پیام مرموز ترامپ به نتانیاهو؛ معاملهای پنهان که میتواند خاورمیانه را منفجر کند؟

به گزارش تیترستان؛ در حالی که تنها ۹ روز به انتخابات سرنوشتساز اسرائیل باقی مانده، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی خود، حمایت علنی و پرشور خود را از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، اعلام کرد. این حرکت غیرمنتظره که در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا نیز صورت میگیرد، واکنشهای گستردهای را در محافل سیاسی و رسانهای برانگیخته است. ترامپ در این پیام، نتانیاهو را «نخستوزیری جنگجوی بزرگ» و «شریکی بزرگ» در جنگ علیه ایران توصیف کرده و تأکید کرده است که اگر رهبری اسرائیل به جز «بیبی» باشد، ممکن است آمریکا ناچار شود خودش وارد عمل شود؛ اقدامی که به گفته او، تمایلی به انجام آن ندارد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیش از این، ترامپ ماهها از حمایت علنی از نتانیاهو خودداری کرده و حتی در محافل خصوصی انتقاداتی تند علیه او مطرح کرده بود.
تحلیل کارشناسان: توافق پنهان برای حمله نظامی به ایران
دنیس سیترونوویچ، عضو اندیشکده شورای آتلانتیک، با ابراز نگرانی از پیام اخیر ترامپ، احتمال داده است که این حمایت سیاسی در ازای وعده نتانیاهو برای مشارکت در دور تازهای از عملیات نظامی علیه ایران باشد. او تأکید کرده که دشوار است سخنان رئیسجمهور آمریکا را صرفاً یک حمایت سیاسی معمول تلقی کرد و احتمال میدهد که پیام ترامپ حامل توافقی ضمنی باشد. به باور این تحلیلگر، نتانیاهو ممکن است آمادگی اسرائیل برای مشارکت در عملیات نظامی مشترک دیگری علیه ایران را در ازای برخورداری از حمایت سیاسی واشنگتن پذیرفته باشد. سیترونوویچ هشدار داده که در چنین شرایطی، نخستوزیر اسرائیل ممکن است منافع و امنیت کشورش را با محاسبات مربوط به آینده سیاسی خود گره زده باشد؛ اقدامی که میتواند اسرائیل را بدون احراز ضرورت امنیتی روشن، وارد دور تازهای از درگیری نظامی کند.
همزمان، باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، نیز در تحلیل خود از این پیام نوشته است که ترامپ ظاهراً این پیام را منتقل کرده که نتانیاهو میتواند پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، برای حمله مجدد به ایران اقدام کند. راوید به گفتوگوهای پیشین ترامپ و نتانیاهو درباره احتمال آغاز عملیات نظامی گسترده دیگری علیه ایران اشاره کرده و گزارش داده که دو طرف حدود دو هفته پیش درباره امکان ازسرگیری حملات، در فاصله زمانی نزدیک به انتخابات اسرائیل و انتخابات میاندورهای آمریکا، گفتوگو کرده بودند. بر اساس این گزارش، ترامپ در ابتدا به پیشنهاد نتانیاهو تمایل داشت، اما بعدتر دچار تردید شد و ترجیح داد تصمیمگیری را به پس از انتخابات موکول کند. عبارت پایانی ترامپ در پیام خود، مبنی بر اینکه «بهزودی کار را تمام خواهیم کرد»، نیز در همین زمینه مورد توجه قرار گرفته است.
چرا ترامپ در این مقطع حساس از نتانیاهو حمایت کرد؟
حمایت علنی ترامپ از نتانیاهو در شرایطی صورت میگیرد که بر اساس نظرسنجیهای مورد اشاره آکسیوس، ائتلاف نتانیاهو برای رسیدن به حد نصاب ۶۱ کرسی مورد نیاز جهت تشکیل دولت با چالش جدی روبهرو بوده است. در چنین شرایطی، حمایت آشکار رئیسجمهور آمریکا میتواند به یکی از موضوعات مهم کارزار انتخاباتی اسرائیل تبدیل شود و به نتانیاهو برای جبران عقبماندگی خود کمک کند. ترامپ در گفتوگویی تلفنی با آکسیوس گفت که از ابتدا قصد داشته چنین موضعی بگیرد، اما نمیخواسته آن را زودتر اعلام کند. او دلیل حمایت خود را رابطه نزدیک با نتانیاهو عنوان کرد و گفت در صورت انتخاب مجدد او، همکاری میان دو طرف همچنان بهخوبی پیش خواهد رفت. رئیسجمهور آمریکا همچنین بر اهمیت برخورداری اسرائیل از رهبری تأکید کرد که واشنگتن بتواند به آن اعتماد کند.
