تصمیم جدید هیئت وزیران برای شهریه دانشجویان خارجی؛ دانشگاه‌ها منتظر یک اتفاق بزرگ باشند!
به گزارش تیترستان؛ هیئت وزیران در جلسه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ با تصویب مصوبه‌ای مهم، به دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی اجازه داد تا شهریه دانشجویان بین‌الملل را مستقیماً به صورت ارزی دریافت کنند. این تصمیم که با پیشنهاد مشترک سازمان امور دانشجویان، بانک مرکزی و خزانه‌داری کل کشور گرفته شد، هدف اصلی‌اش رفع محدودیت‌های مالی دانشگاه‌های استانی، شفاف‌سازی فرایندهای بانکی و کاهش نقش مؤسسات غیررسمی است. عباس قنبری باغستان، معاون بورس و امور دانشجویان خارجی سازمان امور دانشجویان، در گفتگو با خبرگزاری مهر جزئیات این ابلاغیه را تشریح کرد و گفت که دانشگاه‌ها از این پس حساب ارزی اختصاصی نزد بانک مرکزی افتتاح می‌کنند تا وجوه را بدون تبدیل اجباری واسطه‌ای مدیریت نمایند. این مصوبه پس از سال‌ها چالش در دریافت شهریه ارزی، می‌تواند تحولی اساسی در اقتصاد آموزش عالی کشور ایجاد کند.
جزئیات مصوبه جدید؛ گامی به سوی شفافیت مالی دانشگاه‌ها
بر اساس این مصوبه، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی دارای دانشجوی بین‌الملل می‌توانند با استفاده از ظرفیت‌های قانونی ایجادشده، نسبت به افتتاح حساب ارزی، دریافت شهریه دانشجویان خارجی به صورت ارزی و تبدیل درآمدهای ارزی خود طبق ضوابط تعیین‌شده اقدام کنند. همچنین تأمین ارز مورد نیاز این مراکز برای مصارف دانشگاهی از محل ارز دریافتی بابت شهریه دانشجویان بین‌الملل، در چارچوب مقررات پیش‌بینی شده است. قنبری در این باره توضیح داد که یکی از مشکلات اصلی دانشگاه‌های پذیرای دانشجویان بین‌الملل، به‌ویژه در استان‌ها، نداشتن حساب ارزی و محدودیت‌های موجود برای دریافت مستقیم شهریه به ارز بود. به گفته وی، دریافت شهریه در داخل کشور عملاً با چالش تبدیل ارز و واریز معادل ریالی آن به حساب دانشگاه همراه می‌شد و بخشی از فرایند دریافت و تبدیل ارز از طریق واسطه‌ها، کارگزاران و مؤسسات جذب دانشجو انجام می‌شد که این امر به کاهش درآمد واقعی دانشگاه‌ها منجر می‌گردید.
معاون بورس و امور دانشجویان خارجی سازمان امور دانشجویان افزود که به پیشنهاد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و استناد به اصل ۱۳۸ قانون اساسی، سه تبصره به ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی ماده ۳۵ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت اضافه شده است. بر اساس تبصره نخست، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری منتخب بانک مرکزی مکلف‌اند ارز دریافتی از مراجعان معرفی‌شده از سوی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی، از جمله دانشجویان بین‌الملل، را دریافت و مبالغ را به صورت روزانه به حساب ارزی تمرکز درآمد اختصاصی دستگاه اجرایی مربوط نزد بانک مرکزی واریز کنند. تبصره دوم نیز مقرر می‌دارد که وجوه واریزشده به حساب‌های ارزی تمرکز درآمد اختصاصی، بر اساس برنامه زمان‌بندی مورد درخواست دانشگاه‌ها و مطابق برنامه اعلامی خزانه‌داری کل کشور، توسط بانک مرکزی و با نرخ فروش اسکناس مرکز مبادله ارز و طلای ایران تبدیل و معادل ریالی آن به حساب‌های مربوط واریز شود. این شفافیت در فرایند تبدیل ارز می‌تواند از هدر رفت منابع جلوگیری کند.
