راز بزرگ در کویر دوغارون؛ آیا این منطقه آزاد می‌تواند چهارمین ژئوپارک جهانی ایران شود؟
به گزارش تیترستان؛ در نشست تخصصی که روز یکشنبه ۲۶ مهرماه در دفتر مرکزی سازمان منطقه آزاد دوغارون برگزار شد، موضوعی هیجان‌انگیز برای آینده گردشگری و توسعه پایدار شرق کشور مطرح شد: امکان تبدیل این منطقه به یک ژئوپارک جهانی. این نشست با حضور محمد رضا مودودی، مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون، محمد زرگران، معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خراسان رضوی، سید ناصر مرجانی رئیس اداره امور بیابان، مهدی رمضانی معاون این اداره و خسرو مجیدی رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری تایباد برگزار شد. محور اصلی گفتگوها هم‌راستایی رشد اقتصادی با صیانت از زیست‌بوم کویری شهرستان تایباد بود و حاضران ضمن بررسی وضعیت اراضی منطقه، مدیریت پوشش گیاهی، حفظ حقوق عرفی دامداران و پتانسیل‌های کم‌نظیر طبیعی، به طور جدی روی ایده تبدیل دوغارون به ژئوپارک جهانی و ژئوسایت‌های گردشگری تمرکز کردند. این نشست نشان می‌دهد که مسئولان منطقه آزاد دوغارون عزم جدی دارند تا با تکیه بر شگفتی‌های زمین‌شناسی کویر، چهره جدیدی از این منطقه تجاری به جهان ارائه دهند.
پیشنهاد تبدیل دوغارون به چهارمین ژئوپارک ایران؛ رویایی که رنگ واقعیت می‌گیرد
محمد زرگران، معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی، در این نشست با اشاره به وجود پدیده‌ها و سازندهای کم‌نظیر زمین‌شناسی در گستره شهرستان تایباد، ایده تبدیل دوغارون به ژئوپارک جهانی را مطرح کرد. او تأکید کرد که در صورت تحقق این طرح، دوغارون می‌تواند به عنوان چهارمین ژئوپارک ایران در کنار قشم، ارس و طبس شناخته شود و به کانون نوین گردشگری طبیعی، جذب حامیان مالی بین‌المللی و توسعه دیپلماسی اقتصادی تبدیل گردد. زرگران ضمن قدردانی از رویکرد زیست‌محیطی مدیریت منطقه آزاد دوغارون، بر نقش حیاتی تاغ‌زارها در مهار کانون‌های ریزگرد و تثبیت شن‌های روان تأکید کرد و خواستار آن شد که پهنه‌های تاغ‌زار در طرح جامع به عنوان فضای سبز تثبیت شوند و تخریب نگردند. او پیشنهاد کرد با استقرار مشاور زیست‌محیطی مورد تأیید دو طرف، منافع توسعه منطقه و ملاحظات منابع طبیعی به طور همزمان حفظ شود. این درخواست نشان‌دهنده دغدغه جدی برای حفاظت از اکوسیستم حساس کویری در کنار توسعه اقتصادی است.
زرگران با اشاره به اینکه ژئوپارک‌ها مناطقی با ارزش زمین‌شناسی ویژه هستند که می‌توانند به توسعه پایدار جوامع محلی کمک کنند، افزود: «دوغارون با داشتن چشم‌اندازهای بکر و سازندهای شگفت‌انگیز، ظرفیت لازم برای ثبت در شبکه جهانی ژئوپارک‌ها را دارد.» او همچنین بر لزوم همکاری همه جانبه نهادهای محلی و استانی برای تهیه پرونده ثبت این منطقه تأکید کرد و گفت که منابع طبیعی آماده است تا در این مسیر با منطقه آزاد همکاری کند. به گفته وی، شناسایی و مستندسازی ژئوسایت‌های منطقه نخستین گام در این راه است و باید با مشارکت کارشناسان زمین‌شناسی و گردشگری انجام شود. این اظهارات نشان می‌دهد که مقامات منابع طبیعی نه تنها مخالف توسعه نیستند، بلکه آن را در چارچوب حفاظت از محیط زیست ممکن می‌دانند.
