آینده‌ای که بانک مهر ایران در انتظار آن است؛ از قرض‌الحسنه تا نئوبانک!
به گزارش تیترستان؛ در همایش سراسری مدیران بانک قرض‌الحسنه مهر ایران که با حضور قائم‌مقام بانک مرکزی، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت امور اقتصادی و دارایی و مدیرعامل این بانک در مشهد مقدس برگزار شد، خبر از تحولی بزرگ در نظام بانکی کشور داده شد. اصغر ابوالحسنی هستیانی، قائم‌مقام بانک مرکزی، با تأکید بر ظرفیت‌های گسترده بانک مهر ایران اعلام کرد که این بانک می‌تواند با تدوین چشم‌اندازی بلندمدت، به بانک جامع قرض‌الحسنه در کشور تبدیل شود. وی با اشاره به تشکیل کارگروه قرض‌الحسنه در بانک مرکزی، از تلاش برای بررسی دقیق‌تر موضوع بانک‌های قرض‌الحسنه و فراهم کردن زمینه توسعه فعالیت آن‌ها در تدوین دستورالعمل‌ها و اساسنامه‌های مرتبط خبر داد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که نظام بانکی کشور در چارچوب قانون برنامه هفتم پیشرفت به سمت تعریف انواع مختلف بانک از جمله جامع، تجاری، تخصصی، توسعه‌ای و مسکن حرکت می‌کند و جایگاه بانک‌های قرض‌الحسنه نیز باید به‌صورت مشخص تعریف شود. هدف نهایی این است که بانک مهر ایران در آینده به بانک جامع قرض‌الحسنه تبدیل شود و بتواند نقشی محوری در این حوزه ایفا کند.
چشم‌انداز تبدیل بانک مهر ایران به بانک جامع قرض‌الحسنه
قائم‌مقام بانک مرکزی در ادامه سخنان خود به طبقه‌بندی بانک‌ها در چارچوب قانون برنامه هفتم پیشرفت اشاره کرد و گفت: «نظام بانکی به سمت تعریف انواع مختلف بانک، از جمله بانک‌های جامع، تجاری، تخصصی، توسعه‌ای و مسکن حرکت می‌کند و در این میان، جایگاه بانک‌های قرض‌الحسنه نیز باید به‌صورت مشخص تعریف شود.» وی تأکید کرد که بانک مهر ایران نباید برنامه توسعه خود را صرفاً به افق کوتاه‌مدت محدود کند، بلکه باید چشم‌انداز بلندمدت خود را برای تبدیل شدن به مجموعه‌ای جامع در حوزه قرض‌الحسنه در نظر بگیرد. به گفته او، در صورت توسعه بانک‌های قرض‌الحسنه در کشور، می‌توان در آینده به ساختاری فکر کرد که در آن، مجموعه‌ای از بانک‌های قرض‌الحسنه در چارچوبی هماهنگ فعالیت کنند و بانک جامع، نقش محوری‌تری در این حوزه بر عهده داشته باشد. این اظهارات نشان‌دهنده عزم جدی بانک مرکزی برای ساماندهی و توسعه بانکداری قرض‌الحسنه در کشور است.
ابوالحسنی همچنین با اشاره به تحول دیجیتال در نظام بانکی، تصریح کرد که بانک مهر ایران از نسل نخست بانکداری عبور کرده و در مسیر توسعه بانکداری دیجیتال قرار گرفته است، اما باید برای ورود به نسل‌های پیشرفته‌تر خدمات بانکی نیز برنامه‌ریزی کند. وی پیشنهاد کرد که این بانک می‌تواند در کنار فعالیت اصلی خود، ایجاد یک نئوبانک را نیز بررسی کند تا بتواند خدمات قرض‌الحسنه را با استفاده از ظرفیت‌های بانکداری دیجیتال و ابزارهای نوین توسعه دهد. قائم‌مقام بانک مرکزی تأکید کرد که هر خدمتی که از نظر مقرراتی و عملیاتی برای بانک‌ها امکان‌پذیر باشد، می‌تواند در چارچوب متناسب با ماهیت قرض‌الحسنه نیز مورد بررسی قرار گیرد. به گفته وی، توسعه منابع و رسیدن بانک به مقیاس‌های بزرگ‌تر زمانی ارزشمند است که پایداری آن نیز تضمین شود و بانک بتواند در همه شرایط به تعهدات خود عمل کند. اتکای صرف به عقد قرض‌الحسنه ممکن است برای توسعه آینده بانک کافی نباشد و لازم است ابزارهای مکمل نیز بررسی شوند.
