وزیر اسرائیلی چه نقشه‌ای برای غزه دارد؟ / پاسخ عجیب به ولیعهد عربستان!
به گزارش تیترستان؛ بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی رژیم صهیونیستی، در تازه‌ترین اظهارات خود که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشته است، خواستار تشویق تدریجی ساکنان غزه به ترک این منطقه شد و مدعی شد که باید امید ساکنان غزه را از بین برد. این اظهارات افراطی در حالی مطرح می‌شود که نهادهای بین‌المللی بارها نسبت به پیامدهای انسانی چنین رویکردهایی هشدار داده‌اند. اسموتریچ که رهبری حزب راست افراطی «صهیونیسم مذهبی» را بر عهده دارد، از زمان آغاز جنگ غزه بارها مواضع تند خود را علیه فلسطینیان تکرار کرده است. او در سخنانی که روز گذشته در جمع هوادارانش ایراد کرد، بار دیگر بر لزوم کوچ اجباری فلسطینیان از غزه تأکید کرد و آن را تنها راه‌حل ممکن برای امنیت اسرائیل خواند. این در حالی است که جامعه جهانی چنین ایده‌هایی را نقض آشکار حقوق بین‌الملل و قوانین بشردوستانه می‌داند.
اظهارات جنجالی اسموتریچ و واکنش‌های اولیه
وزیر دارایی رژیم صهیونیستی در بخش دیگری از سخنانش با لحنی تحقیرآمیز خطاب به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، گفت که باید به او احترام بگذارد. این جمله عجیب در حالی بیان شد که روابط تل‌آویو و ریاض در ماه‌های اخیر دستخوش تحولات پیچیده‌ای شده و مقامات سعودی بارها بر لزوم تشکیل کشور مستقل فلسطینی به عنوان پیش‌شرط عادی‌سازی روابط تأکید کرده‌اند. اسموتریچ بدون اشاره به جزئیات بیشتر، ادعا کرد که موضع او در قبال غزه مورد حمایت بخشی از افکار عمومی اسرائیل قرار دارد. به نظر می‌رسد این اظهارات با هدف تحت فشار قرار دادن دولت بنیامین نتانیاهو برای اتخاذ سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تر در قبال غزه ایراد شده است. تحلیلگران معتقدند که اسموتریچ با طرح چنین مواضعی می‌کوشد تا پایگاه سیاسی خود را در میان شهرک‌نشینان و راست‌گرایان افراطی تقویت کند و همزمان نخست‌وزیر را در تنگنای سیاسی قرار دهد.
واکنش‌های اولیه به این اظهارات متفاوت بوده است. در حالی که برخی از اعضای کابینه اسرائیل از جمله بنی گانتس، وزیر در کابینه جنگ، این سخنان را محکوم نکرده‌اند، اما منابع دیپلماتیک در واشنگتن اعلام کرده‌اند که چنین مواضعی می‌تواند تلاش‌های آمریکا برای کاهش تنش‌ها را پیچیده‌تر کند. همچنین سخنگوی وزارت خارجه مصر در واکنشی کوتاه تأکید کرد که قاهره هرگونه طرحی برای آواره‌سازی فلسطینیان را رد می‌کند. از سوی دیگر، جنبش حماس با انتشار بیانیه‌ای این اظهارات را نشانه استیصال رژیم صهیونیستی در برابر مقاومت مردم غزه دانست. به نظر می‌رسد اسموتریچ با این سخنان نه تنها به دنبال جلب توجه داخلی است، بلکه می‌خواهد پیامی به دولت بایدن بدهد که اسرائیل در مورد آینده غزه عقب‌نشینی نخواهد کرد.
