کمین مرگبار در وادی المفتاح؛ پای پاکستان چطور به جنگ یمن کشیده شد؟

به گزارش تیترستان؛ منابع میدانی وابسته به ارتش یمن از کشته شدن دو سرباز پاکستانی در جریان یک کمین نیروهای مرزبانی ارتش یمن در منطقه وادی المفتاح در شهرستان ضماد، واقع در جنوب عربستان سعودی و در نزدیکی مرز یمن، خبر دادهاند. بر اساس گزارش پایگاه خبری «الخبر الیمنی»، در این عملیات یک خودروی صالون و یک وانت هایلوکس متعلق به مرزبانان عربستان هدف قرار گرفته و در نتیجه آن، چهار نظامی سعودی و دو سرباز پاکستانی کشته شدهاند. این نخستین باری است که در جریان درگیریهای اخیر میان یمن و عربستان، تلفاتی از اتباع پاکستان به طور رسمی گزارش میشود و همین موضوع، ابعاد تازهای به این منازعه طولانیمدت بخشیده است. منطقه وادی المفتاح در شهرستان ضماد از جمله نقاط حساس مرزی است که در ماههای گذشته شاهد تبادل آتش و حملات متناوب نیروهای یمنی علیه مواضع سعودی بوده است. هنوز مقامات پاکستانی یا عربستانی به طور رسمی این خبر را تأیید یا تکذیب نکردهاند، اما منابع یمنی جزئیات دقیقی از نحوه کشته شدن این سربازان ارائه دادهاند.
جزئیات کمین مرگبار در وادی المفتاح
بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی منابع میدانی یمن، کمین نیروهای مرزبانی ارتش یمن در منطقه وادی المفتاح زمانی رخ داد که دو خودروی متعلق به مرزبانان عربستان در حال تردد در این منطقه بودند. این منابع اعلام کردهاند که یک خودروی صالون و یک وانت هایلوکس هدف قرار گرفتند و در جریان این حمله، چهار نظامی سعودی و دو سرباز پاکستانی جان باختند. به نظر میرسد این سربازان پاکستانی در قالب نیروهای کمکی یا مستشاری در کنار مرزبانان سعودی حضور داشتهاند، هرچند هنوز هیچ منبع رسمی پاکستانی این موضوع را تأیید نکرده است. منطقه ضماد در جنوب عربستان و در مجاورت استان صعده یمن قرار دارد و از زمان آغاز عملیات ائتلاف عربی به رهبری عربستان در سال ۲۰۱۵ میلادی، همواره یکی از نقاط پرتنش مرزی بوده است. نیروهای یمنی بارها در این منطقه اقدام به کمین و حمله علیه نیروهای سعودی کردهاند و این آخرین مورد نیز در ادامه همان درگیریهای مرزی ارزیابی میشود. کارشناسان نظامی معتقدند که افزایش حضور نیروهای خارجی در کنار مرزبانان سعودی میتواند خطرات بیشتری را برای این نیروها به همراه داشته باشد.
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که درگیریها در امتداد مرز یمن و عربستان در هفتههای اخیر شدت گرفته و نیروهای یمنی توانستهاند ضربات سنگینی را به مواضع سعودی وارد کنند. این کمین نیز در حالی رخ داد که ارتش یمن پیش از این نیز حملات موشکی و پهپادی متعددی را علیه فرودگاه الدمام و سایر اهداف در خاک عربستان انجام داده بود. به نظر میرسد راهبرد نیروهای یمنی در ماههای گذشته تغییر کرده و تمرکز خود را بر وارد کردن تلفات به نیروهای خارجی مستقر در عربستان گذاشتهاند. در همین حال، پایگاه «الخبر الیمنی» تأکید کرده که این عملیات در پاسخ به تجاوزات مستمر ائتلاف سعودی علیه غیرنظامیان یمنی انجام شده است. با این حال، مقامات ریاض تاکنون واکنشی به این گزارش نشان ندادهاند و مشخص نیست که آیا کشته شدن این سربازان پاکستانی را تأیید خواهند کرد یا خیر.
