پشت پرده نشست وین؛ اتمام حجت ایران با یک افشاگری هستهای که غرب را به هم ریخت!

به گزارش تیترستان؛ در حالی که هفتادمین نشست کارگروه «الف» کمیسیون مقدماتی سازمان پیمان منع جامع آزمایشهای هستهای (CTBTO) در وین در جریان است، نمایندگی جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیهای تند و کمسابقه، بار دیگر پرونده زرادخانه هستهای رژیم صهیونیستی را روی میز قدرتهای جهانی گذاشت. این بیانیه که روز دوشنبه و همزمان با دومین روز از این نشست سهروزه منتشر شد، نه تنها به برخورداری اسرائیل از تسلیحات هستهای انتقاد شدید وارد کرده، بلکه سکوت و بیعملی جامعه بینالمللی در قبال این وضعیت را نشانهای از تضعیف بنیانهای نظام منع اشاعه و خلع سلاح دانسته است. هیات ایرانی در این نشست با اشاره به سرپیچی مستمر رژیم صهیونیستی از معاهدات بینالمللی، هشدار داد که ادامه این روند میتواند اعتبار و کارآمدی کل ساختار حقوقی بینالمللی در حوزه هستهای را به چالش بکشد و راه را برای مسابقه تسلیحاتی جدید در منطقه هموار کند.
اعتراض ایران به زرادخانه اتمی اسرائیل
نمایندگی ایران در وین در بخشی از بیانیه خود با لحنی تند و صریح اعلام کرد: «سرپیچی مستمر رژیم صهیونیستی، همراه با برخورداری این رژیم از تسلیحات هستهای، اعتبار، کارآمدی و یکپارچگی نظام جهانی منع اشاعه و خلع سلاح را به میزان قابل توجهی تضعیف میکند.» این جمله کوتاه اما پرمعنا، در واقع اتمام حجتی است با کشورهای غربی که سالهاست چشم خود را به روی واقعیت زرادخانه اتمی اسرائیل بستهاند و در عین حال ایران را به بهانههای واهی تحت فشار قرار میدهند. هیات ایرانی با تأکید بر اینکه این وضعیت دوگانه، اعتماد به سازوکارهای بینالمللی را از بین میبرد، خواستار برخورد جدی و بدون تبعیض با همه دارندگان سلاح هستهای در منطقه شد. در ادامه این بیانیه، به ناکامی تلاشهای بینالمللی برای تحقق خلع سلاح هستهای نیز اشاره شده و آمده است که با وجود دههها مذاکره و رایزنی، همچنان اراده سیاسی لازم برای لازمالاجرا شدن معاهده منع جامع آزمایشهای هستهای (CTBT) وجود ندارد.
این موضعگیری ایران در حالی مطرح میشود که معاهده منع جامع آزمایشهای هستهای که در سال ۱۹۹۶ برای امضای کشورها ارائه شد، انجام هرگونه انفجار آزمایشی هستهای با اهداف نظامی یا غیرنظامی را ممنوع میکند، اما با گذشت سه دهه، به دلیل تکمیل نشدن روند تصویب در کشورهای مشخصشده در متن معاهده، هنوز لازمالاجرا نشده است. نمایندگی کشورمان با اشاره به این ناکامی تاریخی، تصریح کرد که ادامه این روند، مشروعیت نظام خلع سلاح را خدشهدار کرده و زمینه را برای بازیگران هستهای غیرمسئول فراهم میآورد. در واقع، ایران با این بیانیه نه تنها به زرادخانه اسرائیل، بلکه به کل معماری ناکارآمد خلع سلاح جهانی انتقاد وارد کرده و خواستار بازنگری جدی در رویکرد قدرتهای هستهای شده است.
