شبی که کارآگاه ایرانی در طویله خوابید تا دختر ۱۲ ساله را از افغانستان بازگرداند؛ جزئیاتی تکان‌دهنده از یک مأموریت غیرممکن
به گزارش تیترستان؛ سرهنگ محمد گروسی، کارآگاه پیشین پلیس آگاهی، در گفت‌وگویی اختصاصی با رکنا از سخت‌ترین مأموریت زندگی خود پرده برداشت؛ مأموریتی که در آن برای نجات جان زهرا، دختر ۱۲ سالهای که به افغانستان منتقل شده بود، راهی سفری پرخطر شد و شب‌هایی را در مکان‌هایی به صبح رساند که به گفته خودش «حتی محل مناسبی برای استراحت انسان نبوده است». او با تأکید بر اینکه این سفر هیچ‌گونه جنبه تفریحی یا دیپلماتیک نداشته، توضیح داد که تنها انگیزه‌اش نجات جان کودکی بوده که او را همانند دختر خود می‌دانسته است. گروسی در توصیف شرایط دشوار آن روزها گفت که در طویله‌ها و مکان‌های مخروبه شب را سپری کرده و در طول مسیر با خطرات متعددی مواجه شده است. این کارآگاه باسابقه افزود: «برای نجات جان یک کودک، سختی‌های مسیر را به جان خریدم و در آن شرایط تنها چیزی که برایم اهمیت داشت، پیدا کردن زهرا و بازگرداندن او به آغوش خانواده‌اش بود.» او همچنین به پیچیدگی‌های روحی و روانی این مأموریت اشاره کرد و گفت که فشار روانی ناشی از مسئولیت نجات یک کودک، بسیار سنگین‌تر از سختی‌های فیزیکی بود.
چرا کارآگاهان درباره پرونده‌های حساس با احتیاط صحبت می‌کنند؟
سرهنگ گروسی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به موضوع مهمی درباره نحوه انتشار اخبار جنایی و قضاوت افکار عمومی اشاره کرد و هشدار داد که هنگام صحبت درباره افراد مرتبط با یک پرونده باید نهایت احتیاط را به خرج داد؛ زیرا پشت هر فرد، خانواده‌ای قرار دارد و انتشار مطالب نادرست یا قضاوت‌های عجولانه می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به خانواده‌ها وارد کند. او تأکید کرد که اینگونه قضاوت‌ها علاوه بر خانواده‌ها، روند فعالیت پلیس آگاهی، پلیس اقتصادی و پلیس امنیت را نیز با دشواری‌های جدی مواجه می‌سازد. از نگاه این کارآگاه پیشین، جامعه نباید پیش از روشن شدن ابعاد یک پرونده و مشخص شدن نتایج تحقیقات، درباره افراد حکم صادر کند و رسانه‌ها نیز باید مسئولیت اجتماعی خود را در این زمینه جدی بگیرند. او معتقد است اطلاع‌رسانی درباره پرونده‌های حساس باید با در نظر گرفتن آثار اجتماعی آن و بدون پیش‌داوری انجام شود تا هم حقوق متهمان و خانواده‌هایشان حفظ شود و هم اعتماد عمومی به دستگاه قضایی و پلیس خدشه‌دار نشود. گروسی با اشاره به تجربه سالهای طولانی خدمت در پلیس آگاهی، تأکید کرد که بسیاری از پرونده‌ها در مراحل اولیه پیچیده‌تر از آنچه به نظر می‌رسند، هستند و انتشار اطلاعات ناقص می‌تواند روند تحقیقات را مختل کند.
این کارآگاه پیشین همچنین از شیوه معمول بررسی پرونده‌های جنایی در رسانه‌ها انتقاد کرد و گفت: «معمولاً پس از وقوع جرم، ابتدا پلیس برای توضیح روند کشف پرونده وارد گفت‌وگو می‌شود و پس از مشخص شدن نتیجه تحقیقات، از روان‌شناس دعوت می‌کنند تا درباره ابعاد روان‌شناختی حادثه اظهارنظر کند.» به باور او، حضور هم‌زمان کارآگاه، خبرنگار و روان‌شناس می‌تواند به بررسی جامع‌تر پرونده‌ها کمک کند؛ زیرا در چنین شرایطی هم ابعاد عملیاتی و پلیسی ماجرا بررسی می‌شود و هم زمینه‌های روان‌شناختی و اجتماعی آن مورد توجه قرار می‌گیرد. او این وضعیت را با یک عمل جراحی پیچیده مقایسه کرد که در آن پزشک برای تصمیم‌گیری ناچار است از نظر متخصصان مرتبط استفاده کند. گروسی تصریح کرد که بررسی جرائم نباید تنها بر دوش پلیس باشد و حضور به‌موقع متخصصان روان‌شناسی می‌تواند در شناخت بهتر شرایط، پیشگیری از آسیب‌ها و مدیریت موقعیت‌های بحرانی بسیار مؤثر واقع شود.
