پروژه ۱.۲ میلیارد دلاری که صدای فعالان فلسطینی را در قلب اروپا درآورد؛ ماجرای اعتراض به غول‌های فناوری چیست؟
به گزارش تیترستان؛ در حاشیه کنفرانس «Big Data Belfast» که در شهر بلفاست ایرلند شمالی برگزار شد، دو فعال حامی فلسطین با برپایی اعتراضی نمادین، به همکاری شرکت‌های آمازون و گوگل با رژیم صهیونیستی انتقاد کردند. این فعالان با اشاره به قرارداد کلان ۱.۲۲ میلیارد دلاری معروف به «پروژه نیمبوس»، این همکاری را به عنوان یکی از منابع اصلی تأمین زیرساخت‌های فناوری و هوش مصنوعی برای نهادهای نظامی و دولتی اسرائیل محکوم کردند. اعتراض آنها در حالی برگزار شد که کنفرانس مذکور میزبان شرکت‌های بزرگ فناوری و متخصصان داده بود و همین امر به اقدام آنها بازتاب گسترده‌ای داد. فعالان فلسطینی تأکید کردند که چنین قراردادهایی نه تنها به تقویت توان نظامی اسرائیل کمک می‌کند، بلکه نقض آشکار حقوق بشر و قوانین بین‌المللی است. این اعتراض در فضایی برگزار شد که تنش‌ها میان حامیان فلسطین و شرکت‌های فناوری حامی اسرائیل در ماه‌های اخیر افزایش یافته است.
پروژه نیمبوس؛ قرارداد ۱.۲ میلیارد دلاری که جنجال‌آفرین شد
پروژه نیمبوس (Nimbus) که در سال ۲۰۲۱ میان دولت اسرائیل و شرکت‌های آمازون و گوگل منعقد شد، بزرگ‌ترین قرارداد فناوری در تاریخ اسرائیل به شمار می‌رود. بر اساس این قرارداد، دو غول فناوری آمریکایی متعهد شده‌اند که خدمات ابری و زیرساخت‌های هوش مصنوعی را در اختیار نهادهای دولتی و نظامی اسرائیل قرار دهند. منتقدان می‌گویند این پروژه به اسرائیل امکان می‌دهد تا از فناوری‌های پیشرفته برای نظارت بر فلسطینیان و تقویت عملیات نظامی خود استفاده کند. فعالان جنبش BDS (تحریم، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم اسرائیل) این قرارداد را نمونه بارز همدستی شرکت‌های فناوری با نقض حقوق بشر می‌دانند و خواستار لغو فوری آن شده‌اند. آنها معتقدند که آمازون و گوگل با ارائه خدمات ابری و هوش مصنوعی به ارتش اسرائیل، در واقع در سرکوب فلسطینیان شریک هستند. این در حالی است که هر دو شرکت بارها ادعا کرده‌اند که قرارداد نیمبوس شامل استفاده نظامی نمی‌شود، اما اسناد و گزارش‌های متعدد خلاف این ادعا را نشان می‌دهد.
پروژه نیمبوس تنها یکی از چندین قرارداد همکاری فناوری میان شرکت‌های غربی و اسرائیل است، اما به دلیل مقیاس بزرگ و ماهیت حساس آن، بیشترین توجه فعالان حقوق بشر را به خود جلب کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، بخش قابل توجهی از این قرارداد به توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی برای پردازش داده‌های گسترده و شناسایی الگوهای رفتاری اختصاص دارد که می‌تواند در کنترل جمعیت و نظارت بر مناطق فلسطینی به کار رود. فعالان فلسطینی در اعتراض خود به بلفاست تأکید کردند که چنین فناوری‌هایی نه تنها حقوق فلسطینیان را نقض می‌کند، بلکه زمینه‌ساز گسترش شهرک‌سازی و آپارتاید دیجیتال شده است. آنها از جامعه بین‌المللی خواستند تا فشار بر آمازون و گوگل را افزایش دهند و این شرکت‌ها را به قطع همکاری با اسرائیل وادار کنند. این درخواست در حالی مطرح می‌شود که برخی دولت‌ها و نهادهای حقوق بشری نیز خواستار شفافیت بیشتر در مورد ماهیت این قرارداد شده‌اند.