هشدار درباره پیامدهای سکوت قدرتهای هستهای
در بخش دیگری از این بیانیه جنجالی، نمایندگی ایران با اشاره به اظهارات اخیر یکی از رؤسای جمهور کشورهای دارنده تسلیحات هستهای، تأکید کرد: «هنگامی که رئیسجمهور یکی از کشورهای دارنده تسلیحات هستهای آشکارا به برخورداری از برترین زرادخانه هستهای جهان افتخار میکند، این موضوع بهراستی مایه نگرانی عمیق است.» هرچند در متن خبر به طور مشخص به نام این کشور اشاره نشده، اما این جمله به وضوح به مواضع تحریکآمیز و بیپرده رهبران برخی قدرتهای هستهای اشاره دارد که نه تنها به خلع سلاح پایبند نیستند، بلکه زرادخانههای خود را به رخ جهانیان میکشند. ایران با طرح این موضوع، نسبت به تداوم رویکرد قدرتهای هستهای و پیامدهای آن برای تلاشهای بینالمللی در زمینه خلع سلاح و منع اشاعه هشدار داد و خواستار واکنش جدی جامعه جهانی به این رفتار شد.
این هشدار ایران در حالی است که کارشناسان حقوق بینالملل معتقدند ادامه روند فعلی میتواند به فروپاشی کامل نظام منع اشاعه منجر شود. به باور آنان، وقتی کشوری مانند اسرائیل با حمایت ضمنی قدرتهای بزرگ، از پیوستن به معاهدات هستهای سر باز میزند و در عین حال از هیچگونه مجازاتی هراس ندارد، سایر کشورها نیز انگیزهای برای پایبندی به تعهدات خود نخواهند داشت. نمایندگی ایران در وین با آگاهی از این خطر، در بیانیه خود بر لزوم اقدام فوری و قاطع جامعه بینالمللی برای توقف این روند تأکید کرد و خواستار آن شد که همه کشورهای دارنده سلاح هستهای، بدون استثنا، به معاهدات خلع سلاح پایبند شوند. این موضعگیری را میتوان تلاشی برای ایجاد جبههای واحد در برابر زیادهخواهی هستهای دانست که سالهاست امنیت منطقه و جهان را تهدید میکند.
معاهده CTBT و بنبست سهدههای خلع سلاح
معاهده منع جامع آزمایشهای هستهای (CTBT) که در سال ۱۹۹۶ تدوین شد، قرار بود گامی بلند به سوی جهانی عاری از سلاح هستهای باشد، اما پس از گذشت نزدیک به سه دهه، هنوز به دلیل عدم تصویب توسط کشورهای کلیدی مانند آمریکا، چین، هند، پاکستان، کره شمالی و اسرائیل، لازمالاجرا نشده است. این بنبست، خود گویای عمق بحران در نظام خلع سلاح جهانی است. ایران در بیانیه خود به این نکته اشاره کرد که با وجود دههها تلاش جامعه جهانی، همچنان اراده سیاسی لازم برای اجرایی شدن این معاهده وجود ندارد و این ناکامی، اعتماد به سازوکارهای بینالمللی را تضعیف کرده است. هفتادمین نشست کارگروه «الف» کمیسیون مقدماتی CTBTO از ۲۷ تا ۲۹ مهر ۱۴۰۵ در مقر سازمان ملل متحد در وین برگزار میشود و قرار است درباره راههای پیشبرد روند تصویب و اجرایی شدن این معاهده بحث و تبادل نظر شود.
کارشناسان معتقدند که ادامه این وضعیت، نه تنها به ضرر کشورهای غیرهستهای است، بلکه امنیت جهانی را نیز به خطر میاندازد. ایران با طرح این موضوع در نشست وین، در واقع تلاش کرده است تا بار دیگر توجه جهانیان را به این بنبست جلب کند و از کشورهای عضو بخواهد که برای رفع موانع موجود، اراده سیاسی واقعی از خود نشان دهند. در همین راستا، نمایندگی کشورمان با اشاره به اهمیت این معاهده به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام منع اشاعه، خواستار آن شد که همه کشورها، به ویژه آنهایی که هنوز این معاهده را تصویب نکردهاند، هرچه سریعتر به آن بپیوندند. این درخواست ایران در حالی مطرح میشود که خود جمهوری اسلامی ایران از جمله کشورهایی است که این معاهده را امضا کرده و به تعهدات خود پایبند بوده است. اکنون باید دید که آیا این نشست سهروزه در وین میتواند گامی عملی برای خروج از این بنبست سهدههای باشد یا خیر.
در حال بارگذاری نظرات...