پشت پرده دیدار لاوروف در تهران؛ سه پرونده ای که وزیر خارجه روسیه را به ایران کشاند

به گزارش تیترستان؛ عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در نشست خبری مشترک با سرگئی لاوروف، همتای روس خود، از تداوم مشورتهای سیاسی تهران و مسکو درباره تحولات منطقهای و بینالمللی خبر داد. این دیدار که در تهران و پس از سفر اخیر لاوروف به پایتخت انجام شد، نشانهای از تحرک تازه در روابط دو کشور است که در ماههای اخیر با فراز و نشیبهایی همراه بوده است. عراقچی در این نشست با اشاره به دیدارهای متعدد مقامات دو کشور گفت که آخرین ملاقات سران ایران و روسیه چند روز پیش در حاشیه اجلاس ترکمنستان برگزار شده و همین موضوع اهمیت رایزنیهای دوجانبه را دوچندان میکند. به نظر میرسد این دیدارها در راستای هماهنگی مواضع دو کشور در قبال مسائل حساس بینالمللی و منطقهای طراحی شده است.
مشورتهای سیاسی مداوم؛ از ترکمنستان تا تهران
وزیر امور خارجه ایران در این نشست خبری با تأکید بر اینکه مشورتهای سیاسی بین تهران و مسکو به صورت مداوم و در سطوح مختلف انجام میشود، اظهار کرد: «در حوزه سیاسی مشورتها مداوم با هم داریم و دیدارهای بین سران دو کشور که آخرین آن چند روز پیش در ترکمنستان بین دو رئیسجمهور برگزار شد، نشاندهنده اراده جدی برای گسترش همکاریهاست.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که روابط ایران و روسیه در سالهای اخیر به ویژه پس از تحولات اوکراین و افزایش فشارهای غرب بر دو کشور، وارد فاز جدیدی شده است. کارشناسان معتقدند که این دیدارها نه تنها برای هماهنگی در مسائل منطقهای، بلکه برای مقابله با تحریمهای غربی و تقویت همکاریهای اقتصادی نیز اهمیت دارد. عراقچی همچنین به تبادل نظر درباره مسائل قفقاز اشاره کرد و گفت که دو طرف در این زمینه دیدگاههای نزدیکی دارند.
در ادامه این نشست، لاوروف نیز با اشاره به اهمیت روابط با ایران، بر لزوم ادامه رایزنیها در مورد مسائل بینالمللی تأکید کرد. به گفته ناظران، این دیدار در شرایطی برگزار میشود که منطقه شاهد تحولات پرشتابی از جمله تنشها در قفقاز، ادامه جنگ اوکراین و همچنین مذاکرات هستهای ایران با قدرتهای جهانی است. بنابراین، هماهنگی تهران و مسکو میتواند بر معادلات منطقهای تأثیرگذار باشد. عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود به مسائل اروپا و اوکراین اشاره کرد و گفت که دو کشور در این باره تبادل نظر داشتهاند، هرچند جزئیات بیشتری ارائه نکرد. این در حالی است که روسیه به عنوان یکی از بازیگران اصلی در بحران اوکراین، همواره خواهان نقشآفرینی بیشتر ایران در حل و فصل این مناقشه بوده است.
پروندههای منطقهای؛ از قفقاز تا اوکراین
یکی از محورهای اصلی این دیدار، بررسی تحولات قفقاز جنوبی بود. پس از جنگ ۲۰۲۰ بین آذربایجان و ارمنستان و توافق آتشبس به میانجیگری روسیه، این منطقه همچنان شاهد تنشهای پراکنده است. ایران به عنوان همسایه این دو کشور، همواره بر لزوم حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات و حفظ تمامیت ارضی کشورها تأکید کرده است. در این دیدار، عراقچی و لاوروف درباره آخرین وضعیت مذاکرات صلح بین باکو و ایروان و همچنین طرح کریدور زنگهزور که مورد اختلاف ایران و آذربایجان است، گفتگو کردند. به نظر میرسد روسیه به عنوان میانجی اصلی در این مناقشه، خواهان هماهنگی بیشتر با ایران برای جلوگیری از تنشهای جدید است.
علاوه بر قفقاز، بحران اوکراین نیز از جمله موضوعاتی بود که دو وزیر خارجه به آن پرداختند. عراقچی با اشاره به تبادل نظر درباره اروپا و اوکراین، تصریح کرد که ایران از ابتدا بر لزوم حل سیاسی این بحران تأکید کرده و آماده کمک به هرگونه ابتکار صلح است. از سوی دیگر، روسیه نیز به دنبال جلب حمایت ایران در برابر فشارهای غرب است. این در حالی است که غرب ایران را به ارسال پهپاد به روسیه متهم کرده، اتهامی که تهران همواره آن را رد کرده است. با این حال، این موضوع نشاندهنده پیچیدگی روابط دو کشور و حساسیت آن برای بازیگران بینالمللی است. کارشناسان معتقدند که ایران و روسیه در حال شکلدهی به یک اتحاد راهبردی در برابر نظم جهانی تحت رهبری آمریکا هستند.
اهمیت سفر و پیامدهای آینده
سفر سرگئی لاوروف به تهران و دیدار با مقامات ایرانی، در حالی انجام میشود که دو کشور در سالهای اخیر همکاریهای خود را در حوزههای مختلف از جمله اقتصادی، نظامی و سیاسی گسترش دادهاند. ایران و روسیه هر دو تحت تحریمهای شدید غرب قرار دارند و همین موضوع آنها را به سمت یکدیگر سوق داده است. در این میان، مسائل منطقهای مانند سوریه، افغانستان و یمن نیز از جمله موضوعاتی است که تهران و مسکو در مورد آنها رایزنی میکنند. به نظر میرسد این دیدارها بخشی از تلاش دو کشور برای ایجاد یک جبهه مشترک در برابر فشارهای غربی و همچنین مدیریت تحولات منطقهای باشد. با این حال، برخی تحلیلگران بر این باورند که روابط ایران و روسیه بیشتر ماهیت تاکتیکی دارد و دو کشور در برخی موارد منافع متضادی دارند.
در مجموع، دیدار اخیر عراقچی و لاوروف را میتوان نشانهای از تحرک تازه در روابط تهران و مسکو دانست که میتواند بر معادلات منطقهای و بینالمللی تأثیرگذار باشد. این دیدار در شرایطی برگزار شد که ایران با چالشهای متعددی از جمله مذاکرات هستهای و تحریمهای اقتصادی روبروست و روسیه نیز درگیر جنگ اوکراین است. بنابراین، هماهنگی بیشتر بین دو کشور میتواند به هر دو طرف در پیشبرد اهدافشان کمک کند. از سوی دیگر، غرب با دقت تحولات روابط ایران و روسیه را دنبال میکند و ممکن است این همکاریها را تهدیدی برای منافع خود تلقی کند. در هر صورت، به نظر میرسد دوره جدیدی از تعاملات دیپلماتیک بین تهران و مسکو آغاز شده که نتایج آن در ماههای آینده مشخص خواهد شد.
در حال بارگذاری نظرات...