واکنش سرکوبگرانه؛ فعالان فلسطینی از حمله نیروهای امنیتی می‌گویند
در جریان این اقدام اعتراضی، یکی از فعالان فلسطینی مورد حمله نیروهای امنیتی قرار گرفت و به شدت آسیب دید. فعالان حاضر در صحنه اعلام کردند که این حمله به منظور سرکوب صدای مخالفان و جلوگیری از طرح مطالبات آنها صورت گرفته است. آنها با محکوم کردن این رفتار، تأکید کردند که قصد دارند علیه نیروهای امنیتی شکایت قانونی تنظیم کنند و اجازه نخواهند داد که اعتراض مسالمت‌آمیزشان به خشونت کشیده شود. این حادثه نشان‌دهنده تنش‌های فزاینده در زمینه حقوق بشر و آزادی بیان در کشورهای غربی است، جایی که حامیان فلسطین بارها با محدودیت و برخورد فیزیکی مواجه شده‌اند. به گفته شاهدان عینی، نیروهای امنیتی بدون ارائه توضیحی به معترضان حمله کردند و یکی از آنها را به زمین انداختند که منجر به مصدومیت وی شد.
فعالان معترض پس از این حادثه با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که به حمایت از حقوق فلسطینی‌ها ادامه خواهند داد و از اینگونه برخوردها عقب‌نشینی نخواهند کرد. آنها تأکید کردند که اعتراض آنها مسالمت‌آمیز بوده و هیچ توجیهی برای خشونت نیروهای امنیتی وجود ندارد. این بیانیه همچنین خواستار تحقیقات مستقل درباره این حادثه شد و از سازمان‌های حقوق بشری خواست تا صدای معترضان را منعکس کنند. به گفته فعالان، هدف اصلی آنها جلب توجه افکار عمومی به نقش شرکت‌های فناوری در تقویت ماشین نظامی اسرائیل است و آنها به هیچ عنوان از این هدف عقب نمی‌نشینند. این در حالی است که پلیس محلی هنوز در مورد این حادثه اظهارنظر رسمی نکرده است.
زمینه‌های گسترده‌تر؛ چرا همکاری فناوری با اسرائیل زیر ذره‌بین است؟
همکاری شرکت‌های بزرگ فناوری با اسرائیل از سال‌ها پیش موضوع بحث و انتقاد بوده است، اما پس از جنگ غزه در سال ۲۰۲۳ و افزایش تنش‌ها، این انتقادات شدت بیشتری گرفته است. جنبش BDS که در سال ۲۰۰۵ با هدف اعمال فشار اقتصادی و فرهنگی بر اسرائیل شکل گرفت، اکنون تمرکز خود را بر شرکت‌های فناوری معطوف کرده است. این جنبش معتقد است که آمازون و گوگل با ارائه زیرساخت‌های ابری و هوش مصنوعی، در واقع به اسرائیل در اجرای سیاست‌های تبعیض‌آمیز و نظامی‌گری کمک می‌کنند. فعالان فلسطینی در سال‌های اخیر بارها در کنفرانس‌های بین‌المللی فناوری حضور یافته و با برپایی اعتراضات، خواستار قطع همکاری این شرکت‌ها با اسرائیل شده‌اند. آنها همچنین کمپین‌های آنلاین گسترده‌ای به راه انداخته‌اند تا کاربران را به تحریم محصولات و خدمات این شرکت‌ها تشویق کنند.
از سوی دیگر، این اعتراضات پیامدهایی برای وجهه عمومی آمازون و گوگل داشته است. برخی کارکنان این شرکت‌ها نیز در گذشته با امضای طومارهایی خواستار شفافیت در مورد قرارداد نیمبوس و توقف همکاری با اسرائیل شده بودند. هرچند این شرکت‌ها همواره بر جنبه غیرنظامی قرارداد تأکید کرده‌اند، اما اسناد منتشر شده توسط رسانه‌های مستقل نشان می‌دهد که برخی خدمات ارائه شده به نهادهای نظامی اسرائیل قابل استفاده در عملیات جنگی است. این تناقض باعث شده تا اعتماد عمومی به ادعاهای این شرکت‌ها کاهش یابد و فشار افکار عمومی بر آنها افزایش پیدا کند. در نهایت، به نظر می‌رسد که اعتراض اخیر در بلفاست تنها حلقه‌ای از زنجیره اعتراضات جهانی علیه همکاری فناوری با اسرائیل است و انتظار می‌رود در ماه‌های آینده ابعاد گسترده‌تری به خود بگیرد. فعالان فلسطینی عزم خود را جزم کرده‌اند تا صدای فلسطینی‌ها را به همه نقاط جهان برسانند و از هیچ تلاشی برای تحقق این هدف دریغ نکنند.
در حال بارگذاری نظرات...