راز گروه ۵۳۲ نفره واتس‌اپ؛ شبکه‌ای که بانکداران سایه را به هم وصل می‌کند
به گزارش تیترستان؛ یک گروه چت ۵۳۲ نفره در واتس‌اپ با نام «تاجران اروپای بزرگ» به محور یک شبکه بین‌المللی پولشویی تبدیل شده بود که صدها میلیون یورو پول نقد را از طریق سیستم سنتی حواله در سراسر جهان جابه‌جا می‌کرد. این گروه که بیش از ۸۲ هزار پیام بین اواخر فوریه تا دسامبر ۲۰۲۲ را در خود جای داده، نخستین بار توسط وینسنت گِرا، قاضی تحقیق بلژیکی، در جریان پرونده‌ای درباره تأمین مالی تروریسم کشف شد. به گفته این قاضی، شمار تراکنش‌ها سرسام‌آور بود و شبکه تقریباً تمام کره زمین را در بر می‌گرفت. اعضای گروه با ارسال پیام‌هایی به زبان عربی، انتقال پول نقد را از طریق دلالان مورد اعتماد هماهنگ می‌کردند، بدون آنکه نیازی به ثبت الکترونیکی تراکنش‌ها یا جابه‌جایی فیزیکی اسکناس‌ها باشد. این گروه اختصاصاً برای تراکنش‌های بیش از پنج هزار یورو طراحی شده بود و در بسیاری از موارد مبالغ جابه‌جا شده بسیار بیشتر از این رقم بود.
وقتی یک گروه واتس‌اپی به بانک بدون نظارت تبدیل می‌شود
سیستم حواله که ریشه در سنت‌های مالی قدیمی دارد، بر شبکه‌ای از دلالان مورد اعتماد متکی است که می‌توانند پول را بدون ردپای الکترونیکی و بدون انتقال فیزیکی اسکناس به مقصد برسانند. در گروه «تاجران اروپای بزرگ»، این دلالان با استفاده از شماره سریال اسکناس‌های پنج یورویی و کارت‌های شناسایی به عنوان کدهای منحصربه‌فرد، تراکنش‌ها را تأیید و ردیابی می‌کردند. قاضی گِرا در این باره می‌گوید: «آنها در واقع بانکدارانی هستند که هیچ نهاد دولتی بر فعالیتشان نظارت نمی‌کند.» به گفته وی، در تلفن همراه ابوآدم، مسئول شبکه در بروکسل، شش هزار عکس از اسکناس‌های پنج یورویی و شش هزار عکس از کارت‌های شناسایی پیدا شد که نشان می‌دهد او دست‌کم ۱۲ هزار تراکنش را پردازش کرده است. این سطح از سازماندهی، نشان‌دهنده یک عملیات حرفه‌ای و بسیار گسترده است که سال‌ها بدون نظارت مؤثر فعالیت کرده است.
حواله در بسیاری از کشورهای اروپایی غیرقانونی است، اما در بریتانیا به شرط ثبت‌نام دلالان نزد اداره مالیات و گمرک، فعالیتی قانونی محسوب می‌شود. همین شکاف قانونی، به گفته کارشناسان، امکان سوءاستفاده گسترده را فراهم کرده است. مجموعه پیام‌های واتس‌اپ پس از یک پرونده قضایی در بلژیک در سال ۲۰۲۴ در اختیار اتحادیه رادیو و تلویزیون‌های اروپا قرار گرفت؛ پرونده‌ای که به محکومیت شش نفر به اتهام پولشویی انجامید، از جمله ابوآدم و نفر دومش ابواحمد. پلیس بلژیک شواهدی به دست آورد که نشان می‌داد متهمان برای گروه دولت اسلامی (داعش) پول ارسال کرده‌اند؛ پولی که قرار بود به همسران اعضای این گروه برای فرار از اردوگاه‌های بازداشت در سوریه کمک کند. این ارتباط مستقیم با تروریسم، ابعاد خطرناک‌تری به ماجرا می‌بخشد و نشان می‌دهد که حواله می‌تواند به ابزاری برای تأمین مالی خشونت‌های فرامرزی تبدیل شود.
از بروکسل تا وین؛ شبکه‌ای که به قاچاق انسان و مواد مخدر گره خورده است
تحقیقات اتحادیه رادیو و تلویزیون‌های اروپا فراتر از یک گروه چت، شواهدی از فعالیت باندهای دیگر در نقاط مختلف اروپا یافت که از سیستم حواله برای مقاصد مجرمانه استفاده می‌کردند. یکی از افراد که با نام مستعار «فرانک» معرفی شده و پیش‌تر در شبکه‌های حواله مرتبط با پولشویی فعال بوده، به این اتحادیه گفت که در تراکنش‌هایی به ارزش مجموع چند صد میلیون یورو نقش داشته است. او نخستین بار با این سیستم در دفتری در حومه روتردام آشنا شد و در یک بازه یک ساعت و نیمه، شاهد جابه‌جایی دست‌کم یک میلیون یورو پول نقد بود. فرانک می‌گوید: «آنچه بعداً فهمیدم این بود که موضوع فقط پول نیست. موضوع تأمین مالی تروریسم است، قاچاق مواد مخدر است، تن‌فروشی و اگر بخواهم ملایم بگویم، انواع کثافت‌کاری است.» این اظهارات نشان می‌دهد که حواله به یک زیرساخت مالی موازی تبدیل شده که طیف گسترده‌ای از جرایم سازمان‌یافته را پشتیبانی می‌کند.
