افشاگری جنجالی لیبرمن درباره رابطه ترامپ و نتانیاهو؛ پشت پرده چیست؟
به گزارش تیترستان؛ آویگدور لیبرمن، وزیر جنگ پیشین رژیم صهیونیستی، در اظهاراتی جنجالی مدعی شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اسرائیل را از طریق «عروسکی به نام بنیامین نتانیاهو» اداره می‌کند. این سخنان که در مصاحبه با یک رسانه عبری‌زبان بیان شد، بازتاب گسترده‌ای در محافل سیاسی و رسانه‌ای داشته و بار دیگر بحث درباره وابستگی سیاسی تل‌آویو به واشنگتن را داغ کرده است. لیبرمن که خود از چهره‌های تندرو و باسابقه در سیاست اسرائیل محسوب می‌شود، نتانیاهو را به فرمانبرداری کامل از کاخ سفید متهم کرده و گفته است که نخست‌وزیر فعلی هیچ استقلال عملی در تصمیم‌گیری‌های کلان ندارد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که روابط دو رهبر در سال‌های اخیر فراز و نشیب‌های زیادی را تجربه کرده و همواره مورد گمانه‌زنی تحلیلگران بوده است.
واکنش‌ها به اظهارات لیبرمن؛ از تکذیب تا تأیید پنهان
بلافاصله پس از انتشار این مصاحبه، دفتر نخست‌وزیری رژیم صهیونیستی با صدور بیانیه‌ای کوتاه، ادعای لیبرمن را «بی‌اساس و ناشی از کینه‌توزی سیاسی» خواند و تأکید کرد که رابطه نتانیاهو با ترامپ بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک است. با این حال، برخی منابع آگاه در تل‌آویو که نخواستند نامشان فاش شود، به رسانه‌های محلی گفته‌اند که در ماه‌های اخیر فشارهای واشنگتن بر کابینه اسرائیل در موضوعاتی مانند شهرک‌سازی‌ها و سیاست‌های مربوط به غزه به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. از سوی دیگر، احزاب مخالف نتانیاهو از این اظهارات استقبال کرده و خواستار تشکیل کمیته تحقیق درباره ماهیت روابط شخصی نخست‌وزیر با رئیس‌جمهور آمریکا شده‌اند. تحلیلگران می‌گویند این نخستین بار نیست که لیبرمن چنین ادعایی را مطرح می‌کند، اما لحن و صراحت این دوره او بی‌سابقه بوده است.
در سطح بین‌المللی نیز واکنش‌ها متفاوت بوده است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روزانه خود از اظهار نظر مستقیم درباره این موضوع خودداری کرد و تنها گفت که روابط واشنگتن و تل‌آویو «قوی و راهبردی» است. اما رسانه‌های نزدیک به دموکرات‌ها در آمریکا این اظهارات را نشانه‌ای از نفوذ بیش از حد نتانیاهو در سیاست خارجی آمریکا و یا برعکس، وابستگی او به ترامپ تفسیر کرده‌اند. کارشناسان مسائل خاورمیانه در دانشگاه‌های آمریکایی نیز در گفتگو با شبکه‌های خبری تأکید کرده‌اند که چنین اظهاراتی می‌تواند بر مذاکرات آتش‌بس و توافق‌های امنیتی آینده تأثیر بگذارد. به طور کلی، فضای سیاسی در سرزمین‌های اشغالی و واشنگتن پس از این افشاگری، ملتهب و پر از گمانه‌زنی درباره پشت پرده روابط دو رهبر است.
