چرا آمریکا در تنگه هرمز به بن‌بست خورد؟ اهرمی که از بمب اتم هم کارسازتر شد
به گزارش تیترستان؛ یک نویسنده و روزنامه‌نگار الجزایری در یادداشتی تحلیلی که به تحولات اخیر در منطقه و به‌ویژه وضعیت تنگه هرمز پرداخته است، تاکید کرد که این آبراه راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران به اهرمی فراتر از سلاح هسته‌ای تبدیل شده است. این تحلیلگر با اشاره به تداوم محدودیت‌های کشتیرانی در تنگه هرمز و افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی، ناکامی ایالات متحده در بازگرداندن شرایط این آبراه به وضعیت پیش از جنگ را نشانه‌ای از تغییر موازنه قدرت در خلیج فارس دانسته است. به نوشته این روزنامه‌نگار، تنگه هرمز اکنون به ابزاری کارآمد در دست ایران تبدیل شده که می‌تواند بدون نیاز به سلاح هسته‌ای، فشارهای بین‌المللی را خنثی کند. این یادداشت در حالی منتشر می‌شود که تنش‌ها بر سر عبور و مرور کشتی‌ها در این آبراه حیاتی همچنان ادامه دارد و مقامات آمریکایی از ناتوانی خود در تغییر وضعیت موجود ابراز نگرانی می‌کنند.
تنگه هرمز؛ گلوگاه حیاتی اقتصاد جهانی
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان است که حدود یک‌پنجم از کل نفت مصرفی دنیا از طریق آن منتقل می‌شود و هرگونه اختلال در عبور و مرور کشتی‌ها در این تنگه می‌تواند به سرعت بر قیمت جهانی نفت و اقتصاد کشورهای واردکننده اثر بگذارد. در ماه‌های اخیر، محدودیت‌های کشتیرانی در این منطقه باعث افزایش نوسانات قیمت نفت شده و نگرانی‌های زیادی را در بازارهای انرژی ایجاد کرده است. به گفته کارشناسان، ایران با استفاده از موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد خود در دو سوی تنگه هرمز، توانسته است بدون نیاز به اقدام نظامی مستقیم، بر جریان تجارت نفت و گاز تاثیر بگذارد. این در حالی است که آمریکا و متحدانش بارها تلاش کرده‌اند با اعمال تحریم‌ها و فشارهای نظامی، نفوذ ایران در این منطقه را کاهش دهند، اما به نظر می‌رسد این تلاش‌ها تاکنون نتیجه معکوس داشته است.
نویسنده الجزایری در یادداشت خود با اشاره به ناکامی آمریکا در بازگرداندن شرایط تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ، تصریح کرده است که واشنگتن دیگر نمی‌تواند مانند گذشته اراده خود را بر این آبراه تحمیل کند. به باور او، افزایش قیمت نفت ناشی از محدودیت‌های کشتیرانی، عملاً به یک برگ برنده برای ایران تبدیل شده است، زیرا کشورهای مصرف‌کننده نفت را تحت فشار قرار می‌دهد تا به دنبال راه‌حل‌های دیپلماتیک باشند. این تحلیلگر تاکید می‌کند که تنگه هرمز برای ایران فراتر از یک سلاح نظامی، یک ابزار راهبردی در مذاکرات بین‌المللی است و می‌تواند در معادلات سیاسی منطقه نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند.
ناکامی آمریکا در تغییر معادلات تنگه هرمز
ایالات متحده از دیرباز تلاش کرده است با حضور نظامی گسترده در خلیج فارس و اعمال تحریم‌های شدید علیه ایران، توانایی تهران را برای استفاده از تنگه هرمز به عنوان اهرم فشار محدود کند. با این حال، به نوشته نویسنده الجزایری، تحولات اخیر نشان می‌دهد که واشنگتن در این هدف خود ناکام مانده است. تداوم محدودیت‌های کشتیرانی و افزایش قیمت نفت، نه تنها به کاهش نفوذ ایران منجر نشده، بلکه موضع تهران را در مذاکرات منطقه‌ای تقویت کرده است. به گفته این تحلیلگر، آمریکا اکنون با یک دوراهی مواجه است: یا باید تنش‌ها را کاهش دهد و به سمت دیپلماسی حرکت کند، یا اینکه با ادامه سیاست فشار حداکثری، خطر اختلال بیشتر در جریان انرژی جهانی را بپذیرد.
در همین راستا، برخی ناظران بین‌المللی معتقدند که ناکامی آمریکا در کنترل تنگه هرمز نشانه‌ای از افول قدرت این کشور در منطقه است و می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای نظم امنیتی خلیج فارس داشته باشد. از سوی دیگر، ایران با تکیه بر توانایی‌های خود در زمینه جنگ نامتقارن و استفاده از موقعیت جغرافیایی، توانسته است هزینه‌های هرگونه اقدام نظامی علیه خود را برای دشمنان بسیار بالا ببرد. این وضعیت باعث شده است که تنگه هرمز به نمادی از قدرت بازدارندگی ایران تبدیل شود، قدرتی که به گفته نویسنده الجزایری، حتی از سلاح هسته‌ای نیز کارآمدتر است، زیرا بلافاصله قابل استفاده است و اثرات آن بر اقتصاد جهانی آنی است.
پیامدهای راهبردی و آینده تنگه هرمز
تحلیلگر الجزایری در بخش پایانی یادداشت خود به پیامدهای بلندمدت این وضعیت پرداخته و تاکید کرده است که ایران با استفاده هوشمندانه از کارت تنگه هرمز، می‌تواند در معادلات جهانی انرژی و سیاست بین‌الملل نقش فعال‌تری ایفا کند. به باور او، افزایش قیمت نفت و ناکامی آمریکا در بازگرداندن شرایط پیشین، نشان‌دهنده تغییر موازنه قدرت به نفع ایران است و این روند می‌تواند در آینده نزدیک به رسمیت شناخته شدن نقش ایران در ترتیبات امنیتی منطقه منجر شود. این در حالی است که کشورهای عربی خلیج فارس نیز نگرانی خود را از افزایش تنش‌ها ابراز کرده و خواستار تضمین امنیت کشتیرانی در این آبراه شده‌اند.
از سوی دیگر، برخی کارشناسان معتقدند که ایران با تاکید بر توانایی خود در بستن تنگه هرمز، در واقع به دنبال ایجاد بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی است و این اقدام را باید در چارچوب راهبرد دفاعی کشور دید. با این حال، تداوم محدودیت‌های کشتیرانی می‌تواند به افزایش تنش‌ها و احتمال درگیری نظامی منجر شود که هیچ‌یک از طرفین به دنبال آن نیست. به نظر می‌رسد آینده تنگه هرمز به توانایی دیپلماسی دو طرف برای یافتن راه‌حلی مسالمت‌آمیز بستگی دارد، اما آنچه مسلم است این است که ایران اکنون با تکیه بر این اهرم راهبردی، دست برتر را در هرگونه مذاکره آتی در اختیار دارد. نویسنده الجزایری در پایان نتیجه می‌گیرد که تنگه هرمز به یک ابزار قدرت واقعی برای ایران تبدیل شده که کارآمدی آن را نمی‌توان با هیچ سلاح دیگری مقایسه کرد.
در حال بارگذاری نظرات...