سفر پرسروصدای وزیر خارجه آمریکا به سمرقند؛ توافقی که ازبکستان را به آسمان‌ها پیوند می‌زند!
به گزارش تیترستان؛ در جریان سفر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا به شهر سمرقند، ازبکستان و ایالات متحده آمریکا توافقنامه همکاری گسترده‌ای به ارزش تقریبی ۱۲ میلیارد دلار در حوزه‌های مختلف از جمله مواد معدنی حیاتی، انرژی، حمل‌ونقل، مالی و فناوری به امضا رساندند. این توافق در حالی منعقد شد که وزیر خارجه آمریکا ریاست هیأتی متشکل از بیش از ۲۰۰ مدیر تجاری آمریکایی را بر عهده داشت تا با وزیران امور خارجه کشورهای آسیای مرکزی گفتگو کند. بختیار سعیدوف، وزیر امور خارجه ازبکستان، امروز دوشنبه اعلام کرد که این کشور و آمریکا علاوه بر توافق اقتصادی، توافقنامه آرتمیس ناسا را نیز درباره اکتشاف صلح‌آمیز فضا امضا کرده و سازوکار گفت‌وگوی راهبردی را راه‌اندازی کرده‌اند. سعیدوف در بیانیه‌ای در تلگرام بیان کرد که نخستین نشست این سازوکار با مارکو روبیو در سمرقند برگزار شده و آن را گامی مهم در جهت توسعه روابط دوجانبه توصیف کرد. وی افزود که مذاکرات با روبیو بر اجرای توافق‌های میان رهبران دو کشور، گسترش تجارت و سرمایه‌گذاری و توسعه همکاری در زمینه انرژی، مواد معدنی حیاتی و فناوری‌های پیشرفته متمرکز بوده است.
جزئیات توافق ۱۲ میلیارد دلاری؛ از مواد معدنی حیاتی تا فناوری فضایی
بر اساس گزارش‌ها، پس از مذاکرات فشرده میان هیئت‌های دو کشور، سعیدوف و روبیو توافقنامه‌هایی را امضا کردند که اصول همکاری بین‌المللی در اکتشاف و استفاده صلح‌آمیز از ماه، مریخ، دنباله‌دارها و سیارک‌ها را مشخص می‌کند. این توافق که ازبکستان را به هفتاد و هفتمین کشور امضاکننده توافقنامه آرتمیس ناسا تبدیل کرده، فرصت‌هایی برای گسترش همکاری با ناسا و آژانس‌های فضایی دیگر کشورهای شرکت‌کننده، آموزش متخصصان ازبک و تسهیل انتقال فناوری‌های فضایی فراهم می‌آورد. روبیو در دیدار با سعیدوف از علاقه تاشکند به فناوری هسته‌ای غیرنظامی آمریکا استقبال کرده و راه‌های ایجاد فرصت‌های تجاری برای شرکت‌های آمریکایی در صنعت فضایی ازبکستان را بررسی کرد. این در حالی است که توافق ۱۲ میلیارد دلاری در زمینه‌های اقتصادی نیز شامل مواد معدنی حیاتی می‌شود که برای صنایع پیشرفته آمریکا حیاتی هستند و ازبکستان به عنوان یکی از کشورهای غنی از این منابع شناخته می‌شود. همچنین همکاری در حوزه انرژی و حمل‌ونقل می‌تواند مسیرهای تجاری جدیدی را برای هر دو کشور باز کند و ازبکستان را به عنوان قطب ترانزیتی در منطقه تثبیت نماید.
علاوه بر این، توافق مالی و فناوری میان دو کشور می‌تواند به نوسازی زیرساخت‌های ازبکستان و انتقال دانش فنی کمک کند. وزیر امور خارجه ازبکستان تأکید کرد که این توافق‌ها نه تنها روابط دوجانبه را تقویت می‌کند بلکه زمینه‌های همکاری درازمدت را در بخش‌های کلیدی فراهم می‌آورد. ایالات متحده نیز با این توافق به دنبال تأمین امنیت زنجیره‌های تأمین خود و کاهش وابستگی به شرکای خارجی غیرقابل اعتماد است. در همین راستا، روبیو در نشست با وزیران خارجه پنج کشور آسیای مرکزی (ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان) اعلام کرد که واشنگتن قصد دارد تجارت و سرمایه‌گذاری با این کشورها را گسترش دهد و همکاری در زمینه انرژی و مواد معدنی حیاتی را تقویت کند. این نشست نشان‌دهنده عزم آمریکا برای حضور پررنگ‌تر در منطقه‌ای است که به گفته روبیو، چهارراه تاریخی تجارت میان اروپا و آسیا بوده و بار دیگر در حال بازیابی نقش مهم خود در تجارت بین‌المللی است.
آسیای مرکزی در مرکز رقابت قدرت‌های بزرگ؛ نگاه واشنگتن به منطقه
سفر مارکو روبیو به سمرقند و امضای این توافق‌ها در حالی انجام می‌شود که واشنگتن به دنبال تعمیق روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آسیای مرکزی است؛ منطقه‌ای که به دلیل ذخایر غنی منابع طبیعی و موقعیت استراتژیک خود، مورد توجه قدرت‌های بزرگ جهانی قرار دارد. روبیو در این سفر تأکید کرد که آمریکا به دنبال وادار کردن ازبکستان به انتخاب میان واشنگتن، مسکو و پکن نیست و شرکت‌های آمریکایی خواهان رقابت منصفانه و دسترسی بیشتر به بازارها هستند. این اظهارات نشان‌دهنده رویکردی عمل‌گرایانه از سوی واشنگتن است که می‌کوشد بدون ایجاد تنش با روسیه و چین، نفوذ اقتصادی خود را در منطقه افزایش دهد. از سوی دیگر، ازبکستان به عنوان یکی از کشورهای کلیدی آسیای مرکزی، با اتخاذ سیاست خارجی چندوجهی، تلاش می‌کند تا از مزایای همکاری با قدرت‌های مختلف بهره ببرد و مسیر توسعه اقتصادی خود را هموار کند. پیوستن به توافقنامه آرتمیس ناسا نیز گامی نمادین در جهت همکاری‌های علمی و فناوری پیشرفته است که می‌تواند وجهه بین‌المللی ازبکستان را ارتقا دهد.
تحلیلگران معتقدند که این توافق ۱۲ میلیارد دلاری و راه‌اندازی سازوکار گفت‌وگوی راهبردی میان ازبکستان و آمریکا، می‌تواند الگویی برای دیگر کشورهای منطقه باشد و رقابت اقتصادی در آسیای مرکزی را تشدید کند. از یک سو، روسیه و چین به عنوان قدرت‌های سنتی حاضر در منطقه، ممکن است این تحرکات را با دیده نگرانی بنگرند، اما اظهارات روبیو درباره عدم اجبار کشورها به انتخاب، احتمالاً تنش‌ها را کاهش می‌دهد. از سوی دیگر، ازبکستان با این توافق‌ها می‌تواند به توسعه صنایع فضایی، هسته‌ای غیرنظامی و معدنی خود سرعت بخشد و موقعیت خود را به عنوان کشوری مستقل و در حال توسعه تثبیت کند. در مجموع، این سفر و توافق‌های حاصله نشان‌دهنده فصل جدیدی در روابط واشنگتن و تاشکند است که می‌تواند تأثیرات عمیقی بر ژئوپلیتیک آسیای مرکزی و رقابت‌های جهانی داشته باشد.
در حال بارگذاری نظرات...