احضار سفیر اروپایی به وزارت خارجه؛ پشت پرده سکوت Brussels چه بود؟

به گزارش تیترستان؛ در پی درج ادعاهای بی‌اساس علیه جمهوری اسلامی ایران در بیانیه نشست سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا، آیدین کونین سفیر ایرلند به عنوان رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپا توسط علیرضا یوسفی دستیار وزیر خارجه و مدیرکل غرب اروپا به وزارت امور خارجه احضار شد. این احضار در حالی صورت گرفت که مدیرکل غرب اروپای وزارت امور خارجه ضمن رد قاطع ادعاهای مطرح‌شده، سیاست‌های غیرمسئولانه اتحادیه اروپا درباره وضعیت جاری در منطقه غرب آسیا و تنگه هرمز را محکوم کرد. یوسفی تأکید کرد که ناامنی موجود در تنگه هرمز نتیجه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است که با حمایت آشکار و پنهان برخی کشورهای اروپایی صورت گرفت. این دیپلمات ارشد ایرانی همچنین با اشاره به اعتراف‌های مکرر دبیرکل ناتو مبنی بر مشارکت کشورهای اروپایی و اعضای ناتو در تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تصریح کرد که فرافکنی‌های اتحادیه اروپا از طریق طرح ادعاهای سخیف علیه جمهوری اسلامی ایران نمی‌تواند موجب نادیده‌گرفتن شراکت اتحادیه اروپایی در جنایات ارتکابی آمریکایی-صهیونیستی از جمله کشتار کودکان و زنان ایرانی در میناب و لامرد و سیریک شود.

اتحادیه اروپا و بحران مشروعیت در موعظه حقوق بشر

مدیرکل غرب اروپای وزارت امور خارجه در این جلسه، برخورد دوگانه اتحادیه اروپا در قبال حقوق بشر را تأسف‌بار خواند و خاطرنشان کرد که اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن به‌عنوان حامیان رژیم نسل‌کش صهیونیستی که بزرگترین ناقض حقوق بشر و بشردوستانه در تاریخ محسوب می‌شود، فاقد هرگونه اعتبار اخلاقی برای موعظه کردن درباره حقوق بشر هستند. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در ماه‌های اخیر، مقامات اروپایی با تکیه بر گزارش‌های مغرضانه و یک‌طرفه، ایران را به نقض حقوق بشر متهم کرده‌اند، اما در قبال جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و کشتار غیرنظامیان فلسطینی سکوت اختیار کرده‌اند. یوسفی با یادآوری رویکرد غیرمسئولانه کشورهای عضو اتحادیه اروپایی درباره برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، تأکید کرد که اتحادیه اروپایی با تبعیت محض از آمریکا در رابطه با موضوع هسته‌ای ایران عملاً شدیدترین ضربه را به رژیم منع اشاعه وارد کرده و باید در این خصوص پاسخگو باشد. سفیر ایرلند نیز در این جلسه ضمن دریافت پیام اعتراض ایران، بیان داشت که مراتب را به اطلاع مقامات اتحادیه اروپا و کشورهای عضو می‌رساند.

این احضار نشان‌دهنده عمق نارضایتی تهران از رویکرد متناقض بروکسل است؛ اتحادیه‌ای که خود را مدافع حقوق بشر می‌داند، اما در عمل با حمایت از رژیمی که هزاران کودک و زن را در غزه به قتل رسانده، کارنامه سیاهی از خود بر جای گذاشته است. مقامات ایرانی بارها تأکید کرده‌اند که اروپا باید بین منافع اقتصادی و سیاسی خود و پایبندی به اصول انسانی یکی را انتخاب کند و نمی‌تواند هم شریک جنایات باشد و هم داعیه اخلاقی داشته باشد. از سوی دیگر، احضار سفیر ایرلند به عنوان رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپا، پیامی روشن به سایر کشورهای عضو است که تهران تحمل ادعاهای بی‌اساس را ندارد و در برابر هرگونه اتهام‌زنی واکنش متناسب نشان خواهد داد. کارشناسان معتقدند که این اقدام بخشی از دیپلماسی فعال ایران برای مقابله با جنگ روانی غرب است.