پیشینه روابط پرتنش لیبرمن و نتانیاهو
آویگدور لیبرمن از سال‌ها پیش از منتقدان سرسخت بنیامین نتانیاهو بوده است. او که سابقه وزارت جنگ و همچنین وزارت خارجه در کابینه‌های مختلف را در کارنامه دارد، در سال ۲۰۱۸ در اعتراض به سیاست‌های نتانیاهو در قبال نوار غزه از دولت خارج شد و از آن زمان به یکی از مخالفان اصلی او در صحنه سیاسی اسرائیل تبدیل شده است. لیبرمن رهبری حزب «اسرائیل خانه ما» را بر عهده دارد و همواره بر لزوم اتخاذ رویکردی مستقل‌تر در قبال واشنگتن تأکید کرده است. او در انتخابات اخیر نیز نتانیاهو را به «فساد و سوءمدیریت» متهم کرد و خواستار کناره‌گیری او شد. این پیشینه نشان می‌دهد که اظهارات اخیر او را نمی‌توان صرفاً یک موضع‌گیری سیاسی زودگذر دانست، بلکه بخشی از راهبرد بلندمدت او برای تضعیف جایگاه نتانیاهو در افکار عمومی اسرائیل است.
از سوی دیگر، رابطه ترامپ و نتانیاهو نیز در طول سال‌های گذشته همواره در کانون توجه بوده است. ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود اقداماتی جنجالی مانند انتقال سفارت آمریکا به قدس و به رسمیت شناختن حاکمیت رژیم صهیونیستی بر بلندی‌های جولان را انجام داد که نتانیاهو از آنها به عنوان دستاوردهای تاریخی یاد می‌کرد. اما در دوره دوم، به نظر می‌رسد که کاخ سفید رویکردی عملگرایانه‌تر در قبال تل‌آویو اتخاذ کرده و در برخی موارد، از جمله در قبال گسترش شهرک‌سازی‌ها، انتقاداتی را مطرح کرده است. لیبرمن در مصاحبه اخیر خود به همین تحول اشاره کرده و گفته است که نتانیاهو در برابر خواسته‌های ترامپ کاملاً تسلیم شده و هیچ اراده‌ای برای مقاومت ندارد. به گفته او، این وضعیت باعث شده که اسرائیل در عمل به یک «ایالت تحت‌الحمایه» آمریکا تبدیل شود.
پیامدهای احتمالی این افشاگری بر آینده سیاسی اسرائیل
اظهارات لیبرمن می‌تواند پیامدهای مهمی برای صحنه سیاسی رژیم صهیونیستی داشته باشد. در وهله اول، این اتهام می‌تواند به افزایش فشار بر نتانیاهو از سوی احزاب راست‌گرا و مذهبی که به دنبال حفظ ظاهر استقلال اسرائیل هستند، منجر شود. برخی از این احزاب ممکن است در صورت ادامه این جنجال، از ائتلاف دولتی فاصله بگیرند و بحران سیاسی جدیدی را رقم بزنند. همچنین، افکار عمومی در اسرائیل که به شدت به موضوع حاکمیت ملی حساس است، ممکن است نسبت به این ادعا واکنش نشان دهد و اعتراضاتی را در پی داشته باشد. از سوی دیگر، مخالفان نتانیاهو در داخل کنست (پارلمان) می‌توانند از این اظهارات به عنوان اهرمی برای طرح پرسش‌های نظارتی و حتی کلید زدن روند استیضاح استفاده کنند.
در سطح منطقهای و بین‌المللی نیز این افشاگری می‌تواند تأثیرگذار باشد. کشورهای عربی و اسلامی که همواره نسبت به نفوذ آمریکا در تصمیم‌گیری‌های تل‌آویو بدبین بوده‌اند، ممکن است از این اظهارات برای توجیه مواضع خود استفاده کنند. به ویژه در شرایطی که مذاکرات آتش‌بس در غزه و تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها در جریان است، چنین اظهاراتی می‌تواند بر روند مذاکرات سایه بیندازد. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که اگر نتانیاهو نتواند به شکلی قانع‌کننده به این اتهام پاسخ دهد، ممکن است مشروعیت خود را در نزد متحدان داخلی و خارجی از دست بدهد. در نهایت، این رویداد بار دیگر نشان می‌دهد که سیاست در سرزمین‌های اشغالی به شدت شخصی‌محور و متأثر از روابط فردی رهبران است و هر اظهارنظر کوچک می‌تواند به بحرانی بزرگ تبدیل شود.
در حال بارگذاری نظرات...