آخرین اخبار
همشهری آنلاین سیاسی ۱۴۰۵/۰۷/۲۷

سردار محبی پرده از راز بزرگ برداشت؛ چرا سپاه هنوز سلاح‌های اصلی خود را رو نکرده است؟

سردار محبی پرده از راز بزرگ برداشت؛ چرا سپاه هنوز سلاح‌های اصلی خود را رو نکرده است؟

به گزارش تیترستان؛ سردار محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در اظهاراتی خبرساز به موضوعی اشاره کرد که مدت‌هاست ذهن تحلیلگران نظامی و افکار عمومی را به خود مشغول کرده است: «سپاه چه سلاح‌هایی را هنوز در جنگ استفاده نکرده است؟» او با تأکید بر اینکه طبیعتاً هیچ کشوری تمام سلاح‌های خود را به کار نمی‌گیرد یا از آخر به اول استفاده نمی‌کند، توضیح داد که ایران مدت زیادی از سلاح‌های تولید ده‌ها سال قبل خود استفاده می‌کرده است. این سخنان در حالی مطرح می‌شود که تنش‌های منطقه‌ای و گمانه‌زنی‌ها درباره توان دفاعی ایران بالا گرفته است. سردار محبی همچنین افزود: «هیچ‌وقت سلاحی را که باید در شرایط خاص‌تر استفاده شود، در شرایط کمتر خاص به کار نمی‌گیریم.» این جمله به‌روشنی نشان می‌دهد که سپاه راهبرد مشخصی برای مدیریت تسلیحات خود دارد و به‌دنبال استفاده بهینه از هر سلاح در زمان و مکان مناسب است. اظهارات او بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت و بسیاری آن را نشانه‌ای از وجود زرادخانه‌های پیشرفته‌تر و استفاده‌نشده در اختیار سپاه دانستند.

راهبرد نظامی ایران: چرا همه سلاح‌ها رو نمی‌شوند؟

سردار محبی در ادامه سخنان خود به اصل مهمی در دکترین نظامی ایران اشاره کرد: «هیچ کشوری تمام سلاح‌های خود را بکارگیری نمی‌کند.» این اصل نه تنها در ایران بلکه در اکثر کشورهای جهان رعایت می‌شود، اما در مورد ایران به دلیل تحریم‌های طولانی‌مدت و ضرورت خودکفایی، اهمیت دوچندان پیدا می‌کند. ایران طی سال‌های گذشته با تکیه بر توان داخلی، به تولید انواع سلاح‌های پیشرفته از جمله موشک‌های بالستیک، پهپادها و سامانه‌های پدافندی دست یافته است. اما به گفته کارشناسان، آنچه در میدان نبرد به نمایش گذاشته می‌شود، تنها بخش کوچکی از این توانمندی است. به نظر می‌رسد سپاه عمداً از سلاح‌های قدیمی‌تر در درگیری‌های محدود استفاده می‌کند تا ضمن حفظ آمادگی رزمی، توانایی‌های اصلی خود را برای شرایط حساس‌تر ذخیره کند. این رویکرد باعث شده دشمنان نتوانند ارزیابی دقیقی از قدرت واقعی ایران داشته باشند.

علاوه بر این، استفاده از سلاح‌های قدیمی‌تر در جنگ‌های نیابتی یا درگیری‌های منطقه‌ای، به ایران امکان می‌دهد تا ضمن آزمودن تجهیزات و کسب تجربه رزمی، از افشای قابلیت‌های پیشرفته‌تر خودداری کند. سردار محبی با اشاره به اینکه «ما مدت زیادی سلاح‌های تولید ده‌ها سال قبل خودمان را استفاده می‌کردیم»، در واقع تأیید کرد که بخشی از تجهیزات به‌کاررفته در سال‌های اخیر متعلق به نسل‌های گذشته بوده است. این موضوع نشان می‌دهد که ایران با هوشمندی، مدیریت اطلاعاتی و نظامی را در دستور کار قرار داده و هرگز تمام برگ‌های برنده خود را رو نمی‌کند. به عقیده تحلیلگران، این راهبرد بازدارندگی فعال نامیده می‌شود که در آن دشمن همیشه با یک پتانسیل نامشخص و غیرقابل پیش‌بینی مواجه است.