ورود پلیس به مدارس؛ طرحی برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی
سرهنگ گروسی با اشاره به تجربه‌های خود پس از بازگشت از مأموریت افغانستان گفت که موضوع آموزش و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی را با فرمانده وقت نیروی انتظامی مطرح کرده است. به گفته او، پس از کسب موافقت فرمانده، پیشنهاد داده است که نیروهای پلیس با لباس رسمی در مدارس مناطق آسیب‌پذیر حضور پیدا کنند و درباره خطرات اجتماعی با دانش‌آموزان و خانواده‌هایشان گفت‌وگو کنند. او توضیح داد که شخصاً در تعدادی از مدارس تهران، از جمله مدارس دخترانه و پسرانه، حاضر شده و با دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان صحبت کرده است. هدف این اقدام، آگاه‌سازی نوجوانان و کمک به پیشگیری از گرفتار شدن آن‌ها در موقعیت‌های پرخطر بوده است. گروسی با اشاره به صحبت‌های دکتر زهره عزیزی، روان‌شناس اجتماعی، درباره ضرورت آموزش مهارت‌های زندگی و پیشگیری، تأکید کرد که این آموزش‌ها باید جدی گرفته شوند و به یک برنامه مستمر و سازمان‌یافته تبدیل شوند. او معتقد است که بسیاری از جرائم و آسیب‌های اجتماعی با آموزش به موقع و ایجاد آگاهی در سنین پایین قابل پیشگیری هستند و پلیس به تنهایی نمی‌تواند بار این مسئولیت را به دوش بکشد.
این کارآگاه پیشین در ادامه با انتقاد از نبود همکاری کافی میان نهادهای مسئول گفت: «پلیس در بسیاری از موارد ناچار است علاوه بر وظایف اصلی خود، به حوزه‌هایی ورود کند که به همکاری سایر سازمان‌ها نیز نیاز دارند.» او معتقد است یکی از دلایلی که ممکن است باعث نارضایتی بخشی از مردم از پلیس شود، همین مسئله است؛ زیرا پلیس در برخی موقعیت‌ها ناچار می‌شود پیامد کم‌کاری یا نبود هماهنگی سایر بخش‌ها را نیز مدیریت کند. گروسی خواستار تشکیل حلقه‌ای مشترک میان پلیس، روان‌شناسان، دانشگاه‌ها، نهادهای آموزشی و دیگر سازمان‌های مرتبط شد؛ حلقه‌ای که در آن هر مجموعه وظیفه خود را انجام دهد و مسئولیت پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و مقابله با جرم، تنها بر دوش یک نهاد قرار نگیرد. او با تأکید بر اینکه علوم مختلف در دنیای امروز به یکدیگر وابسته‌اند، خواستار نگاهی بین‌رشته‌ای به مسائل اجتماعی و جنایی شد.
جای خالی روان‌شناسی جنایی در کنار پلیس؛ درخواست از وزارت علوم
سرهنگ گروسی در بخش پایانی این گفت‌وگو با انتقاد از آنچه کمبود همکاری تخصصی در زمان وقوع جرم می‌داند، گفت: «در طول چند دهه فعالیت پلیسی خود، کمتر شاهد حضور روان‌شناسان در کنار کارآگاهان هنگام وقوع جرم بوده‌ام.» او تأکید کرد که منظورش نادیده گرفتن تلاش روان‌شناسان فعال در مجموعه پلیس نیست؛ بلکه به باور او، ظرفیت گسترده متخصصان خارج از مجموعه پلیس نیز باید در کنار نیروهای عملیاتی قرار بگیرد. این کارآگاه پیشین با اشاره به آمارهایی که خودش در این گفت‌وگو مطرح کرد، مدعی شد شمار دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره در کشور به حدود ۴۸۰ هزار نفر می‌رسد و حدود ۸۰ هزار نفر نیز عضو سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره هستند. او با طرح این پرسش که چرا از ظرفیت چنین جمعیتی در کنار پلیس استفاده نمی‌شود، به یک مورد گروگان‌گیری در محدوده مقابل پارک ساعی تهران اشاره کرد و پرسید متخصصان روان‌شناسی خارج از مجموعه پلیس در چنین موقعیت‌هایی چه نقشی داشته‌اند. گروسی در عین حال تأکید کرد که روان‌شناسان پلیس در میدان حضور دارند، اما از نظر او برای مدیریت بهتر بحران‌ها به همکاری گسترده‌تر و سازمان‌یافته‌تر نیاز است.
یکی از محورهای اصلی صحبت‌های گروسی، ضرورت تقویت آموزش دانشگاهی در حوزه روان‌شناسی جنایی و جرم‌شناسی بود. او با اشاره به فعالیت‌های دانشگاه علوم انتظامی در زمینه آموزش و بررسی پرونده‌های جرائم، گفت در حوزه‌های مرتبط با جرم‌شناسی باید زمینه‌های علمی و تخصصی بیشتری ایجاد شود. گروسی از وزارت علوم پرسید چه زمانی قرار است برای ایجاد و توسعه رشته‌های تخصصی مرتبط با روان‌شناسی جنایی و جرم اقدام شود و خواستار توجه بیشتر به تجربه برخی کشورهای منطقه در این زمینه شد. از دیدگاه او، آموزش تخصصی و همکاری میان دانشگاه‌ها، روان‌شناسان و پلیس می‌تواند به بهبود شیوه‌های پیشگیری، شناخت رفتار مجرمانه و مواجهه با موقعیت‌های حساس کمک کند. او در پایان با اشاره به فعالیت مشاوران و روان‌شناسان در کلانتری‌ها گفت که این خدمات می‌تواند به حل‌وفصل بسیاری از اختلافات پیش از طی شدن مراحل قضایی کمک کند و از هزینه‌های سنگین دستگاه قضایی بکاهد. گروسی تأکید کرد که چنین همکاری‌هایی نباید تنها به دوره‌های بحرانی محدود بماند و باید به یک رویه دائمی در نظام عدالت کیفری تبدیل شود.
در حال بارگذاری نظرات...