استقبال مدیرعامل منطقه آزاد از ایده ژئوپارک؛ توسعه پایدار در دستور کار
محمدرضا مودودی، مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون، در ادامه این نشست ضمن استقبال از پیشنهاد معاون فنی منابع طبیعی استان، اظهار داشت: «دوغارون با فرم‌های کم‌نظیر ژئومورفولوژی کویری، چشم‌اندازهای بکر و سازندهای شگفت‌انگیز زمین‌شناسی، تمامی شاخص‌های لازم برای تبدیل شدن به یک ژئوپارک جهانی را دارد.» او تأکید کرد که سازمان متبوعش آماده است با تکیه بر این ظرفیت‌های طبیعی و دیپلماسی نوین اقتصادی، این گنجینه نهفته را به قطب ژئوتوریسم کشور تبدیل کند. مودودی با اشاره به اینکه نگاه این سازمان صرفاً توسعه کالبدی و تجاری نیست، تصریح کرد: «آینده دوغارون به عنوان مهم‌ترین شهر تجاری شرق کشور با وسعتی معادل یک‌سوم مشهد و هفت برابر تایباد، بر پایه توسعه پایدار بنا شده است.» این اظهارات نشان می‌دهد که مدیریت منطقه آزاد به دنبال ایجاد تعادل بین رشد اقتصادی و حفاظت از محیط زیست است.
مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون همچنین از نهایی شدن بیش از ۱۵ پروژه بزرگ صنعتی و زیرساختی در ماه جاری خبر داد و گفت: «سهم فضای سبز منطقه بسیار فراتر از حداقل‌های مصوب ۱۵ درصد خواهد بود.» او افزود که علاوه بر طراحی رینگ‌های سبز و استفاده از فناوری‌های نوین برای کاهش مصرف آب و به‌کارگیری بتن‌های سبز، طراحان موظف شده‌اند کمترین آسیب را به پوشش گیاهی و درختان موجود وارد کنند. به گفته مودودی، ساخت بزرگترین بلوار تجاری، ایجاد جذابیت‌های بصری و توسعه حداکثری فضای سبز، ویترین ورود و خروج فعالان اقتصادی خارجی به کشور خواهد بود. این رویکرد نشان‌دهنده آن است که منطقه آزاد دوغارون قصد دارد با ایجاد زیرساخت‌های سبز، هم به جذب گردشگر و هم به رونق تجارت کمک کند و در عین حال استانداردهای زیست‌محیطی را رعایت نماید.
چشم‌انداز آینده؛ ژئوپارک دوغارون و پیامدهای آن برای منطقه
تبدیل دوغارون به یک ژئوپارک جهانی می‌تواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی چشمگیری برای منطقه داشته باشد. ژئوپارک‌ها معمولاً با جذب گردشگران علاقه‌مند به طبیعت و زمین‌شناسی، درآمدزایی قابل توجهی برای جوامع محلی ایجاد می‌کنند و فرصت‌های شغلی جدیدی به وجود می‌آورند. همچنین ثبت جهانی یک ژئوپارک می‌تواند به جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه زیرساخت‌های گردشگری کمک کند. از سوی دیگر، این طرح می‌تواند به عنوان ابزاری برای دیپلماسی اقتصادی و فرهنگی ایران در منطقه عمل کند و تصویری مثبت از کشور در عرصه بین‌المللی ارائه دهد. با این حال، تحقق این هدف نیازمند همکاری همه جانبه نهادهای دولتی، بخش خصوصی و جوامع محلی است و باید با دقت و برنامه‌ریزی علمی پیش برود.
در حال حاضر ایران سه ژئوپارک جهانی دارد: قشم، ارس و طبس. ژئوپارک قشم به دلیل وجود سازندهای زمین‌شناسی متنوع و چشم‌اندازهای ساحلی منحصر به فرد، ژئوپارک ارس به خاطر تنوع پدیده‌های زمین‌شناسی و ژئوپارک طبس به دلیل وجود کویرهای شگفت‌انگیز و سازندهای نمکی شناخته شده‌اند. دوغارون با داشتن تاغ‌زارها، شن‌های روان و فرم‌های ژئومورفولوژی کویری می‌تواند مکمل این مجموعه باشد و به عنوان چهارمین ژئوپارک، تنوع ژئوتوریسم ایران را افزایش دهد. اما برای رسیدن به این هدف، باید زیرساخت‌های لازم مانند مسیرهای دسترسی، مراکز بازدیدکنندگان و امکانات اقامتی فراهم شود و همچنین برنامه‌های آموزشی برای جوامع محلی اجرا گردد. کارشناسان معتقدند که با توجه به پتانسیل‌های موجود، دوغارون می‌تواند در صورت مدیریت صحیح، به یکی از مقاصد مهم ژئوتوریسم در خاورمیانه تبدیل شود.
در حال بارگذاری نظرات...