تماس تلفنی نیمهشب وزیران خارجه ایران و مصر؛ پشت پرده توافقی که رسانهها از آن بیخبرند!

به گزارش تیترستان؛ در حالی که منطقه خاورمیانه روزهای پرالتهابی را پشت سر میگذارد، یک تماس تلفنی دیپلماتیک میان وزیران امور خارجه ایران و مصر بار دیگر توجه ناظران بینالمللی را به خود جلب کرده است. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، عصر یکشنبه در تماس تلفنی با بدر عبدالعاطی، همتای مصری خود، آخرین تحولات منطقهای را مورد بحث و بررسی قرار داد. بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، محور اصلی این گفتگو، مرور تلاشها و ابتکارات دیپلماتیک با هدف کاهش تنش و حفظ ثبات در منطقه بوده است. این تماس در شرایطی انجام میشود که تنشها در غزه و لبنان و همچنین تنشهای دریایی در دریای سرخ، امنیت کل منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. کارشناسان معتقدند این گفتگو نشاندهنده عزم دو کشور برای ایفای نقش فعال در مدیریت بحرانهای جاری است. همچنین این تماس میتواند نشانهای از بهبود تدریجی روابط تهران و قاهره پس از سالها سردی باشد که میتواند معادلات منطقهای را تغییر دهد.
محتوای گفتگوی تلفنی؛ از کاهش تنش تا ابتکارات دیپلماتیک
در این تماس تلفنی، وزیر امور خارجه کشورمان ضمن مرور آخرین روند تحولات منطقهای، بر اهمیت همکاری مشترک کشورهای اسلامی برای جلوگیری از گسترش دامنه درگیریها تأکید کرد. بدر عبدالعاطی نیز به نوبه خود، دیدگاههای مصر را درباره ضرورت آتشبس فوری در غزه و ارسال کمکهای انسانی به غیرنظامیان تشریح کرد. دو طرف همچنین درباره ابتکارات دیپلماتیک مختلفی که در هفتههای اخیر از سوی کشورهای منطقه و سازمانهای بینالمللی مطرح شده، تبادل نظر کردند. این گفتگو نشان میدهد که ایران و مصر به عنوان دو قدرت مهم منطقهای، میتوانند نقش کلیدی در میانجیگری و کاهش تنشها ایفا کنند. به نظر میرسد محور اصلی این تماس، هماهنگی برای برگزاری نشستهای اضطراری سازمان همکاری اسلامی یا اتحادیه عرب بوده است.
عراقچی در این گفتگو با اشاره به خطرات ناشی از ادامه نسلکشی در غزه، خواستار اقدام عملی کشورهای اسلامی برای توقف جنایات رژیم صهیونیستی شد. وزیر خارجه مصر نیز با تأکید بر موضع قاهره در حمایت از حقوق ملت فلسطین، بر لزوم فشار جامعه جهانی بر تلآویو برای پذیرش آتشبس تأکید کرد. دو طرف همچنین درباره اوضاع لبنان و خطر گسترش درگیریها به سایر نقاط منطقه هشدار دادند. این در حالی است که رسانههای غربی از تلاش پشت پرده برای شکلگیری یک ائتلاف جدید منطقهای خبر میدهند. تماس تلفنی وزیران خارجه ایران و مصر میتواند گامی در جهت شکلگیری این ائتلاف باشد که هدف آن جلوگیری از یک جنگ فراگیر در خاورمیانه است.
واکنش رسانهها و تحلیلگران به این تماس دیپلماتیک
رسانههای عربی و بینالمللی به سرعت به خبر این تماس تلفنی واکنش نشان دادند. شبکه الجزیره در تحلیلی نوشت که این تماس نشاندهنده تغییر رویکرد مصر در قبال ایران و تمایل قاهره برای ایفای نقش میانجی بین تهران و واشنگتن است. یک دیپلمات ارشد عربی که نخواست نامش فاش شود، به تیترستان گفت که این گفتگو در چارچوب تلاشهای هماهنگ برای جلوگیری از گسترش جنگ به دریای سرخ و تنگه بابالمندب انجام شده است. وی افزود که مصر نگران تأثیر بحران دریای سرخ بر درآمدهای کانال سوئز است و به همین دلیل به دنبال همکاری با ایران برای کاهش تنشهای دریایی است. تحلیلگران مسائل خاورمیانه نیز بر این باورند که این تماس میتواند مقدمهای برای از سرگیری روابط دیپلماتیک کامل بین دو کشور باشد که پس از انقلاب ۲۰۱۱ مصر متوقف شده بود.
از سوی دیگر، برخی رسانههای رژیم صهیونیستی با ابراز نگرانی از این تماس، آن را نشانهای از انزوای بیشتر تلآویو در منطقه تفسیر کردهاند. روزنامه جروزالم پست نوشت که نزدیکی ایران و مصر میتواند معادلات امنیتی منطقه را به ضرر اسرائیل تغییر دهد. در همین حال، وزارت خارجه مصر در بیانیهای رسمی اعلام کرد که این تماس بخشی از رایزنیهای مستمر قاهره با کشورهای منطقه برای کاهش تنشهاست و به معنای تغییر در سیاست خارجی مصر نیست. با این حال، ناظران معتقدند که تکرار چنین تماسهایی در هفتههای اخیر نشاندهنده یک چرخش راهبردی در سیاست خارجی مصر است که میتواند پیامدهای گستردهای برای کل منطقه داشته باشد.
زمینههای تاریخی و پیامدهای آینده این گفتگو
روابط ایران و مصر پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و به دنبال پاره شدن روابط در پی امضای پیمان کمپ دیوید توسط انور سادات، فراز و نشیبهای زیادی را تجربه کرده است. در سالهای اخیر، به ویژه پس از روی کار آمدن عبدالفتاح السیسی در مصر، نشانههایی از بهبود تدریجی روابط دیده شده است. سفر مقامات بلندپایه دو کشور، از جمله سفر وزیر امور خارجه ایران به قاهره در حاشیه اجلاس سازمان همکاری اسلامی، گامهای اولیه در این مسیر بوده است. اکنون این تماس تلفنی میتواند نقطه عطفی در تثبیت این بهبود روابط باشد. کارشناسان معتقدند که نزدیکی ایران و مصر میتواند به کاهش نفوذ رژیم صهیونیستی در منطقه، تقویت همگرایی اسلامی و ایجاد یک جبهه متحد در برابر تهدیدات مشترک کمک کند.
از منظر راهبردی، مصر به عنوان یکی از کشورهای کلیدی جهان عرب و دارنده کانال سوئز، از اهمیت ژئوپلیتیکی بالایی برای ایران برخوردار است. از سوی دیگر، ایران با نفوذ خود در عراق، سوریه، لبنان و یمن میتواند در حل بحرانهای منطقه به مصر کمک کند. بنابراین، این تماس تلفنی را میتوان آغازگر یک همکاری راهبردی جدید در خاورمیانه دانست که میتواند موازنه قدرت را به نفع کشورهای اسلامی تغییر دهد. در ماههای آینده، باید منتظر سفرهای متقابل وزیران و احتمالاً دیدار روسای جمهور دو کشور باشیم. بدون شک، این تحولات میتواند تأثیر عمیقی بر آینده امنیت و ثبات در منطقه داشته باشد و معادلات سیاسی را برای همیشه تغییر دهد.
در حال بارگذاری نظرات...