راز آیینی که پایان قالی را به جشن همسایگی تبدیل می‌کند؛ مهمانان از تهران تا ورامین حیرت‌زده شدند!
به گزارش تیترستان؛ آیین سنتی «سربرون دار قالی» در عمارت آقابزرگ روستای تاریخی حصارحسن‌بیگ شهرستان ورامین برگزار شد و مورد استقبال گسترده علاقه‌مندان به میراث فرهنگی قرار گرفت. این مراسم که با مجموعه‌ای از آداب و رسوم بومی، شعرخوانی، هم‌نوایی، دف‌نوازی و بریدن چله‌های قالی همراه بود، فرصتی برای نمایش همبستگی اجتماعی و فرهنگ اصیل قالی‌بافان فراهم کرد. معصومه عربی، تولیدکننده فرش دستباف و فعال فرهنگی، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا اعلام کرد که این برنامه با هدف پاسداشت سنت‌های مرتبط با فرش دستباف و معرفی آن به نسل‌های جوان و مهمانان غیربومی اجرا شد. به گفته وی، استقبال مهمانان از مناطق مختلف نشان‌دهنده ظرفیت بالای این آیین برای جذب گردشگر فرهنگی و انتقال میراث ناملموس به آیندگان است.
آداب و رسوم «سربرون دار قالی»؛ از گره‌های پایانی تا دف‌نوازی
مراسم «سربرون دار قالی» با گره‌های پایانی قالی و شعرخوانی و هم‌نوایی حاضران آغاز شد و سپس بخش‌هایی از گلیم‌بافی و قالی‌بافی به همراه دف‌نوازی اجرا شد. پس از آن، چله‌های قالی بریده شد و مراسم «یوری‌برون» به‌عنوان یکی از بخش‌های آیینی برنامه به اجرا درآمد. معصومه عربی با تشریح این بخش‌ها توضیح داد که هر مرحله از این آیین نمادی از پایان یک چرخه تولید و آغاز برکتی تازه است. وی افزود که در بخش «سوری‌برون»، همسایگان و نزدیکان با سینی‌هایی حاوی میوه و شیرینی به منزل صاحب قالی می‌روند و شادی خود را از پایان بافت ابراز می‌کنند. دود کردن اسپند و شکستن تخم‌مرغ نیز از دیگر آداب این مراسم است که در باورهای محلی با دور کردن چشم‌زخم و آرزوی خیر و برکت پیوند دارد.
این فعال فرهنگی تأکید کرد که آیین «سربرون دار قالی» تنها به پایان یافتن یک فعالیت هنری محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از میراث فرهنگی ناملموس جامعه قالی‌بافان است که در آن مشارکت همسایگان و شادی جمعی معنا پیدا می‌کند. به گفته عربی، برگزاری چنین مراسمی فرصتی برای زنده نگه‌داشتن سنت‌های محلی و انتقال آن‌ها به نسل‌های آینده فراهم می‌آورد. وی همچنین از اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان ورامین برای حمایت از این برنامه قدردانی کرد و خواستار تداوم چنین رویدادهایی در سایر مناطق شد. حضور مهمانان از روستاهای همجوار و شهرهای پیشوا، قرچک، ورامین و تهران نشان داد که این آیین می‌تواند به جاذبه‌ای برای گردشگری فرهنگی تبدیل شود.
استقبال مهمانان از تهران و شهرهای اطراف؛ تجربه‌ای متفاوت و جالب
در پی انتشار فراخوان، شماری از علاقه‌مندان از روستاهای همجوار و شهرهای پیشوا، قرچک و ورامین و همچنین تهران در این مراسم حضور یافتند و از نزدیک با آیین «سربرون دار قالی» آشنا شدند. بسیاری از مهمانان از زیبایی مراسم ابراز رضایت کردند و گفتند که پیش از این چنین آیینی را ندیده بودند و آشنایی با آن برایشان تجربه‌ای جالب و متفاوت بوده است. معصومه عربی با اشاره به این استقبال گفت که برگزاری چنین برنامه‌هایی فرصتی برای معرفی فرهنگ و هنر جامعه میزبان به مردم مناطق دیگر است. وی افزود که مهمانان تهرانی به‌ویژه از دیدن پیوند هنر قالی‌بافی با آیین‌های جمعی شگفت‌زده شدند و بسیاری از آن‌ها خواستار تکرار چنین مراسمی شدند.
