پشت پرده تأخیر در اعلام قیمت گندم؛ گندمکاران بلاتکلیف می‌مانند؟
به گزارش تیترستان؛ این روزها گندمکاران سراسر کشور در حالی چشمانتظار اعلام نرخ نهایی خرید تضمینی گندم هستند که مسئولان از تعیین و ابلاغ قریب‌الوقوع این قیمت خبر می‌دهند. رئیس برنامه‌وبودجه در تازه‌ترین اظهارات خود اعلام کرده است که قیمت نهایی خرید گندم بر اساس سطح بودجه بخش کشاورزی به‌زودی در شورای قیمت‌گذاری تعیین و ابلاغ خواهد شد. این در حالی است که هر ساله با نزدیک شدن به فصل کشت، کشاورزان برای برنامه‌ریزی مالی و تهیه نهاده‌ها نیازمند اطلاع از نرخ مصوب هستند. تأخیر در اعلام این قیمت، نگرانی‌هایی را در میان گندمکاران ایجاد کرده و آن‌ها را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است. کارشناسان معتقدند که شفاف نبودن نرخ خرید تضمینی می‌تواند بر انگیزه کشاورزان برای کشت تأثیر منفی بگذارد و امنیت غذایی کشور را با چالش مواجه کند.
روند تعیین قیمت گندم؛ از وعده تا عمل
طبق روال قانونی، شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی کشاورزی متشکل از نمایندگان وزارت جهاد کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه و تشکل‌های کشاورزی است که هر ساله نرخ خرید تضمینی محصولات را تعیین می‌کند. در سال‌های گذشته، این شورا معمولاً در اواخر تابستان یا اوایل پاییز تشکیل جلسه می‌داد و نرخ گندم را برای سال زراعی جدید تصویب می‌کرد. اما امسال با تأخیر صورت گرفته، گندمکاران نتوانسته‌اند تصمیم قطعی برای کشت بگیرند. رئیس برنامه‌وبودجه تأکید کرده که تعیین قیمت بر اساس سطح بودجه در نظر گرفته شده برای بخش کشاورزی انجام می‌شود، اما این موضوع نگرانی‌هایی را درباره کفایت این بودجه و هماهنگی با نرخ تورم ایجاد کرده است. در همین حال، برخی منابع خبری از رد شدن نرخ پیشنهادی برای هر کیلوگرم گندم خبر داده‌اند که خود نشان‌دهنده اختلاف نظر میان نهادهای تصمیم‌گیر است.
از سوی دیگر، خرید تضمینی گندم در سال ۱۴۰۴ نیز با چالش‌هایی همراه بود و کشاورزان از نرخ اعلام شده رضایت کامل نداشتند. اکنون با گذشت زمان و افزایش هزینه‌های تولید، انتظارات برای نرخ جدید بالاتر رفته است. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که قیمت خرید تضمینی باید به گونه‌ای تعیین شود که هم هزینه‌های تولید را پوشش دهد و هم انگیزه لازم برای کشت را در کشاورزان ایجاد کند. در غیر این صورت، احتمال کاهش سطح زیر کشت گندم و در نتیجه افزایش وابستگی به واردات وجود دارد. بنابراین، تصمیم شورای قیمت‌گذاری در روزهای آینده از اهمیت بسزایی برخوردار است و می‌تواند تأثیر مستقیمی بر بازار غلات و امنیت غذایی کشور داشته باشد.
واکنش گندمکاران و تشکل‌های کشاورزی به تأخیر پیش‌آمده
تشکل‌های کشاورزی و اتحادیه‌های گندمکاران در هفته‌های اخیر بارها نسبت به تأخیر در اعلام نرخ خرید تضمینی هشدار داده‌اند. آن‌ها معتقدند که کشاورزان برای تهیه بذر، کود و سایر نهاده‌های مورد نیاز خود نیاز به برنامه‌ریزی مالی دارند و عدم اطلاع از قیمت نهایی، آن‌ها را در شرایط دشواری قرار داده است. برخی کشاورزان نیز اعلام کرده‌اند که در صورت اعلام دیرهنگام قیمت، ممکن است از کشت گندم صرف‌نظر کنند و به کشت محصولات دیگر روی آورند. این موضوع می‌تواند تولید داخلی را کاهش دهد و کشور را با بحران تأمین گندم مواجه کند. از طرفی، مسئولان دولتی وعده داده‌اند که به‌زودی قیمت نهایی اعلام شود، اما مشخص نبودن زمان دقیق، بر نگرانی‌ها افزوده است.
