شورای همکاری خلیج فارس دست به کار شد؛ برچسبی که سرنوشت جنگ یمن را تغییر میدهد؟

به گزارش تیترستان؛ شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس در نشست روز یکشنبه خود با انتشار بیانیهای، حملات مستمر و فزاینده انصارالله یمن به عربستان سعودی را به شدت محکوم کرد و خواستار قرار گرفتن این گروه در فهرست سازمانهای تروریستی شد. این شورا همچنین از جامعه بینالمللی خواست تا تمامی حمایتهایی را که امکان دستیابی انصارالله به موشک و پهپاد را فراهم میکند، متوقف کند. در این بیانیه، شورای همکاری خلیج فارس از بیانیه ریاستی شورای امنیت سازمان ملل متحد که در ۱۵ اکتبر جاری با اجماع اعضا تصویب شد، استقبال کرد؛ بیانیهای که در آن حملات انصارالله علیه عربستان سعودی محکوم شده بود. این اقدام در حالی صورت میگیرد که تنشها در منطقه طی ماههای اخیر به شکل بیسابقهای افزایش یافته و نگرانیهای بینالمللی درباره گسترش دامنه درگیریها را برانگیخته است.
تأکید بر حاکمیت یمن و راهحل سیاسی
شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس در بخش دیگری از بیانیه خود، بر حاکمیت جمهوری یمن و یکپارچگی سرزمینی این کشور تأکید کرد و حمایت کامل خود را از تلاشها برای دستیابی به راهحل سیاسی بحران یمن از طریق گفتوگو و تفاهم اعلام داشت. این شورا تصریح کرد که راهحل سیاسی باید بر اساس سه مرجع اصلی باشد: نتایج گفتوگوی ملی فراگیر یمن، ابتکار شورای همکاری خلیج فارس و قطعنامههای مرتبط شورای امنیت سازمان ملل متحد. این در حالی است که بحران یمن طی نزدیک به یک دهه گذشته، به یکی از پیچیدهترین و طولانیترین درگیریهای منطقه تبدیل شده و تلاشهای متعدد دیپلماتیک برای پایان دادن به آن تاکنون به نتیجه ملموسی نرسیده است. شورای همکاری خلیج فارس با تأکید بر این مراجع، عملاً بر لزوم بازگشت به مسیر مذاکرات و پرهیز از تشدید نظامی تأکید کرده است.
علاوه بر این، این شورا از سازمان ملل متحد و جامعه بینالمللی خواست تا اجرای دقیق ممنوعیت ارسال تسلیحات به انصارالله را تضمین کنند. این درخواست نشاندهنده نگرانی عمیق کشورهای عضو از ادامه ورود سلاحهای پیشرفته به یمن است که به گفته آنها، تواناییهای نظامی این گروه را به طور قابل توجهی افزایش داده است. شورای همکاری خلیج فارس همچنین بر ضرورت اجرای کامل قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره یمن و شورش انصارالله تأکید کرد و خواستار برخورد قاطع با هرگونه نقض این قطعنامهها شد. به نظر میرسد این بخش از بیانیه، پیامی صریح به کشورهایی است که به گفته مقامات خلیج فارس، به طور غیرمستقیم از انصارالله حمایت تسلیحاتی میکنند.
همبستگی کامل با عربستان و تأکید بر امنیت جمعی
شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس در ادامه بیانیه خود، بر همبستگی کامل کشورهای عضو با عربستان سعودی تأکید کرد و اعلام داشت که این کشورها در کنار ریاض ایستادهاند و از تمامی اقداماتی که عربستان برای حفظ حاکمیت، امنیت و منافع خود اتخاذ میکند، حمایت میکنند. این شورا همچنین تصریح کرد که امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، مجموعهای بههمپیوسته و تفکیکناپذیر است و هرگونه حمله به یکی از کشورهای عضو، بر اساس توافقنامه دفاع مشترک، حملهای مستقیم علیه تمامی کشورهای عضو محسوب میشود. این موضعگیری جمعی، نشاندهنده عزم کشورهای شورای همکاری برای مقابله با تهدیدات مشترک و جلوگیری از هرگونه تجاوز به حاکمیت اعضای خود است.
کارشناسان معتقدند که این بیانیه در شرایطی صادر میشود که حملات انصارالله به عربستان سعودی در ماههای اخیر شدت گرفته و امنیت پروازهای غیرنظامی و تاسیسات حیاتی این کشور را به خطر انداخته است. شورای همکاری خلیج فارس با این موضعگیری، عملاً به دنبال ایجاد یک جبهه متحد در برابر آنچه تهدید مشترک میخواند، است. از سوی دیگر، تأکید بر توافقنامه دفاع مشترک، پیامی بازدارنده به انصارالله و حامیان منطقهای آن است که هرگونه حمله به هر یک از کشورهای عضو، با واکنش جمعی روبرو خواهد شد. این رویکرد در گذشته نیز در قالب عملیات نظامی ائتلاف عربی به رهبری عربستان در یمن دیده شده، اما اکنون با ابعاد سیاسی و دیپلماتیک گستردهتری همراه شده است.
پیامدهای بینالمللی و چشمانداز آینده
درخواست شورای همکاری خلیج فارس از جامعه بینالمللی برای قرار دادن انصارالله در فهرست سازمانهای تروریستی، در صورت عملی شدن، میتواند پیامدهای حقوقی و سیاسی گستردهای داشته باشد. چنین اقدامی میتواند موانع جدیدی بر سر راه گفتوگوهای صلح ایجاد کند و گروه انصارالله را بیش از پیش منزوی سازد. از سوی دیگر، این درخواست با استقبال برخی کشورهای غربی مواجه شده، اما برخی دیگر نسبت به عواقب بشردوستانه آن هشدار دادهاند. سازمان ملل متحد نیز تاکنون از هرگونه اظهارنظر قطعی در این باره خودداری کرده و بر لزوم حفظ مسیر دیپلماتیک تأکید دارد. به نظر میرسد که تصمیم نهایی در این باره نیازمند اجماع بینالمللی گستردهتری باشد که در شرایط فعلی دور از انتظار است.
با این حال، تحلیلگران بر این باورند که این بیانیه نشاندهنده تغییر رویکرد کشورهای خلیج فارس از رویکرد نظامی صرف به سمت استفاده حداکثری از ابزارهای دیپلماتیک و حقوقی برای اعمال فشار بر انصارالله است. این شورا با استناد به بیانیه ریاستی شورای امنیت سازمان ملل متحد، تلاش میکند تا مشروعیت بینالمللی برای اقدامات خود کسب کند. در همین حال، بحران یمن همچنان به عنوان یکی از پروندههای پیچیده منطقهای، نیازمند توجه جدی جامعه جهانی است. آینده این بحران به میزان همکاری قدرتهای منطقهای و بینالمللی، از یک سو، و آمادگی طرفهای درگیر برای پذیرش راهحل سیاسی، از سوی دیگر، بستگی دارد. بیانیه اخیر شورای همکاری خلیج فارس را میتوان گامی در جهت تشدید فشار بر انصارالله و همزمان تأکید بر راهحل سیاسی دانست؛ تعادلی دشوار که تحقق آن در عمل با چالشهای فراوانی روبرو است.
در حال بارگذاری نظرات...