دولت ترامپ دست به کار شد؛ حذف اجباری دیپ‌سیک از سامانه‌های فدرال و ممنوعیت قراردادهای دولتی!
به گزارش تیترستان؛ دولت دونالد ترامپ با صدور اطلاعیه‌ای رسمی، استفاده نهادهای غیرنظامی فدرال آمریکا از محصولات و خدمات دیپ‌سیک را ممنوع کرد. بر اساس گزارش بلومبرگ، وزارت امنیت داخلی آمریکا اعلام کرده است که نهادهای فدرال باید هر محصولی از دیپ‌سیک را از سامانه‌های خود حذف کنند. این دستور با استناد به قوانین امنیت سایبری ایالات متحده صادر شده و شرکت چینی را از مشارکت در قراردادهای دولت فدرال نیز محروم می‌کند. ماجرا ریشه در اوایل سال ۲۰۲۵ دارد؛ زمانی که مدل R1 دیپ‌سیک با عملکردی که پیشرفتی چشمگیر تلقی شد، بازارهای جهانی را تکان داد و از همان مقطع، دیپ‌سیک زیر نگاه دقیق سیاست‌گذاران واشینگتن قرار گرفت. گروهی که شرکت چینی را خطری بالقوه برای امنیت ملی ایالات متحده می‌دانند. کمیته ویژه مجلس نمایندگان آمریکا در امور چین نیز در گزارشی که در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد، روابط دیپ‌سیک با دولت پکن را «قابل‌توجه» خواند. چنین ارزیابی‌هایی در ماه‌های بعد پایه‌ی نگرانی‌های امنیتی درباره حضور فناوری استارتاپ چینی در نهادهای آمریکایی شد و حالا به اقدامی رسمی در سطح دولت فدرال انجامیده است.
دو محور اصلی دستور؛ از حذف اجباری تا محرومیت از قراردادها
اطلاعیه منتشرشده دو پیامد مستقیم برای دیپ‌سیک دارد که نشان‌دهنده عزم جدی دولت آمریکا برای محدود کردن نفوذ این شرکت چینی است. نخست، حذف از سامانه‌ها؛ نهادهای غیرنظامی فدرال موظف‌اند هرگونه محصول دیپ‌سیک را از زیرساخت‌های خود کنار بگذارند. این اقدام شامل تمام نرم‌افزارها، مدل‌های هوش مصنوعی و سرویس‌های ابری مرتبط با دیپ‌سیک می‌شود که ممکن است در سازمان‌های دولتی مورد استفاده قرار گرفته باشند. دوم، محرومیت از قراردادها؛ استارتاپ سرشناس چینی دیگر اجازه حضور در قراردادهای دولت فدرال آمریکا را ندارد. این بدان معناست که دیپ‌سیک نمی‌تواند به عنوان پیمانکار فرعی یا اصلی در پروژه‌های دولتی مشارکت کند، حتی اگر محصولاتش از طریق واسطه‌ها ارائه شوند. کارشناسان معتقدند این دو محور در کنار هم، عملاً مسیر حضور دیپ‌سیک در اکوسیستم فناوری دولت آمریکا را مسدود می‌کند و فشار مضاعفی بر این شرکت چینی وارد می‌آورد.
دستور تازه با استناد به قوانین امنیت سایبری ایالات متحده صادر شده است؛ قوانینی که به دولت اجازه می‌دهد فناوری‌های خارجی را در صورت تشخیص خطر برای امنیت ملی محدود کند. وزارت امنیت داخلی آمریکا در اطلاعیه خود تأکید کرده است که این تصمیم پس از بررسی‌های جامع امنیتی و با توجه به نگرانی‌های موجود درباره ارتباط دیپ‌سیک با دولت چین اتخاذ شده است. مقامات آمریکایی بارها ادعا کرده‌اند که مدل‌های هوش مصنوعی دیپ‌سیک ممکن است حاوی درهای پشتی یا قابلیت‌های جاسوسی باشند، هرچند تاکنون شواهد عمومی مبنی بر این ادعاها منتشر نشده است. با این حال، دولت ترامپ ترجیح داده است رویکردی پیشگیرانه اتخاذ کند و اجازه ندهد محصولات این شرکت چینی در سامانه‌های حساس دولتی حضور داشته باشند. این اقدام بخشی از سیاست گسترده‌تر واشینگتن برای محدود کردن نفوذ فناوری‌های چینی در زیرساخت‌های حیاتی آمریکا تلقی می‌شود.
