قطر باید درباره خلبانان ایرانی پاسخگو باشد

به گزارش تیترستان؛ معاون حقوقی ارتش با تأکید بر زنده بودن خلبانان ایرانی، دولت قطر را دارای مسئولیت بین‌المللی دانست و خواستار پاسخگویی شد.

پرونده‌های حقوقی جنگ در راه دادگاه

معاون حقوقی ارتش گفت که دولت قطر باید درباره خلبانان ایرانی پاسخگو باشد؛ ما آنها را زنده می‌دانیم و این دولت «مسئولیت بین‌المللی» دارد.

- ابراهیم اسدی بیدمشکی؛ بیش از یک سال از جنگ ۱۲ روزه و حدود ۷ ماهی از آغاز جنگ تحمیلی سوم می‌گذرد. واکنش ارتش به این دو جنگ، فقط نظامی نبوده؛ جنگ ابعاد حقوقی دارد که بعضی وقت‌ها کمتر به آن توجه می‌شود. با این حال بویژه پس از جنگ ۱۲ روزه، پیگیری حقوقی تجاوز علیه ایران در دستور کار مقامات کشور قرار گرفته است.

گفت‌و‌گو با امیر سرتیپ دوم مسلم یعقوبی، معاون حقوقی و امور مجلس ارتش با خبرگزاری صداوسیما در حالی انجام شد که به تازگی ارتش جمهوری اسلامی ایران، پرونده شهدای خود در جنگ ۱۲ روزه و عملیات وعده صادق و همین طور حمله آمریکا به ناو دنا را به قوه قضائیه فرستاده است. این پرونده به زودی روی میز دادگاه گذاشته می‌شود.

ابعاد نظامی جنگ بیشتر در افکار عمومی مطرح است. اما نقش معاونت حقوقی ارتش در ارتباط با جنگ‌هایی که علیه ایران آغاز شد، چه بود؟

ما هم پیش از جنگ ۱۲ روزه و هم جنگ تحمیلی سوم، احتمال یک تخاصم یا نبرد مسلحانه را می‌دادیم و برای همین، یک اتاق وضعیت حقوق بین‌الملل در ارتش تشکیل شد. هدف از تشکیل اتاق وضعیت، رصد حقوقی رویداد‌های بین المللی و جلوگیری از ایجاد مسئولیت مضاعفِ حقوقی هم برای فرماندهان و هم برای کشور است. حقوق جنگ در حوزه بین‌الملل از قدیمی‌ترین شاخه‌های حقوق بین‌الملل است که در اخلاقیات و عرف بین‌الملل ریشه دارد. ما هم در راستای رعایت ضوابط و مقررات حقوق بین الملل بشردوستانه، با هماهنگی فرمانده کل ارتش، تدابیری را بخشنامه کردیم که همه رده‌های ارتش اصول، قاعده‌ها و حقوق مربوط به مخاصمه‌های مسلحانه را رعایت کنند.

در این بخشنامه به فرماندهان توصیه شد در هدف قرار دادن اهداف نظامی، اصل تفکیک، اصل احتیاط و اصل ضرورت نظامی را رعایت کنند. همه اینها پیش از هر دو جنگ اخیر بخشنامه شد، اتفاقا وزارت امور خارجه اقدامات مربوط به جنگ را از ارتش خواسته بود که ما این اسناد را به آنها دادیم و برایشان جالب بود که اقدام پیشگیرانه حقوقی را پیش‌بینی کرده‌ایم. ما می‌دانستیم پس از پایان جنگ اگر محکمه‌ای داخلی یا خارجی تشکیل شود، باید مستنداتی تهیه کنیم. پس همه واحد‌های حقوقی به کمک فرماندهان، مستندات و اطلاعات مربوط به آسیب‌های جنگ را جمع آوری کردند.

در قالب عکس، فیلم و صورتجلسات مربوط به نیروی انسانی، مکان‌‎ها و تجهیزات. در جنگ ۱۲ روزه بیشتر شهدای ارتش از نیروی پدافند هوایی بودند که مظلومانه هدف عملیات غافلگیرانه قرار گرفتند. بخشی از مستندسازی‌ها هم در نتیجه جلسات پزشکی قانونی بود. البته همه واحد‌های حقوقی در ارتش موظف شدند با کمک واحد‌های بازرسی مستندات هر دو جنگ را با حفظ محرمانگی تهیه کنند و ما این مستندات را به ستاد کل نیرو‌های مسلح ارائه دادیم. چون آنها باید تشخیص دهند که کدام بخش از این مستندات لازم است به مراکز بین‌المللی برای پیگیری ارسال شود.

شورای عالی امنیت ملی تصویب کرده که پیگیری بین‌المللی اتفاقات دو جنگ گذشته، برعهده معاونت حقوقی ریاست جمهوری است. ارتش جزو نخستین سازمان‌هایی بود که اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به جنگ را آماده کرد و به مراجع مربوط تحویل داد. درباره جنگ ۱۲ روزه، مستندسازی و طرح دعوی حقوقی در شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی روابط بین الملل ثبت شد. جلسه رسیدگی به شکایت خانواده ۶۲ شهید ارتشی نوزدهم آبان ماه امسال برگزار می‌شود. شکایت کیفری هم انجام شده که به نمایندگی از خانواده ۶۲ شهید ارتش در جنگ ۱۲ روزه (۵۸ شهید جنگ ۱۲ روزه و ۴ شهید عملیات وعده صادق یک)، قرار جلب به دادرسی متهمان صادر شده است. کیفرخواست هم تهیه شده و به دادگاه صالح ارسال خواهد شد.

مسئولیت بین‌المللی قطر و پیگیری حقوقی

پس از جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی سوم، ارتش ایران پرونده شهدا و حملات را به قوه قضائیه فرستاده است. معاون حقوقی ارتش از تشکیل اتاق وضعیت حقوق بین‌الملل برای رصد رویدادها و جلوگیری از مسئولیت مضاعف فرماندهان خبر داد. اکنون پرونده خلبانان ایرانی در قطر و مسئولیت بین‌المللی این کشور در دستور کار قرار گرفته است.