حرکت غیرمنتظره ترامپ در آستانه انتخابات اسرائیل؛ رمزگشایی از پیامی که نتانیاهو منتظرش بود
به گزارش تیترستان؛ در حالی که تنها ۹ روز به انتخابات سرنوشت‌ساز ۲۷ اکتبر در اسرائیل باقی مانده است، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده با اقدامی بی‌سابقه، حمایت صریح و علنی خود را از بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر فعلی این رژیم اعلام کرد. این نخستین بار در تاریخ روابط واشنگتن و تل‌آویو است که یک رئیس‌جمهور آمریکا به طور آشکار در جریان یک کارزار انتخاباتی داخلی اسرائیل موضع‌گیری می‌کند و از یکی از نامزدها حمایت می‌کند. ترامپ در پیامی که در شبکه اجتماعی خود منتشر کرد، نتانیاهو را «نخست‌وزیر جنگجوی بزرگ» و «شریکی عالی» در نبرد علیه ایران توصیف کرد و نوشت: «اگر اسرائیل رهبر نامناسبی داشته باشد — که هر کسی غیر از بی‌بی نامناسب محسوب می‌شود — آنگاه آمریکا مجبور خواهد شد خودش این کار را انجام دهد؛ و من تمایلی به انجام چنین کاری ندارم.» این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که اکثر نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند ائتلاف نتانیاهو برای کسب ۶۱ کرسی لازم جهت تشکیل کابینه با کمبود کرسی مواجه است و آینده سیاسی او در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
چراغ سبز ترامپ در دقیقه نود؛ هدیه‌ای که نتانیاهو سال‌ها انتظارش را می‌کشید
ترامپ در گفتگوی کوتاهی با خبرنگار آکسیوس فاش کرد که برنامه‌ریزی برای اعلام این حمایت را از اوایل هفته گذشته آغاز کرده بود و گفت: «همیشه قصد داشتم این کار را انجام دهم، فقط نمی‌خواستم خیلی زود آن را مطرح کنم.» او دلیل اصلی این تصمیم را رابطه شخصی خوب خود با نتانیاهو عنوان کرد و افزود: «مهم است که اسرائیل فردی را در رأس کار داشته باشد که بتواند به او تکیه کند.» ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا می‌تواند با رهبر دیگری در اسرائیل کار کند، با لحنی تردیدآمیز گفت: «شاید بتوانم، شاید هم نه. چه کسی می‌خواهد چنین ریسکی بکند؟» این اظهارات نشان می‌دهد که کاخ سفید ترجیح می‌دهد در شرایط حساس کنونی که تنش‌ها با ایران و گروه‌های مقاومت در اوج خود قرار دارد، شریکی را در تل‌آویو حفظ کند که با او هماهنگ است و برنامه‌هایش را پیش می‌برد. نتانیاهو نیز بلافاصله در شبکه اجتماعی ایکس از این حمایت تشکر کرد و نوشت: «ما با هم این مأموریت را به سرانجام خواهیم رساند.»
با این حال، این حمایت علنی در شرایطی صورت می‌گیرد که روابط دو رهبر در ماه‌های اخیر دچار فراز و نشیب‌های شدیدی بوده است. ترامپ در هفته‌های گذشته بارها از نتانیاهو انتقاد کرده و حتی در مکالمات خصوصی او را «بدترین دشمن خودش» خوانده و مقصر ناکامی اسرائیل در جلوگیری از حملات ۷ اکتبر حماس دانسته بود. برخی از نزدیک‌ترین مشاوران ترامپ نیز معتقد بودند که اگر نتانیاهو شکست بخورد و کابینه دیگری در اسرائیل روی کار بیاید، پیشبرد برنامه‌های ترامپ در خاورمیانه آسان‌تر خواهد بود. اما به نظر می‌رسد ترامپ در نهایت با محاسبه‌ای متفاوت، تصمیم گرفته است در روزهای پایانی کارزار انتخاباتی، برگ برنده را به نفع نخست‌وزیر فعلی رو کند. این چرخش ناگهانی، پرسش‌های زیادی را درباره انگیزه‌های واقعی رئیس‌جمهور آمریکا و پیامدهای آن برای معادلات منطقه‌ای ایجاد کرده است.
واکنش رقبا و تحلیلگران؛ حمایتی که شاید رأی‌ها را جابه‌جا نکند
گادی آیزنکوت، رقیب اصلی نتانیاهو، در واکنش به این حمایت، ضمن ابراز احترام برای رئیس‌جمهور آمریکا و قدردانی از اقدامات او در قبال اسرائیل، تأکید کرد: «اما انتخابات یک مسئله داخلی در اسرائیل است. تنها کسانی که تصمیم‌گیرنده خواهند بود، شهروندان اسرائیل هستند و من بر سر این موضع خود محکم می‌ایستم.» این واکنش نشان می‌دهد که رقبای نتانیاهو تلاش می‌کنند این مداخله را به عنوان اقدامی در راستای منافع شخصی نخست‌وزیر و نه منافع ملی اسرائیل جلوه دهند. از سوی دیگر، برخی تحلیلگران و کارشناسان نظرسنجی معتقدند بعید است این حمایت تأثیر چندانی بر رأی‌دهندگان اسرائیلی داشته باشد. تامار هرمان، کارشناس نظرسنجی و پژوهشگر ارشد، در این باره می‌گوید: «من تغییری در آرا به واسطه این موضوع نمی‌بینم. این حمایت شاید تصمیم کسانی را که قصد دارند به نتانیاهو رأی دهند، محکم‌تر کند؛ اما باعث نمی‌شود افراد مردد یا مخالف، به سمت نتانیاهو متمایل شوند.»