با وجود این، ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره امکان همکاری با رهبر دیگری در اسرائیل، موضع قطعی نگرفت و گفت شاید بتواند با فرد دیگری کار کند و شاید هم نتواند؛ زیرا به گفته او، پذیرش چنین ریسکی ضرورت ندارد. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که ترامپ طی ماههای گذشته بارها از اعلام حمایت علنی از نتانیاهو خودداری کرده بود. اختلافنظرها درباره ایران و غزه، از جمله عواملی بود که روابط دو طرف را تحت تأثیر قرار داده بود. آکسیوس پیشتر گزارش داده بود که شماری از رقبای نتانیاهو از ترامپ خواسته بودند در انتخابات اسرائیل بیطرف بماند. برخی مشاوران نزدیک رئیسجمهور آمریکا نیز بر این باور بودند که برنامههای واشنگتن در خاورمیانه ممکن است با روی کار آمدن دولتی متفاوت در اسرائیل بهتر پیش برود. با این حال، ترامپ در نهایت تصمیم گرفت حمایت خود را از نتانیاهو علنی کند؛ تصمیمی که با توجه به مواضع پیشین او، توجه رسانهها را به انگیزهها و پیامدهای احتمالی این چرخش جلب کرده است.
پیامدهای احتمالی و آینده مبهم منطقه
اگر تحلیلهای ارائهشده درست باشد، این توافق ضمنی میتواند پیامدهای خطرناکی برای امنیت منطقه و جهان داشته باشد. از سرگیری حملات علیه ایران در شرایطی که تنشها بر سر برنامه هستهای و نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی در اوج خود قرار دارد، میتواند به یک درگیری گسترده و غیرقابل کنترل تبدیل شود. اسرائیل در سالهای گذشته بارها تهدید به اقدام نظامی علیه تاسیسات هستهای ایران کرده است، اما چنین اقدامی بدون چراغ سبز آمریکا بعید به نظر میرسید. اکنون با حمایت علنی ترامپ، نتانیاهو ممکن است جسورتر شود و پس از انتخابات، دست به اقدامی ماجراجویانه بزند. از سوی دیگر، ایران نیز بارها هشدار داده که به هرگونه تجاوز پاسخ کوبنده خواهد داد و این موضوع میتواند به یک جنگ تمامعیار در خاورمیانه منجر شود.
در داخل اسرائیل نیز این حمایت میتواند تأثیرات دوگانهای داشته باشد. از یک سو، نتانیاهو از آن به عنوان برگ برنده در تبلیغات انتخاباتی خود استفاده خواهد کرد و ممکن است بتواند رأیهای راستگرایان را به سمت خود جلب کند. از سوی دیگر، منتقدان او این حمایت را نشانهای از وابستگی بیش از حد اسرائیل به آمریکا و حتی دخالت خارجی در انتخابات این رژیم تلقی خواهند کرد. همچنین، اگر پس از انتخابات، نتانیاهو نتواند دولت تشکیل دهد، این حمایت ترامپ ممکن است بیاثر شود و حتی به اعتبار ترامپ در صحنه بینالمللی آسیب بزند. در مجموع، به نظر میرسد که خاورمیانه در روزهای حساسی به سر میبرد و باید دید که آیا این پیام حمایتی صرفاً یک حرکت سیاسی است یا مقدمهای برای یک ماجراجویی نظامی جدید. آنچه مسلم است، این است که هرگونه اقدام نظامی علیه ایران میتواند عواقب جبرانناپذیری برای کل منطقه و فراتر از آن داشته باشد.
در حال بارگذاری نظرات...