افشای پشت پرده جنگ: چرا آمریکا در رویای شکست ایران است؟

به گزارش تیترستان؛ جفری ساکس، اقتصاددان برجسته آمریکایی و استاد دانشگاه کلمبیا، در سخنرانی اخیر خود در پارلمان اروپا با انتقاد تند از سیاستهای غرب، تأکید کرد که ایالات متحده هرگز قادر به شکست دادن ایران نخواهد بود. او با اشاره به حملات آمریکا به ایران، تصریح کرد که هیچ دلیل منطقی برای آغاز چنین جنگی وجود نداشته است. ساکس همچنین از سکوت رهبران اروپایی در قبال این جنگ انتقاد کرد و تنها صدای مخالف را از سوی پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، دانست. این اظهارات در حالی مطرح میشود که تنشهای منطقهای و بینالمللی بر سر برنامه هستهای ایران و حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه همچنان ادامه دارد.
انتقاد تند از یکطرفهنگری اروپا در قبال جنگ
جفری ساکس در بخش نخست سخنان خود، با طرح این پرسش که «اروپا کجای این وضعیت است؟» به شدت از موضعگیری یکطرفه رهبران اروپایی انتقاد کرد. او گفت که واکنش مقامهای اروپایی به حملات ایران در منطقه بسیار پررنگتر از انتقاد آنها از آغاز جنگ توسط آمریکا و اسرائیل بوده است. به گفته این اقتصاددان، جز پدرو سانچز، هیچ رهبر اروپایی دیگری صدای اعتراضی جدی علیه شروع این جنگ بلند نکرده است. ساکس این رفتار را نشانهای از استانداردهای دوگانه و فقدان استقلال رأی در اروپا دانست. او تأکید کرد که چنین رویکردی نه تنها به کاهش تنشها کمک نمیکند، بلکه باعث افزایش بیاعتمادی به نهادهای بینالمللی میشود.
این استاد دانشگاه کلمبیا همچنین با اشاره به اظهارات دونالد ترامپ درباره ونزوئلا، مدعی شد که رئیسجمهور آمریکا تصور میکرد میتواند سناریوی مشابهی را در ایران اجرا کند و با تسلط بر درآمدهای نفتی، تحولات سیاسی این کشور را تحت تأثیر قرار دهد. اما ساکس با قاطعیت اعلام کرد که این تصور خام و غیرواقعی است و آمریکا قادر به شکست دادن ایران نیست. او در ادامه سخنانش، سیاست تقابل با قدرتهای بزرگ را نیز مورد انتقاد قرار داد و گفت دلیلی برای جنگ با روسیه و چین وجود ندارد. ساکس با اشاره به تحولات غزه، مخالفت خود را با آنچه نسلکشی میخواند، اعلام کرد و خواستار توجه جدی به حقوق بشر در سیاست خارجی غرب شد.
جهان چندقطبی و خطر تقابل هستهای با روسیه
بخش مهمی از سخنرانی ساکس به تغییر موازنه قدرت جهانی و خطر گسترش تنشها میان اروپا و روسیه اختصاص داشت. او با اشاره به افزایش نقش آسیا، گفت جهان در حال حرکت به سوی نظمی چندقطبی است که در آن آمریکا، روسیه، چین و هند از قدرتهای اصلی به شمار میروند. به باور او، این کشورها باید به جای تشکیل بلوکهای رقیب، به دنبال همکاری و همزیستی مسالمتآمیز باشند. ساکس همچنین سیاست آمریکا در محدود کردن دسترسی راهبردی چین به اقیانوس آرام را مورد انتقاد قرار داد و آن را رویکردی تنشزا و غیرضروری توصیف کرد که میتواند به درگیریهای نظامی ناخواسته منجر شود.
ساکس در ادامه با یادآوری بحران موشکی کوبا و سخنان جان اف. کندی، رئیسجمهور پیشین آمریکا، هشدار داد که قدرتهای هستهای باید از شرایطی اجتناب کنند که طرف مقابل را میان عقبنشینی تحقیرآمیز و جنگ هستهای قرار میدهد. او با انتقاد از ادبیات برخی مقامهای اروپایی درباره شکست یا تحقیر روسیه گفت چنین رویکردی میتواند خطرناک باشد؛ زیرا روسیه همچنان یک قدرت هستهای بزرگ است. ساکس با اشاره به برآورد حدود ۱۶۰۰ کلاهک هستهای راهبردی مستقر روسیه، هشدار داد کسانی که تهدیدهای هستهای را بلوف میدانند، ممکن است در ارزیابی خود اشتباه کنند و این اشتباه میتواند فاجعهبار باشد. او تأکید کرد که ادامه سیاست نظامیسازی و تشدید تقابل، بهجای فراهم کردن زمینه امنیت، میتواند خطر رویارویی گستردهتری را افزایش دهد.
پیامدهای جهانی و ضرورت بازنگری در سیاستهای تقابلی
اظهارات جفری ساکس در پارلمان اروپا بازتاب گستردهای در محافل سیاسی و رسانهای داشته است. او که به عنوان یک اقتصاددان و تحلیلگر مسائل بینالملل شناخته میشود، پیش از این نیز در مقالات و سخنرانیهای متعدد خود منتقد سیاست خارجی آمریکا بوده است. ساکس بارها تأکید کرده که رویکرد تقابلی واشنگتن در قبال ایران، روسیه و چین نه تنها به امنیت جهانی کمک نمیکند، بلکه باعث انزوای بیشتر آمریکا و افزایش بیثباتی در مناطق مختلف جهان میشود. او در سخنرانی اخیر خود نیز بر این نکته تأکید کرد که قدرتهای بزرگ باید به جای تشکیل اتحادهای نظامی، به دنبال راهحلهای دیپلماتیک برای اختلافات باشند.
از سوی دیگر، تحلیلگران معتقدند که سخنان ساکس نشاندهنده شکاف عمیق میان نخبگان دانشگاهی و سیاسی در آمریکا و اروپا درباره سیاست خارجی است. در حالی که دولت آمریکا بر فشار حداکثری علیه ایران اصرار دارد، برخی کارشناسان مانند ساکس بر ناکارآمدی این سیاست و لزوم بازگشت به میز مذاکره تأکید میکنند. ساکس همچنین با اشاره به نسلکشی در غزه، خواستار بازنگری جدی در حمایتهای بیقید و شرط غرب از اسرائیل شد. به باور او، ادامه این روند میتواند به اعتبار اروپا و آمریکا در جهان آسیب جدی وارد کند و موجبات تقویت گروههای افراطی را فراهم آورد. در مجموع، سخنرانی ساکس را میتوان تلاشی برای به چالش کشیدن گفتمان مسلط در غرب دانست؛ گفتمانی که به گفته او بر پایه زور و تهدید بنا شده و نتیجهای جز افزایش تنش و ناامنی به همراه نخواهد داشت.
در حال بارگذاری نظرات...