در اتریش نیز پرونده‌های متعددی پیوند نزدیک نظام حواله با قاچاق انسان و خشونت را آشکار کرده است. پلیس اتریش در یکی از این پرونده‌ها به «بزرگ‌ترین دفتر حواله در وین» که در یک کباب‌فروشی پررفت‌وآمد فعالیت می‌کرد، یورش برد و اعلام کرد که این دفتر برای پرداخت‌های مربوط به قاچاق انسان استفاده می‌شد. دو برادر سوری که این فعالیت را اداره می‌کردند، به قاچاق انسان و همچنین شکنجه و تجاوز به پیکی متهم شدند که حدود ۴۰۶ هزار دلار را از دست داده بود. آنها سال گذشته مجرم شناخته شدند و به ترتیب به ۱۸ و هشت سال زندان محکوم شدند. جرالد تاتسگرن، مسئول تحقیقات قاچاق انسان در اداره اطلاعات جنایی اتریش، می‌گوید: «شکنجه واقعیتی در قاچاق غیرقانونی انسان است و برای به حداکثر رساندن سود نیز به کار می‌رود. سپس ویدئوهای شکنجه را برای خانواده‌ها می‌فرستند و می‌گویند اگر ۱۲۰۰ دلار دیگر نفرستند، فرد مورد نظر رنج خواهد کشید.» او توضیح می‌دهد که برای متوقف کردن شکنجه، خواهان پرداخت پول از طریق نظام حواله می‌شدند.
حواله؛ مجرای اصلی پولشویی برای جرایم سازمان‌یافته
کانتن ماگ، فرمانده پلیس و رابط یوروپل که چندین تحقیق درباره پولشویی را رهبری کرده است، تأکید می‌کند: «نظام حواله اصلی‌ترین مجرای پولشویی برای جرایم سازمان‌یافته است.» به گفته وی، برای واسطه‌ها فرقی ندارد که پول از قاچاق مهاجران، قاچاق انسان یا تن‌فروشی آمده باشد، یا پس‌انداز مادربزرگی باشد که آن را به‌عنوان هدیه تولد برای پسرش می‌فرستد، یا پول یک اهل مالی که در فرانسه کار می‌کند و می‌خواهد خرج خانواده‌اش را بدهد. آنها کارمزد خود را می‌گیرند و بدون پرسش، پول را جابه‌جا می‌کنند. این بی‌طرفی ظاهری، در عمل به مجرمان اجازه می‌دهد تا از یک سیستم مالی موازی و غیرشفاف برای پنهان‌سازی منشأ پول‌های کثیف استفاده کنند. پلیس اتریش و یوروپل اخیراً شبکه دیگری از قاچاق انسان را نیز متلاشی کردند که منابع مالی آن از طریق نظام حواله تأمین می‌شد و به گفته مقام‌ها، طی ۱۸ ماه حدود ۱۰۰ هزار نفر را به اروپا منتقل کرده بود.
اهمیت این افشاگری زمانی دوچندان می‌شود که به پیشینه پرونده نگاه کنیم. پرونده گروه «تاجران اروپای بزرگ» در ابتدا به عنوان تحقیقی درباره تأمین مالی تروریسم آغاز شد، اما به گفته قاضی گِرا، در ادامه مشخص شد که این موضوع تنها قطره‌ای در اقیانوس حجم عظیم تراکنش‌هایی است که از طریق این شبکه انجام می‌شد. کشف این گروه چت بر روی تلفن همراه ابوآدم، به تعبیر گِرا «مانند بردن بخت‌آزمایی» بود، زیرا سازوکار درونی یک شبکه عظیم و مخفی را آشکار کرد. اکنون با انتشار این اسناد، پرسش‌های جدی درباره کارآمدی نظارت بر سیستم‌های مالی غیررسمی در اروپا مطرح شده است. آیا کشورها می‌توانند بدون نقض حریم خصوصی و آزادی‌های مدنی، حواله را تحت کنترل درآورند؟ پاسخ به این پرسش، به ویژه در شرایطی که گروه‌های تروریستی و باندهای جرایم سازمان‌یافته به طور فزاینده‌ای از فناوری‌های رمزنگاری‌شده استفاده می‌کنند، چالش بزرگی برای سیاست‌گذاران خواهد بود. بدون شک، این پرونده نقطه عطفی در درک جهانی از پیچیدگی‌های پولشویی و تأمین مالی تروریسم خواهد بود و ممکن است قوانین سخت‌گیرانه‌تری را در قبال پیام‌رسان‌های رمزنگاری‌شده و سیستم‌های حواله به دنبال داشته باشد.
در حال بارگذاری نظرات...