آرون دیوید میلر، تحلیلگر بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی نیز در گفتگو با المانیتور اظهار داشت: «در انتخاباتی به این نزدیکی، این نمی‌تواند به او آسیبی برساند، و ممکن است مفید هم باشد.» او افزود که ترامپ فرصت‌های قبلی برای حمایت از نتانیاهو را از دست داد، شاید به این دلیل که می‌خواست ببیند چه اهرمی می‌تواند در مسائلی مانند غزه یا لبنان اعمال کند. به گفته میلر، تصمیم ترامپ برای عدم حمایت از نتانیاهو «سوالات مشروعی را در مورد اینکه آیا کل ماجرای ایران در واقع کاری بود که ترامپ باید انجام می‌داد یا خیر» مطرح می‌کرد. با این حال، نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که اعتماد اسرائیلی‌ها به اولویت‌دانستن امنیت اسرائیل توسط ترامپ از ۴۴ درصد در ماه ژوئن به ۲۸ درصد در ماه ژوئیه کاهش یافته است؛ موضوعی که می‌تواند اثرگذاری این حمایت را محدود کند. همچنین، غیبت تصویر ترامپ در بیلبوردهای تبلیغاتی نتانیاهو در روزهای اخیر، نشانه‌ای از فاصله‌گیری تاکتیکی میان دو طرف تلقی می‌شود.
پیشینه روابط پرتنش و آینده نامعلوم؛ بازی تل‌آویو چگونه عوض می‌شود؟
روابط ترامپ و نتانیاهو طی سال‌های گذشته همواره با فراز و نشیب همراه بوده است. ترامپ از سال ۲۰۱۳ و زمانی که هنوز یک تاجر و چهره تلویزیونی بود، در کارزارهای انتخاباتی نتانیاهو نقش داشت و در آن زمان ویدئویی منتشر کرد و از اسرائیلی‌ها خواست که «به بنیامین رأی دهید». پس از ورود ترامپ به کاخ سفید در سال ۲۰۱۷، او هدایای سیاسی بسیاری به نتانیاهو اعطا کرد؛ از جمله به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های اشغالی جولان درست دو هفته پیش از انتخابات آوریل ۲۰۱۹، و رونمایی از طرح «معامله قرن» در ژانویه ۲۰۲۰ پنج هفته پیش از انتخابات دیگری در اسرائیل. اما در آستانه انتخابات کنونی، خبری از آن فرش قرمز نبود؛ آخرین دیدار آن‌ها در ماه اوت در کاخ سفید بدون حضور دوربین‌ها انجام شد و در سفر سپتامبر نتانیاهو به نیویورک برای مجمع عمومی سازمان ملل، هیچ دیداری میان دو طرف صورت نگرفت. این تغییر رویه نشان‌دهنده آن است که ترامپ در ماه‌های اخیر به دلیل اقدامات نتانیاهو در لبنان و غزه و نگرانی از پیامدهای اقتصادی جنگ با ایران، به شدت از او ناراضی بوده است.
با این حال، حمایت علنی ترامپ در فاصله ۹ روز مانده به انتخابات، می‌تواند پیامدهای مهمی برای آینده سیاسی اسرائیل و معادلات منطقه‌ای داشته باشد. از یک سو، نتانیاهو که نزدیک به ۱۹ سال نخست‌وزیر اسرائیل بوده و اکنون برای بقای سیاسی خود می‌جنگد، از این حمایت به عنوان ابزاری برای تقویت پایگاه رأی خود استفاده خواهد کرد. از سوی دیگر، این مداخله بی‌سابقه می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از تمایل واشنگتن برای ادامه همکاری با کابینه‌ای به رهبری نتانیاهو در دوره حساس کنونی تفسیر شود؛ به ویژه آنکه ترامپ در پیام خود تلویحاً اشاره کرد که به نتانیاهو اجازه خواهد داد پس از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله کند و گفت: «ما به‌زودی کار را تمام خواهیم کرد.» اما تحلیلگران هشدار می‌دهند که اگر نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد، این حمایت می‌تواند به اعتبار ترامپ در صحنه بین‌المللی آسیب بزند و روابط واشنگتن و تل‌آویو را با چالش جدی مواجه کند. در مجموع، به نظر می‌رسد بازی سیاسی در تل‌آویو وارد مرحله جدیدی شده است که نتیجه آن نه تنها برای اسرائیل، بلکه برای کل خاورمیانه سرنوشت‌ساز خواهد بود.
در حال بارگذاری نظرات...