تماس تلفنی عراقچی و عبدالعاطی؛ پشت پرده رایزنی‌های محرمانه ایران و مصر
در حالی که تنش‌های منطقه‌ای بار دیگر اوج گرفته، وزیر امور خارجه ایران عصر یکشنبه در تماسی تلفنی با همتای مصری خود، درباره «تلاش‌ها و ابتکارات دیپلماتیک با هدف کاهش تنش و حفظ ثبات در منطقه» گفتگو کرد. این تماس که پس از ماه‌ها سردی نسبی در روابط دو کشور انجام می‌شود، ناظران را با این پرسش جدی مواجه کرده که آیا قاهره و تهران در آستانه شکل‌دهی به یک ترتیبات امنیتی جدید در خاورمیانه هستند یا صرفاً یک رایزنی تاکتیکی برای آرام کردن فضا صورت گرفته است.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، در این تماس تلفنی با بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، ضمن مرور آخرین تحولات منطقه‌ای، بر ضرورت همکاری مشترک برای مقابله با چالش‌های پیش‌رو تأکید کرد. هرچند جزئیات کامل این گفتگو منتشر نشده، اما منابع دیپلماتیک از تمرکز طرفین بر بحران غزه، تحولات دریای سرخ و ضرورت جلوگیری از گسترش دامنه درگیری‌ها خبر می‌دهند. عراقچی پیش‌تر نیز در مواضعی رسمی اعلام کرده بود که ایران «در مقابل تهدیدات دشمن سر خم نمی‌کند» و این پیام به‌وضوح در تماس با مقام مصری نیز منتقل شده است.
از سوی دیگر، مصر به عنوان میانجی سنتی در منازعه فلسطین و کشوری با نفوذ در جهان عرب، در ماه‌های اخیر نقش پررنگ‌تری در دیپلماسی منطقه‌ای ایفا کرده است. این تماس تلفنی در شرایطی انجام می‌شود که مقامات دو کشور در سطوح مختلف سیاسی و امنیتی در حال رایزنی هستند و کارشناسان آن را نشانه‌ای از تمایل دو طرف برای بازتعریف روابط پس از سال‌ها فاصله‌گیری می‌دانند. با این حال، هنوز هیچ مقام رسمی جزئیات مشخصی از توافقات یا ابتکارات عملیاتی منتشر نکرده و ابهامات درباره دستور کار پنهان این گفتگوها باقی است.
چرا این تماس تلفنی می‌تواند یک نقطه عطف باشد؟
روابط ایران و مصر در دهه‌های گذشته فراز و نشیب‌های بسیاری داشته است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و قطع روابط دیپلماتیک، دو کشور تنها در دوره‌های کوتاه به بهبود مناسبات نزدیک شده‌اند. مصر به عنوان یکی از بازیگران کلیدی جهان عرب و هم‌پیمان استراتژیک آمریکا، همواره نقش مهمی در معادلات امنیتی خاورمیانه ایفا کرده است. از سوی دیگر، ایران با نفوذ گسترده در محور مقاومت، توانایی اثرگذاری بر گروه‌های سیاسی و نظامی در لبنان، سوریه، عراق و یمن را دارد. بنابراین، هرگونه گفتگوی مستقیم میان قاهره و تهران می‌تواند به کاهش سوءتفاهم‌ها و ایجاد کانال‌های ارتباطی برای مدیریت بحران‌های منطقه‌ای کمک کند.
در ماه‌های اخیر، تحولات غزه و تنش‌های دریای سرخ، اهمیت هماهنگی میان کشورهای منطقه را دوچندان کرده است. مصر که خود با چالش‌های اقتصادی و امنیتی در مرزهای غربی و جنوبی دست‌وپنجه نرم می‌کند، به ثبات در منطقه نیاز دارد. ایران نیز پس از سال‌ها تحریم و فشار، به دنبال شکستن انزوای دیپلماتیک و ایجاد پیوندهای جدید با کشورهای عربی است. تماس تلفنی وزرای خارجه را می‌توان گامی در جهت اعتمادسازی تدریجی دانست، هرچند که موانع ساختاری از جمله حضور نظامی آمریکا در مصر و اختلافات بر سر سوریه و یمن همچنان پابرجاست. آنچه مسلم است، این است که دو طرف دریافته‌اند که گفتگو، تنها راه جلوگیری از فروپاشی امنیتی در منطقه است.
در حال بارگذاری نظرات...