پایان نقش واسطه‌ها و مؤسسات غیررسمی در دریافت شهریه
قنبری در ادامه تأکید کرد که بر اساس تبصره سوم، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است در چارچوب قوانین و مقررات مربوط، تأمین نیازهای ارزی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی را به میزان معادل ارز دریافتی موضوع این ماده، در اولویت تأمین و تخصیص ارز قرار دهد. این بدان معناست که دانشگاه‌ها می‌توانند ارز دریافتی از شهریه دانشجویان بین‌الملل را برای مصارف پژوهشی و آموزشی خود استفاده کنند و دیگر نگران محدودیت‌های ارزی نباشند. همچنین مراکز آموزش عالی موظف شده‌اند ظرف مدت یک ماه الزامات بخشنامه را اجرا کنند و هرگونه دخالت مترجمان، دلالان یا شرکت‌های رابط در دریافت هزینه‌های خوابگاه، بیمه و شهریه تخلف محسوب می‌شود. مبالغ مصوب نیز باید حداقل به دو زبان رسمی انتشار یابند تا شفافیت کامل برای دانشجویان خارجی فراهم شود.
این تصمیم در حالی گرفته می‌شود که طی سال‌های اخیر، نبود حساب ارزی در دانشگاه‌ها بخش زیادی از درآمد واقعی مراکز علمی را از طریق واسطه‌ها، صرافی‌ها و کارگزاران غیررسمی هدر می‌داد. تغییر سازوکار بانکی سبب می‌شود تفاوت نرخ تسعیر و هزینه‌های تحمیلی به حداقل برسد و دانشگاه‌ها بتوانند درآمد ارزی خود را به طور کامل مدیریت کنند. به گفته کارشناسان، این مصوبه می‌تواند به افزایش جذابیت دانشگاه‌های ایرانی برای دانشجویان بین‌الملل کمک کند، زیرا شفافیت مالی و حذف واسطه‌ها هزینه‌های غیرضروری را کاهش می‌دهد و امکان رقابت با دانشگاه‌های منطقه را فراهم می‌آورد. همچنین انتظار می‌رود با اجرای این مصوبه، دانشگاه‌های استانی که پیش از این با محدودیت‌های شدید مالی مواجه بودند، بتوانند از درآمدهای ارزی خود بهره‌مند شوند و کیفیت خدمات آموزشی و رفاهی را ارتقا دهند.
پیامدهای آینده و اهمیت راهبردی مصوبه برای آموزش عالی
تصویب این مصوبه را می‌توان گامی مهم در جهت اصلاح ساختار مالی دانشگاه‌ها و کاهش وابستگی به بودجه دولتی دانست. پیش از این، بسیاری از دانشگاه‌ها به دلیل نبود سازوکار قانونی برای دریافت ارز، مجبور بودند شهریه دانشجویان خارجی را به ریال و از طریق واسطه‌ها دریافت کنند که این امر نه تنها درآمد واقعی آنها را کاهش می‌داد، بلکه زمینه‌ساز فساد و سوءاستفاده مؤسسات غیررسمی نیز می‌شد. با اجرای این مصوبه، دانشگاه‌ها می‌توانند حساب ارزی اختصاصی داشته باشند و وجوه را به صورت مستقیم مدیریت کنند. این تغییر به نفع دانشجویان بین‌الملل نیز خواهد بود، زیرا هزینه‌های اضافی حذف می‌شود و آنها با اطمینان بیشتری می‌توانند در دانشگاه‌های ایران ثبت‌نام کنند. علاوه بر این، اولویت‌بندی تأمین ارز پژوهشی دانشگاه‌ها نشان‌دهنده توجه ویژه دولت به توسعه فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی است.
از سوی دیگر، این مصوبه می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر جذب دانشجویان بین‌الملل داشته باشد. در سال‌های اخیر، رقابت شدیدی میان کشورهای منطقه برای جذب دانشجویان خارجی وجود داشته و شفافیت مالی و تسهیل پرداخت شهریه یکی از عوامل کلیدی در این رقابت است. با حذف واسطه‌ها و امکان پرداخت ارزی مستقیم، دانشگاه‌های ایرانی می‌توانند شهریه‌های رقابتی‌تری ارائه دهند و درآمد ارزی خود را افزایش دهند. همچنین، الزام انتشار مبالغ به دو زبان رسمی و ممنوعیت دخالت دلالان، گامی در جهت شفافیت و اعتمادسازی برای دانشجویان و خانواده‌های آنهاست. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که در صورت اجرای صحیح این مصوبه، شاهد رشد چشمگیر تعداد دانشجویان بین‌الملل در دانشگاه‌های کشور خواهیم بود و این امر می‌تواند به ارتقای جایگاه علمی ایران در سطح بین‌المللی کمک کند. در نهایت، باید دید که دانشگاه‌ها ظرف مهلت یک ماهه تعیین‌شده چگونه الزامات بخشنامه را اجرا می‌کنند و آیا بانک مرکزی و خزانه‌داری کل کشور می‌توانند زیرساخت‌های لازم برای این تغییر بزرگ را فراهم کنند.
در حال بارگذاری نظرات...