پیشینه اظهارات افراطی و پیامدهای منطقه‌ای
بزالل اسموتریچ از جمله سیاستمداران تندروی اسرائیلی است که سابقه طولانی در طرح ایده‌های جنجالی علیه فلسطینیان دارد. او پیش از این نیز خواستار الحاق کامل کرانه باختری به اسرائیل شده و شهرک‌سازی را «حق طبیعی یهودیان» خوانده بود. در ماه‌های اخیر و همزمان با ادامه جنگ در غزه، اسموتریچ بارها بر ضرورت «کوچ داوطلبانه» فلسطینیان به کشورهای دیگر تأکید کرده و حتی از کشورهای غربی خواسته تا در این زمینه همکاری کنند. این اظهارات با محکومیت گسترده کشورهای عربی و اسلامی روبرو شده است. کارشناسان مسائل خاورمیانه معتقدند که چنین مواضعی نه تنها به حل بحران کمک نمی‌کند، بلکه بر آتش تنش‌ها در منطقه می‌افزاید و ممکن است عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای عربی را به خطر بیندازد.
از منظر حقوق بین‌الملل، ایده انتقال اجباری ساکنان غزه به خارج از این منطقه مصداق بارز پاکسازی قومی و جنایت جنگی تلقی می‌شود. کنوانسیون چهارم ژنو و پروتکل‌های الحاقی آن، هرگونه جابه‌جایی اجباری افراد غیرنظامی را در اراضی اشغالی ممنوع کرده است. با این حال، اسموتریچ و همفکرانش با نادیده گرفتن این موازین، بر طبل چنین طرح‌هایی می‌کوبند. این در حالی است که سازمان ملل متحد و آژانس‌های امدادی بارها هشدار داده‌اند که هرگونه اقدام برای کوچاندن فلسطینیان می‌تواند فاجعه انسانی بی‌سابقه‌ای را رقم بزند. به نظر می‌رسد جامعه جهانی باید فشار بیشتری بر دولت اسرائیل وارد کند تا از اجرای چنین طرح‌هایی جلوگیری شود. در غیر این صورت، منطقه با بحرانی عمیق‌تر و طولانی‌تر مواجه خواهد شد که اثرات آن تا سال‌ها باقی خواهد ماند.
واکنش بن سلمان و آینده روابط با ریاض
اظهارات اسموتریچ درباره محمد بن سلمان در حالی مطرح می‌شود که ولیعهد عربستان سعودی در ماه‌های اخیر موضعی نسبتاً محتاطانه در قبال جنگ غزه اتخاذ کرده است. بن سلمان بارها بر ضرورت توقف فوری درگیری‌ها و ارسال کمک‌های بشردوستانه به غزه تأکید کرده، اما در عین حال از هرگونه محکومیت صریح حماس خودداری کرده است. این موضع دوپهلو باعث شده تا مقامات اسرائیلی تصور کنند که می‌توانند ریاض را تحت فشار قرار دهند. اما واقعیت این است که عربستان سعودی به عنوان یکی از قدرت‌های اصلی جهان عرب، هرگز اجازه نخواهد داد که مسئله فلسطین به حاشیه رانده شود. کارشناسان معتقدند که اظهارات اسموتریچ می‌تواند به سردی بیشتر روابط تل‌آویو و ریاض منجر شود و حتی روند عادی‌سازی را برای مدت‌ها به تعویق بیندازد.
در مجموع، به نظر می‌رسد که اسموتریچ با طرح چنین اظهاراتی نه تنها به دنبال جلب حمایت داخلی است، بلکه می‌خواهد نقش خود را به عنوان یکی از تصمیم‌گیرندگان اصلی در مورد آینده غزه تثبیت کند. اما این رویکرد ممکن است برای اسرائیل هزینه‌های سنگینی به همراه داشته باشد. از یک سو، فشارهای بین‌المللی بر تل‌آویو افزایش خواهد یافت و از سوی دیگر، کشورهای عربی که تاکنون محتاطانه عمل کرده‌اند، ممکن است مواضع تندتری اتخاذ کنند. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد که دولت بایدن نیز باید موضع خود را در قبال چنین اظهاراتی شفاف‌تر کند. آینده غزه و کل منطقه به تصمیم‌های امروز رهبران اسرائیل بستگی دارد و تاریخ نشان داده است که ایده‌های افراطی هرگز به صلح و امنیت پایدار منجر نمی‌شوند.
در حال بارگذاری نظرات...