راز شکایت‌های هفتگی طلا؛ چرا خریداران از طلافروشی‌ها شاکی می‌شوند؟

به گزارش تیترستان؛ در پی افزایش نوسانات بازار طلا و سکه در ماه‌های اخیر، آمار شکایت‌های مردمی از واحدهای صنفی طلافروشی نیز روند صعودی به خود گرفته است. بر اساس اعلام رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، هر هفته حدود ۱۰ تا ۱۲ شکایت مبنی بر کم‌فروشی، گران‌فروشی و اختلاف در محاسبات به این اتحادیه ارسال می‌شود که این رقم در ماه به حدود ۴۰ مورد می‌رسد. این مقام صنفی در برنامه تلویزیونی «پارک‌وی» با اشاره به تشکیل کمیسیون کارشناسی و رسیدگی به شکایت‌ها، تصریح کرد که نیمی از این شکایت‌ها ناشی از اطلاعات نادرست یا برداشت‌های غیرتخصصی خریداران است و بخش دیگری به مشکلات واقعی مانند وزن، عیار و محاسبات مالی مربوط می‌شود. به گفته وی، پرونده‌هایی که در کمیسیون به نتیجه نرسند یا فروشنده متخلف به حکم صادره تمکین نکند، برای بررسی بیشتر به مراجع قضایی و سازمان تعزیرات حکومتی ارجاع خواهد شد.

کمیسیون رسیدگی؛ دادگاه کوچک اختلافات طلا

کمیسیون کارشناسی و رسیدگی به شکایت‌های اتحادیه طلا و جواهر تهران، هر هفته روزهای یکشنبه با حضور کارشناسان صنفی تشکیل جلسه می‌دهد و به بررسی شکایات خریداران و فروشندگان می‌پردازد. در این جلسات، موضوعاتی نظیر گران‌فروشی، کم‌فروشی، اختلاف در وزن، عیار و محاسبات مالی مورد بررسی دقیق قرار می‌گیرد. رئیس اتحادیه تأکید کرد که در صورت احراز تخلف، پیگیری‌های لازم انجام می‌شود و اگر اختلاف حل نشود یا فرد متخلف به نتیجه رسیدگی تمکین نکند، پرونده به مراجع قضایی و تعزیرات حکومتی ارجاع خواهد شد. این رویه نشان‌دهنده آن است که اتحادیه به عنوان نهاد صنفی، نقش مهمی در میانجی‌گری بین خریدار و فروشنده ایفا می‌کند و تلاش دارد تا پیش از طرح شکایت در دادگاه، اختلافات را به صورت داخلی حل و فصل کند. با این حال، وجود ماهانه ۴۰ شکایت نشان می‌دهد که هنوز مشکلاتی در بازار وجود دارد که نیازمند توجه بیشتر است.

بذرافشان در ادامه با اشاره به اینکه تقریباً نیمی از شکایت‌های واصله به اتحادیه ناشی از برداشت‌های غیرتخصصی خریداران است، افزود: بسیاری از افراد بدون آگاهی از قوانین و مقررات صنف طلا، اقدام به خرید می‌کنند و سپس تصور می‌کنند که مورد کلاهبرداری قرار گرفته‌اند. برای مثال، برخی خریداران تصور می‌کنند که اجرت ساخت و مالیات بر ارزش افزوده نباید در قیمت نهایی لحاظ شود، در حالی که این موارد جزء جداول محاسباتی قانونی است. وی تصریح کرد که در برخی موارد، اختلاف به دلیل تصمیم‌گیری هیجانی خریدار در شرایط نوسانی بازار رخ می‌دهد و پس از کاهش قیمت‌ها، خریدار با مراجعه به اتحادیه مدعی گران‌فروشی می‌شود، در حالی که قیمت معامله مطابق ضوابط بوده است. این مقام مسئول بر لزوم فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی در زمینه خرید طلا تأکید کرد و از مردم خواست تا قبل از هر معامله، اطلاعات کافی درباره نحوه محاسبه قیمت و شرایط فروش کسب کنند.

