چرا زیدآبادی ورود روس‌ها را «شر» می‌داند اما آن را می‌پذیرد؟
به گزارش تیترستان؛ احمد زیدآبادی، فعال رسانه و تحلیل‌گر مسائل سیاسی، در کانال تلگرامی خود یادداشتی با عنوان «ورود روس‌ها شر است اما…!» منتشر کرد و در آن به تحلیل نقش احتمالی روسیه در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا پرداخت. او با اشاره به سفر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، به تهران نوشت که اگر این سفر حامل طرحی برای پایان دادن به جنگ بین آمریکا و ایران باشد، لازم است تصمیم‌گیران کشور با روی باز از آن استقبال کنند. زیدآبادی تأکید کرد که شخصاً آرزو می‌کرد روس‌ها از این مناقشه دور بمانند و ایران و آمریکا خودشان راهی معقول و متوازن برای رفع خصومت پیدا کنند، اما حال که ناتوانی دو طرف اصلی در رفع تشنج آشکار شده، دخالت روس‌ها می‌تواند فرصتی برای دیپلماسی باشد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بر سر برنامه هسته‌ای ایران و حضور نیروهای آمریکایی در خلیج فارس همچنان ادامه دارد و چشم‌انداز روشنی برای مذاکرات مستقیم دیده نمی‌شود.
زیدآبادی: دخالت روس‌ها شر است اما نسبت به جنگ شر کوچکتری است
احمد زیدآبادی در ادامه یادداشت خود با صراحت اعلام کرد که دخالت روس‌ها در مناقشه ایران و آمریکا «شر» است، اما این شر نسبت به وقوع دوباره جنگ، شر کوچکتری محسوب می‌شود. او با استناد به اصل «عقل سلیم» نوشت که استقبال از شر کمتر در برابر شر بیشتر، اقتضای خردورزی است، البته اگر هنوز اثری از عقل سلیم باقی مانده باشد. این تحلیل‌گر سیاسی با لحنی انتقادی افزود که در شرایط کنونی که دو طرف اصلی مناقشه یعنی ایران و آمریکا نتوانسته‌اند راهی برای کاهش تنش پیدا کنند، ورود یک بازیگر ثالث مانند روسیه می‌تواند به عنوان یک فرصت دیپلماتیک تلقی شود. او در عین حال تأکید کرد که این به معنای نادیده گرفتن بدی‌های حضور روسیه نیست، بلکه یک انتخاب عمل‌گرایانه در وضعیت اضطراری است. زیدآبادی پیش از این نیز در تحلیل‌های خود نسبت به پیامدهای جنگ و درگیری نظامی هشدار داده و بر لزوم یافتن راه‌حل‌های سیاسی تأکید کرده بود.
این اظهارات در حالی بیان می‌شود که سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در سفری رسمی وارد تهران شده و قرار است با مقامات ارشد ایرانی از جمله وزیر خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار کند. خبرگزاری‌های رسمی از برنامه دیدارهای لاوروف در تهران خبر داده‌اند اما جزئیات دقیق دستور کار او هنوز منتشر نشده است. برخی ناظران احتمال می‌دهند که این سفر در چارچوب تلاش‌های مسکو برای ایفای نقش میانجی در مناقشه ایران و آمریکا انجام شده باشد، هرچند مقامات روسی تاکنون به طور رسمی چنین هدفی را تأیید نکرده‌اند. زیدآبادی در یادداشت خود تصریح کرد که اگر لاوروف حامل طرحی مشخص برای پایان دادن به خصومت‌ها باشد، باید آن را جدی گرفت و از آن استقبال کرد، زیرا ادامه وضعیت فعلی می‌تواند به انفجاری نظامی منجر شود که هزینه‌های جبران‌ناپذیری برای منطقه و ایران به همراه خواهد داشت.
واکنش‌ها به اظهارات زیدآبادی؛ از استقبال تا انتقاد
اظهارات احمد زیدآبادی درباره پذیرش نقش روسیه در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا با واکنش‌های متفاوتی در فضای رسانه‌ای و سیاسی کشور مواجه شده است. برخی تحلیل‌گران نزدیک به جریان اصلاح‌طلب این موضع را واقع‌گرایانه توصیف کرده و آن را نشانه درک عمیق از شرایط حساس کنونی دانسته‌اند. آنها معتقدند که در غیاب کانال‌های ارتباطی مستقیم میان تهران و واشنگتن، حضور یک میانجی قدرتمند مانند روسیه می‌تواند از بروز جنگ ناخواسته جلوگیری کند. در مقابل، منتقدان این رویکرد را نوعی تسلیم در برابر نفوذ روسیه و پذیرش نقش منفی مسکو در معادلات منطقه‌ای می‌دانند. آنها یادآوری می‌کنند که روسیه خود در گذشته منافع خود را در تعامل با غرب و کشورهای منطقه دنبال کرده و اعتماد به میانجی‌گری کرملین بدون تضمین‌های لازم می‌تواند خطرناک باشد. این جدال رسانه‌ای نشان‌دهنده عمق اختلاف نظر میان نخبگان سیاسی درباره چگونگی مواجهه با بحران فعلی است.