علاوه بر این، برخی نمایندگان مجلس نیز به موضوع ورود کرده‌اند و خواستار تسریع در تعیین تکلیف قیمت گندم شده‌اند. آن‌ها تأکید دارند که تأخیر در این امر نه تنها به ضرر کشاورزان است، بلکه می‌تواند به کاهش تولید و افزایش قیمت نان و سایر محصولات وابسته منجر شود. در همین راستا، کمیسیون کشاورزی مجلس جلسه‌ای را با حضور وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه برگزار کرده تا راهکارهای لازم برای رفع موانع اندیشیده شود. با این حال، تاکنون نتیجه قطعی از این جلسات منتشر نشده است. به نظر می‌رسد که اختلاف نظر میان نهادهای دولتی بر سر میزان افزایش قیمت، دلیل اصلی این تأخیر باشد.
پیامدهای تأخیر در اعلام قیمت گندم بر امنیت غذایی و بازار
گندم به عنوان یکی از اساسی‌ترین محصولات کشاورزی، نقش حیاتی در سبد غذایی خانوارها دارد و هرگونه اختلال در تولید یا عرضه آن می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر بازار و امنیت غذایی کشور بگذارد. تأخیر در اعلام قیمت خرید تضمینی، کشاورزان را نسبت به آینده شغلی خود دچار تردید می‌کند و ممکن است آن‌ها را به سمت کشت محصولات جایگزین سوق دهد. این امر در بلندمدت می‌تواند منجر به کاهش تولید داخلی گندم و افزایش واردات شود که خود فشار بر ذخایر ارزی و افزایش قیمت‌های داخلی را به دنبال دارد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که عدم حمایت کافی از گندمکاران، به کاهش سطح زیر کشت و در نتیجه وابستگی بیشتر به واردات انجامیده است. بنابراین، تصمیم‌گیری به موقع و منطقی در مورد قیمت گندم از اهمیت بالایی برخوردار است.
از سوی دیگر، نرخ خرید تضمینی گندم بر قیمت آرد و نان نیز اثر می‌گذارد و هرگونه افزایش در این نرخ می‌تواند به افزایش هزینه‌های تولید نان و سایر محصولات وابسته منجر شود. دولت باید با در نظر گرفتن تمام جوانب، توازنی بین حمایت از کشاورزان و حفظ قدرت خرید مصرف‌کنندگان ایجاد کند. در حال حاضر، با توجه به تورم موجود و افزایش هزینه‌های تولید، انتظار می‌رود که قیمت گندم افزایش یابد، اما میزان این افزایش باید به گونه‌ای باشد که هم کشاورزان را راضی نگه دارد و هم فشار مضاعفی بر بودجه دولت و مصرف‌کنندگان وارد نکند. کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که دولت می‌تواند با ارائه یارانه هدفمند به کشاورزان و همچنین اصلاح ساختار خرید تضمینی، به بهبود وضعیت کمک کند.
در مجموع، اعلام نرخ نهایی گندم در روزهای آینده می‌تواند تکلیف کشاورزان را روشن کند و از ادامه بلاتکلیفی جلوگیری نماید. اما آنچه مسلم است، این است که تصمیم‌گیری در این زمینه باید هرچه سریع‌تر انجام شود تا کشاورزان بتوانند برای فصل زراعی پیش‌رو برنامه‌ریزی کنند. همچنین، لازم است که دولت و مجلس با همکاری یکدیگر، سیاست‌های حمایتی پایدارتری برای بخش کشاورزی تدوین کنند تا از نوسانات مکرر و تأخیرهای بی‌مورد در آینده جلوگیری شود. در غیر این صورت، چرخه معیوب انتظار و بلاتکلیفی همچنان ادامه خواهد یافت و آسیب آن متوجه تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان خواهد بود.
در حال بارگذاری نظرات...