عمومی جهان بهبود بخشد و کلیشه‌های قدیمی را به چالش بکشد.
در حال بارگذاری نظرات...