ابزارهای نوین مالی و نقش بانک‌های قرض‌الحسنه در فراگیری مالی
ابوالحسنی از جمله ابزارهای قابل بررسی را اوراق قرض‌الحسنه، اوراق وقف و صکوک مرتبط با وقف و قرض‌الحسنه عنوان کرد و توضیح داد که این ابزارها می‌توانند در کنار یکدیگر، هم برای جمع‌آوری منابع و هم برای تخصیص آن‌ها به فعالیت‌های مورد نظر به کار گرفته شوند. وی با اشاره به تجربه‌های بین‌المللی گفت که وقف و قرض‌الحسنه در برخی الگوهای جهانی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و می‌توان از این تجربه‌ها برای توسعه ابزارهای تأمین مالی در کشور استفاده کرد. قائم‌مقام بانک مرکزی تأکید کرد که بانک‌های قرض‌الحسنه ابزاری برای توسعه فراگیری مالی هستند و باید به خانوارها، واحدهای کوچک اقتصادی و بنگاه‌های کوچک و متوسط کمک کنند تا دسترسی آن‌ها به منابع مالی تسهیل شود. وی با اشاره به برنامه‌های بانک مرکزی برای حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط در نیمه دوم سال اظهار کرد که بانک مهر ایران می‌تواند با ارائه طرح‌های مشخص در این مسیر مشارکت کند و بانک مرکزی آمادگی دارد پیشنهادهای عملیاتی بانک را بررسی کند.
وی همچنین پیشنهاد کرد که بانک مهر ایران با مطالعه تجربه‌های بین‌المللی و ایجاد ارتباط با نهادهای مالی کشورهای اسلامی، امکان توسعه همکاری‌های مشترک را بررسی کند. هدف نهایی ایجاد چشم‌اندازی بلندمدت برای توسعه خدمات قرض‌الحسنه است؛ چشم‌اندازی که در آن، بانک بتواند در کنار فعالیت داخلی، در حوزه‌های منتخب بین‌المللی نیز حضور داشته باشد. ابوالحسنی در پایان با اشاره به تجربه همکاری خود با مدیران و مجموعه بانک مهر ایران گفت که این بانک ظرفیت آن را دارد که در توسعه قرض‌الحسنه و فراگیری مالی نقش مؤثرتری ایفا کند، مشروط بر آنکه در کنار توسعه خدمات، الزامات شرعی، مقرراتی، مالی و مدیریتی را نیز با دقت رعایت کند. وی ابراز امیدواری کرد که با استمرار همکاری بانک مرکزی و بانک مهر ایران، برنامه‌های توسعه‌ای آن با رعایت ضوابط و در راستای افزایش دسترسی مردم و کسب‌وکارها به خدمات مالی به نتیجه برسد.