در همین حال، برخی رسانه‌های نزدیک به دولت نیز با احتیاط به این موضوع پرداخته‌اند و بر ضرورت حفظ استقلال تصمیم‌گیری ملی تأکید کرده‌اند. آنها نوشته‌اند که هرگونه میانجی‌گری خارجی باید در چارچوب منافع ملی و بدون وابستگی به قدرت‌های بیرونی پذیرفته شود. زیدآبادی در یادداشت خود سعی کرده است با تفکیک میان «شر بزرگتر» (جنگ) و «شر کوچکتر» (دخالت روسیه)، افکار عمومی را برای پذیرش یک واقعیت تلخ آماده کند. او در پایان نوشته است که در شرایط اضطراری، تصمیم‌گیران نباید فرصت‌های دیپلماتیک را به بهانه ایده‌آل‌گرایی از دست بدهند، چرا که هزینه جنگ بسیار بیشتر از هزینه پذیرش یک میانجی مورد اعتماد نیست. این موضع عمل‌گرایانه اگرچه ممکن است در ظاهر با برخی اصول سازگار نباشد، اما در عمل می‌تواند از فاجعه انسانی و ویرانی جلوگیری کند.
پیشینه نقش روسیه در مناقشات منطقه‌ای و اهمیت تحلیل زیدآبادی
روسیه در سال‌های اخیر نقش فعالی در میانجی‌گری میان کشورهای منطقه از جمله در پرونده سوریه، لیبی و قره‌باغ ایفا کرده است. مسکو با استفاده از نفوذ دیپلماتیک و نظامی خود توانسته است در بسیاری از بحران‌ها به عنوان یک بازیگر کلیدی ظاهر شود و منافع خود را تأمین کند. در مورد ایران، روسیه همواره یکی از شرکای تجاری و سیاسی مهم تهران بوده و در پرونده هسته‌ای نیز نقش تأثیرگذاری داشته است. با این حال، روابط دو کشور فراز و نشیب‌های زیادی را تجربه کرده و برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که روسیه ممکن است از این میانجی‌گری برای پیشبرد اهداف خود در معادلات جهانی استفاده کند. زیدآبادی با آگاهی از این پیشینه، ورود روس‌ها را «شر» می‌داند اما آن را در مقایسه با جنگ، قابل تحمل‌تر می‌شمارد. تحلیل او بازتاب‌دهنده یک dilemmای کلاسیک در سیاست خارجی است: انتخاب بین بد و بدتر در شرایطی که گزینه‌های مطلوب وجود ندارد.
اهمیت تحلیل زیدآبادی در آن است که او به عنوان یک چهره رسانه‌ای شناخته‌شده، معمولاً مواضع نزدیک به جریان اصلاح‌طلب را بازتاب می‌دهد و اظهاراتش می‌تواند نشانه‌ای از تغییر فضای فکری در بخشی از نخبگان سیاسی باشد. او پیش از این نیز در یادداشت‌های خود به موضوعاتی مانند آینده تنگه هرمز و روابط با غرب پرداخته و بر لزوم دیپلماسی فعال تأکید کرده بود. در شرایط کنونی که تنش‌ها بر سر برنامه هسته‌ای و حضور نظامی آمریکا در منطقه بالا گرفته، هرگونه اظهارنظر از سوی چهره‌های تأثیرگذار می‌تواند بر افکار عمومی و تصمیم‌گیری مقامات اثر بگذارد. از سوی دیگر، سفر لاوروف به تهران و احتمال ارائه طرحی برای پایان دادن به خصومت‌ها، نشان‌دهنده پویایی دیپلماسی منطقه‌ای است و باید دید که آیا این تلاش‌ها به نتیجه می‌رسد یا خیر. در نهایت، آنچه مسلم است این است که ادامه وضعیت فعلی بدون یک راه‌حل سیاسی می‌تواند به انفجاری نظامی منجر شود که هیچ‌یک از طرفین توان تحمل هزینه‌های آن را ندارند.
در حال بارگذاری نظرات...