واکنشها و سکوت پاکستان و عربستان
با گذشت ساعاتی از انتشار خبر کشته شدن دو سرباز پاکستانی در خاک عربستان، هیچ یک از مقامات رسمی پاکستان یا عربستان سعودی به طور شفاف به این موضوع واکنش نشان ندادهاند. این سکوت در حالی است که پیش از این نیز گزارشهایی از حضور نیروهای پاکستانی در کنار ارتش سعودی در جنگ یمن منتشر شده بود، اما اسلامآباد همواره این حضور را محدود و غیررزمی توصیف کرده است. پاکستان از سال ۲۰۱۵ میلادی و آغاز عملیات «طوفان قاطع» ائتلاف عربی، اعلام کرده بود که در جنگ یمن مشارکت نظامی نخواهد کرد، اما در عین حال نیروهای آموزشی و مستشاری را به عربستان اعزام کرده است. اکنون با کشته شدن دو سرباز پاکستانی، این سؤال جدی مطرح میشود که آیا اسلامآباد سیاست خود را تغییر داده و نیروهای رزمی به عربستان فرستاده است یا خیر. برخی تحلیلگران معتقدند که این سربازان ممکن است در قالب پیمانهای دفاعی دوجانبه و برای حفاظت از تأسیسات حساس عربستان مستقر شده باشند، نه در خط مقدم نبرد. با این حال، هرگونه تأیید رسمی میتواند پاکستان را در معرض انتقادات داخلی و بینالمللی قرار دهد، به ویژه که افکار عمومی این کشور نسبت به مشارکت در جنگ یمن حساس است.
در طرف مقابل، عربستان سعودی نیز به دلیل جلوگیری از افزایش فشار بر افکار عمومی و همچنین حفظ اتحاد با پاکستان، ترجیح میدهد در این مورد سکوت کند. دولت یمن نیز هنوز بیانیه رسمی در این باره صادر نکرده، اما رسانههای وابسته به جنبش انصارالله با بزرگنمایی این خبر، آن را نشانهای از نفوذ نیروهای یمنی در عمق خاک عربستان و ناتوانی ریاض در حفاظت از متحدانش میدانند. کارشناسان مسائل منطقهای بر این باورند که کشته شدن اتباع پاکستان در یمن میتواند به تنش در روابط اسلامآباد و ریاض منجر شود، چرا که پاکستان همواره تأکید کرده است که نیروهایش در عربستان تنها نقش آموزشی و پشتیبانی دارند و اگر ثابت شود که در عملیات رزمی شرکت داده شدهاند، دولت پاکستان باید پاسخگوی مجلس و مردم خود باشد. از سوی دیگر، این حادثه ممکن است عربستان را وادار کند تا در تاکتیکهای خود در مناطق مرزی تجدیدنظر کند و نیروهای خارجی را از خط مقدم دور نگه دارد.
پیامدهای منطقهای و آینده جنگ یمن
کشته شدن نخستین سربازان پاکستانی در جنگ یمن را میتوان نقطه عطفی در تحولات این منازعه هفتساله دانست. پاکستان از ابتدای جنگ یمن همواره تلاش کرده است تا توازنی میان روابط خود با عربستان سعودی و ایران و همچنین گروههای یمنی برقرار کند، اما اکنون با پرداخت هزینه انسانی، این توازن دشوارتر شده است. از سوی دیگر، این حادثه نشان میدهد که جنگ یمن دیگر محدود به مرزهای این کشور نیست و ابعاد منطقهای آن در حال گسترش است. حضور نیروهای خارجی از کشورهای مختلف در کنار ارتش سعودی، خطر تبدیل شدن این جنگ به یک درگیری نیابتی فراگیرتر را افزایش داده است. کارشناسان پیشبینی میکنند که اگر اسلامآباد کشته شدن این سربازان را تأیید کند، ممکن است در آینده شاهد کاهش همکاریهای نظامی پاکستان با عربستان یا تغییر در ماهیت این همکاریها باشیم. همچنین این حادثه میتواند بر مذاکرات صلح یمن که با میانجیگری سازمان ملل در جریان است، تأثیر منفی بگذارد و طرفهای درگیر را به ادامه رویکرد نظامی تشویق کند.
در سطح داخلی پاکستان، احزاب مخالف دولت به احتمال زیاد این حادثه را دستمایه انتقاد از سیاست خارجی اسلامآباد قرار خواهند داد و خواستار شفافیت در مورد نقش ارتش این کشور در یمن خواهند شد. از سوی دیگر، عربستان سعودی نیز با افزایش تلفات در میان نیروهای خارجی ممکن است با چالش جدی در جذب و حفظ متحدان نظامی روبرو شود. به نظر میرسد که آینده جنگ یمن بیش از هر زمان دیگری به تصمیمگیریهای قدرتهای منطقهای وابسته است و حادثه وادی المفتاح میتواند به عنوان یک هشدار جدی برای همه طرفهایی تلقی شود که تصور میکنند میتوانند این جنگ را در خارج از مرزهای خود مدیریت کنند. در نهایت، آنچه مسلم است این است که ادامه درگیریها تنها به افزایش شمار قربانیان و deepening بحران انسانی در منطقه منجر خواهد شد و راه حل سیاسی همچنان دور از دسترس به نظر میرسد.
در حال بارگذاری نظرات...