برنامه‌های توسعه‌ای بانک مهر ایران و چالش‌های پیش‌رو
در ادامه این همایش، محمدرضا دشتی‌اردکانی، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت امور اقتصادی و دارایی، با اشاره به جایگاه بانک‌ها در اقتصاد ایران خاطرنشان کرد که بانک‌ها از پیشران‌های اقتصاد کشور هستند و نقش مهمی در تأمین مالی فعالیت‌های اقتصادی و پاسخگویی به نیازهای مردم بر عهده دارند. وی با تأکید بر جایگاه بانک مهر ایران در میان مردم اظهار کرد که این بانک به مجموعه‌ای شناخته‌شده برای پیگیری و حل بخشی از مشکلات مالی مردم تبدیل شده است و اعتماد ایجادشده برای بانک سرمایه‌ای ارزشمند است. دشتی‌اردکانی اثر اجتماعی خدمات قرض‌الحسنه را نباید تنها با حجم تسهیلات یا شاخص‌های متعارف مالی سنجید؛ زیرا نحوه برخورد کارکنان با مشتریان و کیفیت خدمت‌رسانی نیز در تقویت امید و اعتماد عمومی نقش دارد. وی نتیجه‌گرایی، پاسخگویی و شایسته‌سالاری را سه محور مهم برای مدیریت بانک برشمرد و تأکید کرد که ارزیابی عملکرد باید بر اساس نتایج واقعی اقدامات و میزان اثرگذاری بر حل مسائل مردم انجام شود.
غلامرضا فتحعلی، مدیرعامل بانک مهر ایران، نیز در این مراسم با تأکید بر ظرفیت مدل کسب‌وکار قرض‌الحسنه در اقتصاد ایران گفت که این بانک با حدود ۲۴ میلیون مشتری توانسته خدمات خود را در مقیاسی گسترده ارائه کند و در حوزه تأمین مالی خانوارها، توسعه فراگیری مالی و ارائه تسهیلات با هزینه پایین نقش‌آفرینی کند. وی با اشاره به برنامه جامع راهبردی بانک در افق ۱۴۰۶ اعلام کرد که میزان تحقق شاخص‌های کلیدی عملکرد بانک حدود ۹۸.۱ درصد، تحقق پروژه‌های راهبردی در ستاد مرکزی حدود ۹۲ درصد، در ستاد و واحدهای استانی حدود ۹۷ درصد و در شعب حدود ۹۶ درصد گزارش شده است. فتحعلی از برنامه افزایش سرمایه بانک از ۲۲ همت به ۳۲ همت در سال جاری خبر داد و گفت که نسبت مطالبات غیرجاری بانک حدود یک درصد است که در مقایسه با سایر بانک‌ها وضعیت بسیار مطلوبی محسوب می‌شود. وی همچنین به محدودیت‌های مرتبط با رشد مقداری ترازنامه و تعهدات کلان اشاره کرد و اظهار داشت که این محدودیت‌ها در مواردی مانع استفاده کامل بانک از ظرفیت مالی خود برای ارائه تسهیلات شده است.
مدیرعامل بانک مهر ایران با تأکید بر ضرورت افزایش سقف تسهیلات قرض‌الحسنه گفت که با وجود گذشت چند ماه از سال، سقف تسهیلات بانک تغییری نکرده و این مسئله در همکاری با فعالان اقتصادی، اصناف و شرکت‌ها محدودیت ایجاد کرده است. وی خواستار بازنگری در سقف تسهیلات شد و تأکید کرد که عملکرد نامطلوب احتمالی برخی مؤسسات نباید به محدودیت یکسان برای همه بانک‌های قرض‌الحسنه منجر شود و ارزیابی مقرراتی باید متناسب با وضعیت واقعی هر بانک صورت گیرد. فتحعلی همچنین از برنامه توسعه شبکه شعب با استفاده از شاخص‌های جمعیتی، اقتصادی و جغرافیایی خبر داد و گفت که برای افزایش ۲۲ شعبه در تهران مجوزهای لازم دریافت شده است. وی به توسعه شرکت‌های وابسته در حوزه فناوری و خدمات تخصصی اشاره کرد و از طراحی و اجرای مانورهای مرتبط با تداوم فعالیت بانک در شرایط بحرانی سخن گفت. در همین راستا، ایجاد شرکت فناوری اطلاعات و نوآوری مهرکام برای پشتیبانی سامانه‌ها و توسعه فعالیت‌های اقتصاد دیجیتال در دستور کار قرار گرفته است. توسعه نرم‌افزار کیوبانک و خدمات دیجیتال بانک نیز با هدف بهبود تجربه کاربری و ارتقای رابط کاربری دنبال می‌شود.
در حال بارگذاری نظرات...