تنگه هرمز و بازی خطرناک اروپا در زمین آمریکا

علیرضا یوسفی در ادامه این جلسه، با اشاره به ناامنی‌های اخیر در تنگه هرمز، ریشه این تنش‌ها را تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران دانست و افزود که کشورهای اروپایی با حمایت آشکار و پنهان از این تجاوز، در ایجاد ناامنی شریک هستند. وی تصریح کرد که اعتراف‌های مکرر دبیرکل ناتو نشان می‌دهد که کشورهای اروپایی نه تنها در جنایات علیه ملت ایران شریک بوده‌اند، بلکه با ارسال سلاح و تجهیزات نظامی به منطقه، آتش بی‌ثباتی را شعله‌ور کرده‌اند. این مقام وزارت خارجه همچنین به کشتار کودکان و زنان ایرانی در شهرهای میناب، لامرد و سیریک اشاره کرد و گفت که اتحادیه اروپا نمی‌تواند با طرح ادعاهای واهی، نقش خود در این جنایات را پنهان کند. تنگه هرمز به عنوان شریان حیاتی انتقال انرژی جهان، همواره کانون توجه قدرت‌های جهانی بوده و هرگونه ناامنی در آن می‌تواند پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای برای بازارهای جهانی داشته باشد.

از منظر حقوق بین‌الملل، حضور نظامی آمریکا و متحدان اروپایی‌اش در آب‌های منطقه بدون مجوز از دولت ایران، نقض حاکمیت ملی محسوب می‌شود و تهران حق دفاع مشروع را برای خود محفوظ می‌داند. اروپا در سال‌های اخیر با همراهی سیاست‌های واشنگتن، فشارهای حداکثری را علیه ایران اعمال کرده و در عمل به جای ایفای نقش میانجی، به یکی از طرف‌های منازعه تبدیل شده است. این در حالی است که ایران بارها آمادگی خود را برای همکاری منطقه‌ای و تضمین امنیت آبراه‌های بین‌المللی اعلام کرده، اما کشورهای غربی با پیش‌شرط‌های غیرمنطقی، مسیر گفتگو را مسدود کرده‌اند. به نظر می‌رسد که احضار سفیر ایرلند، هشداری جدی به اروپا باشد که ادامه این روند می‌تواند به کاهش هرچه بیشتر اعتماد و همکاری‌های دوجانبه منجر شود.

پیامدهای آینده و ضرورت بازنگری اروپا در سیاست‌هایش

این احضار در شرایطی انجام می‌شود که روابط ایران و اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر به دلیل مسائل مختلف از جمله برنامه هسته‌ای، حقوق بشر و تحولات منطقه‌ای، دستخوش تنش‌های فزاینده شده است. اروپا که پس از خروج آمریکا از برجام تلاش می‌کرد نقش میانجی را ایفا کند، به تدریج به سمت همراهی با سیاست‌های ضدایرانی واشنگتن حرکت کرده و این امر موجب نارضایتی شدید تهران شده است. کارشناسان معتقدند که ادامه این رویکرد می‌تواند به انزوای بیشتر اروپا در منطقه و از دست دادن فرصت‌های اقتصادی و سیاسی مهم منجر شود. از سوی دیگر، ایران با تکیه بر توانمندی‌های داخلی و همکاری با کشورهای همسایه، توانسته است بخشی از فشارهای تحریمی را خنثی کند و این احضار نشان‌دهنده عزم تهران برای ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی‌های غرب است.

در مجموع، به نظر می‌رسد که اتحادیه اروپا باید در سیاست‌های خود در قبال ایران تجدیدنظر کند و به جای تکرار ادعاهای بی‌اساس، به دنبال گفتگوی سازنده و مبتنی بر احترام متقابل باشد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که فشار و تهدید نه تنها کارساز نبوده، بلکه موجب افزایش شکاف‌ها و کاهش همکاری‌های منطقه‌ای شده است. ایران به عنوان یک بازیگر مهم و تأثیرگذار در غرب آسیا، همواره خواهان روابطی مبتنی بر منافع مشترک و احترام به حاکمیت ملی بوده و در این مسیر از هیچ تلاشی فروگذار نکرده است. اکنون توپ در زمین اروپاست تا با اتخاذ مواضع واقع‌بینانه، زمینه‌های همکاری را فراهم کند یا اینکه با ادامه سیاست‌های فعلی، خود را بیش از پیش در باتلاق بحران‌های منطقه‌ای گرفتار سازد.