این مراسم روز ۲۴ مهرماه در عمارت آقابزرگ روستای تاریخی حصارحسن‌بیگ برگزار شد و حضور علاقه‌مندان از مناطق مختلف، زمینه‌ای برای معرفی بیشتر سنت‌های مرتبط با فرش دستباف و ظرفیت‌های گردشگری فرهنگی این روستا فراهم کرد. به گفته عربی، روستای حصارحسن‌بیگ با داشتن عمارت تاریخی آقابزرگ و پیشینه قالی‌بافی، می‌تواند به مقصدی برای گردشگران داخلی و خارجی علاقه‌مند به میراث ناملموس تبدیل شود. وی تأکید کرد که همکاری نهادهای محلی و رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی این رویدادها نقش مهمی در جذب مخاطب و رونق اقتصادی منطقه دارد. استقبال گسترده مهمانان نشان می‌دهد که جامعه امروز تشنه آشنایی با سنت‌های اصیل و کمترشناخته‌شده است.
اهمیت پاسداشت میراث ناملموس و پیامدهای آینده
آیین «سربرون دار قالی» به‌عنوان یکی از سنت‌های ارزشمند قالی‌بافان، جلوه‌هایی از همبستگی اجتماعی و فرهنگ بومی را به نمایش می‌گذارد و پاسداشت آن می‌تواند به تقویت هویت محلی و انسجام اجتماعی کمک کند. این آیین در واقع نقطه تلاقی هنر دستباف با آداب و رسوم جمعی است و نشان می‌دهد که فرش دستباف تنها یک محصول اقتصادی نیست، بلکه بخشی از زندگی فرهنگی و اجتماعی جامعه است. در سال‌های اخیر، با کاهش شمار قالی‌بافان و کم‌رنگ شدن آیین‌های مرتبط با آن، برگزاری چنین مراسمی گامی مؤثر در جهت احیای این میراث ناملموس محسوب می‌شود. کارشناسان معتقدند که ثبت و معرفی این آیین‌ها می‌تواند به ثبت ملی و حتی جهانی آن‌ها کمک کند و زمینه‌ساز حفاظت پایدار شود.
از سوی دیگر، برگزاری این مراسم در عمارت تاریخی آقابزرگ روستای حصارحسن‌بیگ، پیوند میان میراث فرهنگی ملموس (بنای تاریخی) و ناملموس (آیین قالی‌بافی) را نشان می‌دهد و می‌تواند الگویی برای سایر مناطق باشد. با توجه به استقبال گسترده مهمانان، به نظر می‌رسد که این رویداد توانسته است توجه رسانه‌ها و گردشگران را به ظرفیت‌های کمترشناخته‌شده شهرستان ورامین جلب کند. اگر چنین برنامه‌هایی به‌صورت مستمر برگزار شود، می‌تواند به رونق گردشگری فرهنگی و اشتغال‌زایی در منطقه کمک کند. همچنین، انتقال این آیین به نسل‌های جوان از طریق آموزش و مشارکت آن‌ها در مراسم، تضمینی برای بقای این سنت ارزشمند خواهد بود. در نهایت، تجربه این مراسم نشان داد که میراث ناملموس همچنان زنده است و می‌تواند با برنامه‌ریزی مناسب به جاذبه‌ای برای گردشگران و عاملی برای همبستگی بیشتر جامعه تبدیل شود.
در حال بارگذاری نظرات...