سفر مرموز دو چهره جنجالی ترامپ به نروژ؛ آیا صلح اوکراین در انتظار یک غافلگیری بزرگ است؟
به گزارش تیترستان؛ در تحولی که توجه ناظران بین‌المللی را به خود جلب کرده است، جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد سابق دونالد ترامپ، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در امور خاورمیانه، قرار است در هفته جاری راهی نروژ شوند تا مذاکراتی را درباره بحران اوکراین انجام دهند. این سفر در حالی برنامه‌ریزی شده که انتظار می‌رود ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نیز به این مذاکرات بپیوندد. خبرگزاری‌ها به نقل از منابع دیپلماتیک اعلام کرده‌اند که هدف اصلی این نشست، بررسی راه‌های پایان دادن به درگیری‌های نظامی در شرق اوکراین و یافتن یک چارچوب سیاسی برای آتش‌بس پایدار است. حضور همزمان این دو چهره نزدیک به ترامپ در یک کشور اروپایی، نشان‌دهنده تغییر رویکرد واشنگتن در قبال مسکو و کی‌یف تلقی می‌شود. نروژ به عنوان کشوری که در سال‌های اخیر نقش میانجی‌گر را در برخی پرونده‌های بین‌المللی ایفا کرده، میزبان این دور از گفت‌وگوها خواهد بود.
چرا نروژ؟ انتخاب مکانی که کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد
انتخاب نروژ به عنوان محل برگزاری این مذاکرات، خود جای پرسش دارد. این کشور اسکاندیناوی اگرچه عضو اتحادیه اروپا نیست، اما از متحدان نزدیک ناتو محسوب می‌شود و در عین حال روابط نسبتاً متعادلی با روسیه حفظ کرده است. برخی تحلیلگران معتقدند که نروژ به دلیل موقعیت جغرافیایی و بی‌طرفی نسبی در مناقشات اخیر اروپا، می‌تواند فضایی امن و به دور از فشارهای رسانه‌ای برای گفت‌وگوهای حساس فراهم کند. همچنین این کشور در سال‌های گذشته میزبان چندین دور مذاکرات غیررسمی در مورد مسائل انرژی و امنیت دریای بارنتس بوده است. به نظر می‌رسد کوشنر و ویتکاف با انتخاب نروژ قصد دارند پیامی مبنی بر تمایل به خروج از چارچوب‌های سنتی دیپلماسی اروپایی و ایجاد مسیر جدیدی برای تعامل با کرملین ارسال کنند.
از سوی دیگر، نروژ در ماه‌های اخیر با افزایش تنش‌ها در مرزهای شمالی خود با روسیه مواجه بوده و نگرانی‌هایی درباره امنیت زیرساخت‌های انرژی و دریایی دارد. بنابراین، میزبانی این مذاکرات می‌تواند به اسلو کمک کند تا نقش فعال‌تری در معادلات امنیتی منطقه ایفا کند. انتظار می‌رود در حاشیه این نشست، مقامات نروژی نیز دیدارهای جداگانه‌ای با هیئت آمریکایی داشته باشند و درباره همکاری‌های دفاعی و اقتصادی گفت‌وگو کنند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا نماینده‌ای از روسیه نیز در این مذاکرات حضور خواهد داشت یا خیر؛ موضوعی که می‌تواند سرنوشت این دور از گفت‌وگوها را تحت تأثیر قرار دهد.
کوشنر و ویتکاف؛ دو ماموریت متفاوت در یک سفر
جرد کوشنر که در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ نقش کلیدی در توافق‌های ابراهیم و عادی‌سازی روابط برخی کشورهای عربی با اسرائیل داشت، این بار ماموریت دارد تا با استفاده از تجربه خود در دیپلماسی پشت پرده، زمینه‌های اعتمادسازی میان کی‌یف و مسکو را فراهم کند. او در سال‌های اخیر از فعالیت رسمی در دولت کناره گرفته بود، اما به عنوان مشاور غیررسمی همچنان در حلقه نزدیکان ترامپ حضور دارد. برخی منابع خبری می‌گویند که کوشنر ممکن است پیشنهادهایی درباره تسهیل صادرات انرژی روسیه و کاهش تحریم‌ها در ازای توقف درگیری‌ها را به طرف روسی منتقل کند. این در حالی است که استیو ویتکاف، که سابقه میانجی‌گری در پرونده‌های خاورمیانه را دارد، این بار وظیفه دارد تا موضع اوکراین را به سمت انعطاف بیشتر در مذاکرات سوق دهد.
ویتکاف اخیراً در مصاحبه‌ای اعلام کرده بود که اولویت اصلی دولت ترامپ، پایان دادن به جنگ اوکراین در سریع‌ترین زمان ممکن است. او تأکید کرده که واشنگتن حاضر است به عنوان یک میانجی صادق عمل کند و از هیچ تلاشی برای رسیدن به توافق فروگذار نکند. با این حال، حضور همزمان این دو چهره با گرایش‌های متفاوت در یک هیئت، نشان‌دهنده پیچیدگی ماموریت آن‌هاست. کوشنر به عنوان فردی که روابط نزدیکی با برخی الیگارش‌های روس دارد، می‌تواند کانال ارتباطی غیررسمی باشد، در حالی که ویتکاف نماینده رویکرد رسمی واشنگتن است. این ترکیب دوگانه ممکن است به مذاکرات نروژ عمق بیشتری ببخشد و امکان بررسی گزینه‌های مختلف را فراهم کند.
پیامدهای احتمالی برای اوکراین و معادلات جهانی
این مذاکرات در شرایطی برگزار می‌شود که اوکراین با کمبود شدید مهمات و تجهیزات نظامی مواجه است و فشارهای داخلی بر زلنسکی برای یافتن راهی برای پایان دادن به جنگ افزایش یافته است. از سوی دیگر، روسیه نیز با چالش‌های اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و کاهش درآمدهای نفتی دست و پنجه نرم می‌کند. بنابراین، هر دو طرف ممکن است به دنبال راه‌حلی برای توقف درگیری‌ها باشند، اما اختلافات بر سر مناطق الحاقی و وضعیت کریمه همچنان به عنوان موانع اصلی باقی است. حضور کوشنر و ویتکاف در نروژ و احتمال پیوستن زلنسکی به آن‌ها، می‌تواند به معنای آغاز دور جدیدی از دیپلماسی باشد که در آن آمریکا نقش فعال‌تری نسبت به گذشته ایفا می‌کند.
از منظر بین‌المللی، موفقیت یا شکست این مذاکرات می‌تواند بر روابط آمریکا با اروپا نیز تأثیر بگذارد. کشورهای اروپایی که تاکنون هزینه‌های سنگینی برای حمایت از اوکراین متحمل شده‌اند، نگران آن هستند که توافقی میان واشنگتن و مسکو بدون حضور آن‌ها شکل بگیرد. نروژ به عنوان میزبان، ممکن است نقش پل ارتباطی میان آمریکا و اروپا را ایفا کند. همچنین، اگر این مذاکرات به نتیجه برسد، می‌تواند الگویی برای حل سایر مناقشات جهانی باشد. در نهایت، باید دید که آیا سفر کوشنر و ویتکاف به نروژ صرفاً یک ابتکار دیپلماتیک نمادین است یا آغازی برای تحولی واقعی در بحران اوکراین. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که در روزهای آینده، جزئیات بیشتری درباره دستور کار این نشست منتشر شود و مشخص گردد که آیا طرف روسی نیز در آن حضور خواهد داشت یا نه.