قیمت گازوئیل رکورد زد؛ زنگ خطر برای جیب همه ما به صدا درآمد

بازار جهانی گازوئیل در آستانه فصل اوج تقاضا با بحرانی کمسابقه دست و پنجه نرم میکند. اختلال در عرضه از روسیه و خاورمیانه، کاهش ذخایر فرآوردههای میانتقطیر و محدودیتهای صادراتی، قیمتها را به سطوحی بیسابقه رسانده است. در ایالات متحده، قیمت خردهفروشی گازوئیل به ۶.۲۹ دلار در هر گالن رسیده که یک رکورد تاریخی محسوب میشود. این بحران نه تنها هزینههای حمل و نقل را افزایش داده، بلکه به گفته کارشناسان میتواند فشارهای تورمی جدیدی را به اقتصادهای مختلف جهان تحمیل کند و معیشت میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار دهد.
آژانس بینالمللی انرژی در تازهترین گزارش خود هشدار داده است که تنگنای عرضه گازوئیل و گازوئیل کمگوگرد تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد یافت. بر اساس این گزارش، اختلال در صادرات از روسیه و خاورمیانه به همراه کاهش ذخایر جهانی، بازار گازوئیل را در شرایطی بحرانی قرار داده است. این در حالی است که تقاضای فصلی برای سوخت گرمایشی در نیمکره شمالی در حال افزایش است و بازار را با چالش جدی مواجه کرده است. کارشناسان معتقدند که حتی با کاهش قیمت نفت خام، به دلیل محدودیتهای پالایشی و لجستیکی، فشار بر قیمت گازوئیل ادامه خواهد یافت.
ایالات متحده با وجود برخورداری از ظرفیت بالای پالایش، از این بحران جهانی در امان نمانده است. قیمت خردهفروشی گازوئیل در این کشور به ۶.۲۹ دلار برای هر گالن رسیده که بالاترین رقم ثبتشده در تاریخ است. ذخایر فرآوردههای میانتقطیر در آمریکا ۱۵.۸ میلیون بشکه کمتر از میانگین فصلی پنج سال گذشته است، در حالی که تولید روزانه ۵.۱ میلیون بشکه گزارش شده است. این شکاف میان عرضه و تقاضا، همراه با تقاضای صادراتی قوی، قیمتها را در بازار داخلی آمریکا نیز به شدت بالا برده است. به گفته تحلیلگران، ادامه این روند میتواند هزینههای حمل و نقل جادهای و ریلی را در این کشور به طور محسوسی افزایش دهد.
گازوئیل به عنوان یکی از نهادههای اصلی حمل و نقل، کشاورزی و صنایع مختلف، نقش حیاتی در زنجیره تأمین جهانی ایفا میکند. افزایش قیمت آن به طور مستقیم بر هزینه جابهجایی مواد اولیه و کالاهای نهایی تأثیر میگذارد. در صورت عدم توانایی شرکتها در جذب این هزینههای اضافی، قیمتها در بازارهای مصرف افزایش خواهد یافت و این امر میتواند به رشد تورم در اقتصادهای مختلف دامن بزند. کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که بحران گازوئیل میتواند به عنوان یک شوک عرضه عمل کند و روند بهبود اقتصادی پس از همهگیری را کند نماید.
از حمل و نقل تا سفره مردم؛ گازوئیل چگونه تورم را شعلهور میکند؟
بحران گازوئیل در حالی رخ میدهد که جهان هنوز با پیامدهای اقتصادی همهگیری کرونا و جنگ اوکراین دست و پنجه نرم میکند. کاهش سرمایهگذاری در ظرفیت پالایشی طی سالهای گذشته، بسیاری از پالایشگاههای قدیمی را تعطیل یا به تولید سوختهای زیستی سوق داده است. این امر باعث شده که بازار جهانی گازوئیل در برابر اختلالات عرضه آسیبپذیرتر شود. همزمان، تحریمهای اعمالشده علیه روسیه به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان گازوئیل، جریان تجارت جهانی این فرآورده را مختل کرده و خریداران را به سمت بازارهای جایگزین با هزینههای بالاتر سوق داده است. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند که تنگنای عرضه تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد، مگر آنکه سرمایهگذاریهای جدید در بخش پالایش و افزایش صادرات از سوی تولیدکنندگان کلیدی، فشارها را کاهش دهد.
تأثیر این بحران بر اقتصاد جهانی فراتر از بازار انرژی است. گازوئیل سوخت اصلی ناوگان حمل و نقل سنگین، ماشینآلات کشاورزی و ژنراتورهای صنعتی است. افزایش قیمت آن به طور مستقیم هزینه تولید محصولات کشاورزی و صنعتی را بالا میبرد و در نهایت به مصرفکننده منتقل میشود. در کشورهای در حال توسعه که سهم بالایی از حمل و نقل جادهای در جابهجایی کالا دارند، این افزایش هزینهها میتواند به رشد تورم مواد غذایی و کالاهای اساسی منجر شود. همچنین، بخش هوایی و دریایی نیز به عنوان مصرفکنندگان عمده گازوئیل، از این بحران متأثر خواهند شد. کارشناسان معتقدند که در کوتاهمدت، آزادسازی ذخایر اضطراری و افزایش صادرات میتواند کمی از فشارها بکاهد، اما بدون حل مشکلات ساختاری در عرضه و پالایش، بازار گازوئیل همچنان با نوسانات شدید و قیمتهای بالا دست و پنجه نرم خواهد کرد.
در حال بارگذاری نظرات...