سلاح‌های استفاده‌نشده: گمانه‌زنی‌ها و واقعیت‌ها

اظهارات سخنگوی سپاه بار دیگر بحث درباره سلاح‌های استفاده‌نشده ایران را داغ کرد. اگرچه او به طور مشخص به نوع خاصی از سلاح اشاره نکرد، اما کارشناسان نظامی بر این باورند که ایران ممکن است موشک‌های هایپرسونیک با سرعت بالا و قابلیت مانور، پهپادهای رادارگریز با برد بلند، سامانه‌های جنگ الکترونیک پیشرفته و حتی سلاح‌های لیزری یا مایکروویو با توان بالا را در اختیار داشته باشد که تاکنون از آن‌ها در هیچ درگیری آشکاری استفاده نکرده است. برخی گزارش‌های غیررسمی نیز از وجود موشک‌های بالستیک با برد بیش از دو هزار کیلومتر و دقت بالا خبر می‌دهند که می‌توانند اهداف متحرک را در دریا هدف قرار دهند. البته مقامات نظامی ایران همواره تأکید کرده‌اند که توان دفاعی کشور صرفاً بازدارنده است و هیچ‌گاه آغازگر جنگ نخواهد بود.

در سال‌های اخیر، ایران در پاسخ به حملات رژیم صهیونیستی یا اقدامات خرابکارانه، از موشک‌های دقیق و پهپادهای انتحاری استفاده کرده است، اما به نظر می‌رسد این حملات نیز با هدف محدود و پیام‌رسان انجام شده و نه نمایش کامل توان. به عنوان مثال، در حمله به پایگاه عین‌الاسد در عراق، ایران از موشک‌های فاتح-۳۱۳ استفاده کرد که چند سال قبل رونمایی شده بود، اما مشخص نیست آیا نسل‌های جدیدتر آن نیز وجود دارد یا خیر. همین موضوع باعث شده تا دشمنان ایران همواره با نوعی ابهام راهبردی مواجه باشند و نتوانند به‌راحتی درباره توان واقعی تهران قضاوت کنند. سردار محبی با جمله «هیچ‌وقت سلاحی را که باید در شرایط خاص‌تر استفاده شود، در شرایط کمتر خاص استفاده نمی‌کنیم» عملاً این ابهام را تأیید و تقویت کرده است.

پیامدهای راهبردی و افق پیش‌رو

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که منطقه غرب آسیا شاهد تحولات پرسرعتی است و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال درگیری‌های بیشتر شدت گرفته است. سخنگوی سپاه با تأکید بر اینکه «هیچ کشوری تمام سلاح‌های خود را بکارگیری نمی‌کند»، در واقع به دشمنان هشدار داد که هنوز برگ‌های برنده‌ای رو نشده است. به عقیده ناظران، این سخنان می‌تواند نوعی بازدارندگی روانی ایجاد کند و طرف مقابل را از هرگونه ماجراجویی نظامی بازدارد. همچنین، این اظهارات نشان‌دهنده اعتماد به نفس بالای فرماندهان سپاه در توانمندی‌های داخلی است که طی سال‌ها تحریم به دست آمده است. از سوی دیگر، تأکید بر استفاده از سلاح‌های قدیمی‌تر در سال‌های گذشته، حاکی از آن است که ایران به‌دنبال پرهیز از هزینه‌های سنگین و حفظ منابع برای روزهای حساس‌تر است.

در مجموع، به نظر می‌رسد راهبرد نظامی ایران مبتنی بر «ابهام راهبردی» و «مدیریت هوشمندانه تسلیحات» است. سردار محبی با بیان این نکات، نه تنها به سؤال «سپاه چه سلاح‌هایی را هنوز در جنگ استفاده نکرده است؟» پاسخ مستقیم نداد، بلکه عمداً آن را بی‌پاسخ گذاشت تا فضای گمانه‌زنی حفظ شود. این رویکرد در تاریخ دفاعی ایران بی‌سابقه نیست و بارها مقامات نظامی از وجود سلاح‌های غافلگیرکننده سخن گفته‌اند. آنچه مسلم است، ایران با تکیه بر توان داخلی و تجربه سال‌های دفاع مقدس، توانسته است به سطحی از خودکفایی برسد که هرگونه تهدید را با هزینه‌های غیرقابل قبول برای متجاوز مواجه کند. اکنون باید دید که آیا در آینده‌ای نزدیک، پرده از این سلاح‌های مرموز برداشته خواهد شد یا همچنان به عنوان یک ابزار بازدارنده در سایه باقی خواهند ماند.

مطالعه در منبع اصلی
اشتراک‌گذاری
نظرات

در حال بارگذاری نظرات...