خرید هیجانی؛ عامل اصلی شکایت‌های بی‌اساس

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران همچنین به افزایش خریدهای هیجانی در دوره‌های پرنوسان بازار اشاره کرد و گفت: در مقاطعی از جنگ و بحران‌های اقتصادی، برخی افراد تحت تأثیر نگرانی از افزایش قیمت‌ها و تبلیغات گسترده، اقدام به خرید طلا و سکه می‌کنند. این خریدها معمولاً با عجله و بدون بررسی کافی انجام می‌شود و پس از آرامش نسبی بازار و کاهش قیمت‌ها، خریداران برای شکایت به اتحادیه مراجعه می‌کنند. وی افزود: در بسیاری از این موارد، قیمت معامله مطابق ضوابط و نرخ روز بوده است و اختلاف به تصمیم‌گیری هیجانی خریدار مربوط می‌شود. به عبارت دیگر، خریدار در اوج هیجان و بدون توجه به نرخ‌های کارشناسی، اقدام به خرید کرده و سپس با مشاهده کاهش قیمت، احساس پشیمانی می‌کند و به دنبال مقصر می‌گردد. این موضوع نشان می‌دهد که علاوه بر تخلفات احتمالی برخی فروشندگان، بخشی از شکایت‌ها ریشه در رفتار اقتصادی ناآگاهانه خریداران دارد.

بذرافشان در ادامه بر ضرورت احتیاط در خرید اینترنتی طلا تأکید کرد و هشدار داد که مردم باید پیش از خرید از فروشندگان آنلاین، درباره اعتبار و مجوز رسمی آنها تحقیق کنند. وی افزود: خرید طلا از واحدهای صنفی دارای مجوز رسمی، دریافت فاکتور معتبر و نگهداری مستندات معامله برای پیگیری احتمالی اختلاف‌ها ضروری است. همچنین مردم باید طلا را از طلافروشی، سکه را از سکه‌فروشی و جواهر را از واحدهای مجاز جواهرفروشی خریداری کنند و وجه معامله را به حساب همان واحد صنفی واریز نمایند تا امکان تطبیق مستندات پرداخت و خرید وجود داشته باشد. رئیس اتحادیه در پایان درباره خرید طلا بدون دریافت فیزیکی آن هشدار داد و گفت: مردم باید از معاملات فاقد پشتوانه و خرید بر اساس تبلیغات و اطلاعات غیرتخصصی پرهیز کنند، زیرا در صورت بروز مشکل، پیگیری حقوقی بسیار دشوار خواهد بود.

پیامدهای آینده؛ لزوم نظارت بیشتر و شفافیت در بازار طلا

افزایش شکایت‌های مردمی از واحدهای طلافروشی در حالی رخ می‌دهد که بازار طلا در ماه‌های اخیر شاهد نوسانات شدید قیمت و افزایش تقاضای خرید بوده است. این وضعیت نشان می‌دهد که علاوه بر نظارت‌های صنفی، نیاز به فرهنگ‌سازی عمومی و افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان درباره قوانین خرید و فروش طلا بیش از پیش احساس می‌شود. کارشناسان اقتصادی معتقدند که بخشی از این شکایت‌ها ناشی از عدم شفافیت در قیمت‌گذاری و محاسبه اجرت و مالیات است و اگر فروشندگان موظف به ارائه فاکتور شفاف و تفکیک‌شده شوند، بسیاری از اختلافات کاهش خواهد یافت. همچنین نظارت بیشتر اتحادیه و تعزیرات حکومتی بر واحدهای صنفی می‌تواند از تخلفات احتمالی جلوگیری کند و اعتماد عمومی را به بازار طلا بازگرداند.

از سوی دیگر، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که در دوره‌های التهاب بازار، خریداران هیجانی بیشتر در معرض ضرر و پشیمانی قرار می‌گیرند. بنابراین، توصیه می‌شود که افراد پیش از خرید طلا، به جای توجه به تبلیغات و جو روانی، به کارشناسی دقیق قیمت‌ها و مشورت با افراد متخصص بپردازند. همچنین خرید از فروشگاه‌های معتبر و دریافت فاکتور رسمی می‌تواند از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند. در مجموع، آمار ۱۰ تا ۱۲ شکایت هفتگی اگرچه در مقایسه با حجم معاملات روزانه بازار طلا رقم بزرگی نیست، اما زنگ خطری برای مسئولان صنفی و نظارتی است تا با اتخاذ تدابیر مناسب، هم از مصرف‌کنندگان حمایت کنند و هم از اعتبار صنف طلا در برابر تخلفات معدود فروشندگان محافظت نمایند.