دیپ‌سیک؛ از شگفتی بازار تا تهدید امنیتی
دیپ‌سیک در اوایل سال ۲۰۲۵ با معرفی مدل R1 خود، توجه جهانیان را به خود جلب کرد. این مدل با عملکردی که بسیاری آن را همتراز با بهترین مدل‌های آمریکایی مانند GPT-4 توصیف کردند، در حالی که هزینه توسعه بسیار کمتری داشت، بازارهای مالی و فناوری را شوکه کرد. مدل‌های وزن‌باز (Open-Weight) دیپ‌سیک به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد پارامترهای آموزش‌دیده را دانلود کرده و روی سرورهای خود اجرا کنند. همین دسترسی آزاد، در کنار هزینه کمتر، مدل‌های دیپ‌سیک را به رقیبی جدی برای شرکت‌های آمریکایی بدل کرده که بخش بزرگی از درآمدشان را از فروش دسترسی به مدل‌های بسته و اشتراک‌های پولی به دست می‌آورند. هرچه گزینه ارزان‌تر در دسترس‌تر باشد، فشار رقابتی بر غول‌های سیلیکون‌ولی بیشتر می‌شود. از همین رو، سیاست‌گذاران آمریکایی نه تنها نگران امنیت ملی، بلکه نگران از دست رفتن مزیت رقابتی شرکت‌های داخلی خود نیز هستند.
کمیته ویژه مجلس نمایندگان آمریکا در امور چین در گزارشی که در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد، روابط دیپ‌سیک با دولت پکن را «قابل‌توجه» خواند و هشدار داد که این شرکت ممکن است تحت فشار دولت چین برای اشتراک‌گذاری داده‌های کاربران یا نفوذ به سامانه‌های خارجی قرار گیرد. هرچند دیپ‌سیک همواره این اتهامات را رد کرده و تأکید کرده است که یک شرکت خصوصی مستقل است، اما نگرانی‌ها در واشینگتن همچنان ادامه یافت. در ماه‌های بعد، گزارش‌های متعددی درباره احتمال ممنوعیت دیپ‌سیک در نهادهای دولتی آمریکا منتشر شد و حالا با اطلاعیه رسمی وزارت امنیت داخلی، این گمانه‌زنی‌ها به واقعیت تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند این اقدام می‌تواند آغازگر موج جدیدی از محدودیت‌ها علیه شرکت‌های فناوری چینی در آمریکا باشد، به ویژه در حوزه هوش مصنوعی که به عنوان فناوری استراتژیک قرن شناخته می‌شود.
پیامدهای آینده؛ مرز روشن میان بازار آزاد و نهادهای دولتی
ممنوعیت تازه مرز روشنی میان بازار آزاد و نهادهای دولتی آمریکا می‌کشد. مدل‌های دیپ‌سیک همچنان در دسترس جهانی قرار دارند و توسعه‌دهندگان خارج از دولت آمریکا می‌توانند از آنها استفاده کنند، ولی دست‌کم در نهادهای غیرنظامی دولت فدرال آمریکا و قراردادهای مرتبط با آن، جایی برایشان باقی نمانده است. این تصمیم می‌تواند الگویی برای سایر کشورها باشد؛ کشورهایی که ممکن است به بهانه امنیت ملی، استفاده از فناوری‌های چینی را در بخش دولتی محدود کنند. از سوی دیگر، دیپ‌سیک ممکن است با افزایش فشارها، تمرکز خود را بر بازارهای دیگر مانند آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین گسترش دهد. با این حال، از دست دادن دسترسی به بزرگ‌ترین اقتصاد جهان و قراردادهای دولتی آن، ضربه‌ای قابل توجه به استراتژی رشد بین‌المللی این شرکت چینی محسوب می‌شود.
واکنش دیپ‌سیک به این ممنوعیت هنوز مشخص نیست، اما انتظار می‌رود این شرکت چینی با انتشار بیانیه‌ای، تصمیم آمریکا را سیاسی و غیرمنصفانه بخواند و تأکید کند که فناوری‌اش هیچ خطر امنیتی ندارد. در همین حال، برخی تحلیلگران معتقدند که این اقدام دولت ترامپ ممکن است به افزایش تنش‌های تجاری و فناوری بین آمریکا و چین دامن بزند و چین نیز در پاسخ، محدودیت‌هایی برای شرکت‌های آمریکایی در خاک خود اعمال کند. پرونده دیپ‌سیک نشان می‌دهد که رقابت فناوری بین دو ابرقدرت، دیگر فقط در بازارهای تجاری جریان ندارد، بلکه به قلب نهادهای دولتی و امنیتی نیز کشیده شده است. در نهایت، باید دید که آیا این ممنوعیت باعث تضعیف دیپ‌سیک می‌شود یا برعکس، آن را به نمادی از مقاومت فناوری چین در برابر فشارهای آمریکا تبدیل می‌کند.
در حال بارگذاری نظرات...