جبههای که تهران و مسکو پشت درهای بسته بستند؛ عراقچی از چه توافقی پرده برداشت؟

به گزارش تیترستان؛ در تحولی مهم که بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است، وزیر امور خارجه ایران در دیدار با همتای روس خود از توافق تهران و مسکو برای مقابله با یکجانبهگرایی آمریکا خبر داد. این دیدار که در فضایی سرشار از همگرایی راهبردی برگزار شد، نقطه عطفی در همکاریهای دو کشور در عرصههای سیاسی و امنیتی به شمار میرود. عراقچی در نشست خبری مشترک با لاوروف، ضمن اشاره به چالشهای مشترک منطقهای، بر عزم راسخ دو طرف برای ایستادگی در برابر سیاستهای یکجانبهگرایانه واشنگتن تأکید کرد. به گفته وی، مذاکرات امروز شامل بررسی دقیق حوادث امنیتی اخیر در دریای خزر، از جمله حملات به کشتیهای تجاری ایران و روسیه و تعرض به زیرساختهای بندری بوده است. این اظهارات نشان میدهد که تهران و مسکو نه تنها در سطح دوجانبه، بلکه در چارچوبی فراتر برای مقابله با تهدیدات مشترک هماهنگ شدهاند.
مخالفت صریح با یکجانبهگرایی ستیزهجویانه آمریکا
وزیر امور خارجه ایران در ادامه این نشست خبری، با لحنی قاطع بر مخالفت جمهوری اسلامی ایران با آنچه «یکجانبهگرایی ستیزهجویانه» آمریکا خواند، تأکید کرد و گفت که تهران و مسکو در این زمینه دیدگاههای کاملاً مشترکی دارند. وی تصریح کرد که سیاستهای تحریمی و فشار حداکثری واشنگتن نه تنها نقض حقوق بینالملل است، بلکه ثبات و امنیت جهانی را نیز به خطر میاندازد. عراقچی با اشاره به اینکه روسیه نیز به نوبه خود با تحریمهای غیرقانونی غرب مواجه است، افزود: «ما بر این باوریم که دنیای امروز نیازمند همکاری چندجانبه و احترام به حاکمیت ملی کشورهاست و هیچ کشوری نمیتواند برای دیگران تعیین تکلیف کند.» این موضعگیری مشترک، نشاندهنده شکلگیری یک جبهه متحد در برابر سیاستهای یکجانبه آمریکاست که میتواند معادلات قدرت را در سطح بینالمللی تغییر دهد.
همتای روس عراقچی نیز در این نشست با تأیید سخنان وی، بر لزوم هماهنگی بیشتر میان دو کشور برای مقابله با چالشهای جهانی تأکید کرد و افزود که مسکو و تهران در سازمانهای بینالمللی مانند شورای امنیت سازمان ملل متحد و سازمان همکاری شانگهای نیز همکاریهای نزدیکی دارند. وی خاطرنشان کرد که رویکرد یکجانبهگرایانه آمریکا نه تنها به ضرر ایران و روسیه، بلکه به زیان کل نظام چندجانبهگرایی است و کشورهای مستقل باید در برابر آن متحد شوند. این اظهارات در حالی بیان میشود که روابط تهران و مسکو در سالهای اخیر به سطح بیسابقهای از همکاریهای راهبردی رسیده و دو کشور در حوزههای انرژی، نظامی و اقتصادی نیز قراردادهای مهمی امضا کردهاند.
هشدار درباره حوادث امنیتی دریای خزر و پیامدهای زیستمحیطی
بخش دیگری از سخنان عراقچی به حوادث امنیتی اخیر در دریای خزر اختصاص داشت. وی با اشاره به حملات صورتگرفته به کشتیهای تجاری ایران و روسیه و تعرض به زیرساختهای بندری در این پهنه آبی، این تحرکات را «پیامدهای وخیم و مستقیم برای صلح و امنیت منطقه» توصیف کرد و هشدار داد که چنین اقداماتی میتواند به افزایش تنش و بیثباتی در یکی از حساسترین مناطق آبی جهان منجر شود. وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد که دو کشور در این زمینه رایزنیهای فشردهای انجام دادهاند و برای مقابله با تهدیدات احتمالی، هماهنگیهای لازم را به عمل خواهند آورد. وی همچنین به خسارات جبرانناپذیر زیستمحیطی ناشی از این حملات اشاره کرد و گفت که دریای خزر به دلیل بسته بودن و اکوسیستم حساس خود، در برابر آلودگیها بسیار آسیبپذیر است و هرگونه اقدام خرابکارانه میتواند سالها به طول بیانجامد تا آثار آن جبران شود.
عراقچی در ادامه با تأکید بر اهمیت ثبات در دریای خزر، از همه کشورهای حاشیه این دریا خواست تا با همکاری یکدیگر، امنیت و آرامش را در این منطقه تضمین کنند. وی تصریح کرد که تهران و مسکو به عنوان دو کشور ساحلی، مسئولیت ویژهای در قبال حفظ محیط زیست و امنیت دریای خزر دارند و در این راستا برنامههای مشترکی را در دستور کار قرار دادهاند. این در حالی است که در ماههای اخیر، گزارشهایی از افزایش فعالیتهای مشکوک در برخی نقاط دریای خزر منتشر شده و مقامات دو کشور را به واکنش واداشته است. به نظر میرسد که همکاریهای امنیتی تهران و مسکو در این منطقه، پاسخی مستقیم به تهدیدات جدیدی است که امنیت کشتیرانی و زیرساختهای حیاتی را هدف گرفته است.
اشتراک نظر کامل درباره افغانستان و مقابله با تروریسم
وزیر امور خارجه ایران در بخش پایانی سخنان خود به مسائل منطقهای و بهویژه پرونده همسایگان شرقی اشاره کرد و گفت که تهران و مسکو پیرامون تحولات افغانستان، ضرورت کاهش تنشها میان کابل و اسلامآباد و همچنین لزوم مقابله هماهنگ با تهدیدات تروریستی، اشتراک نظر کامل دارند. وی تأکید کرد که دو کشور رایزنیهای مستمر خود را در این حوزهها با جدیت ادامه خواهند داد و هیچ گونه مسامحهای در قبال گروههای تروریستی که امنیت منطقه را به خطر میاندازند، نخواهند داشت. عراقچی با اشاره به نفوذ داعش و سایر گروههای افراطی در افغانستان، خواستار تشکیل یک دولت فراگیر و مشارکتی در این کشور شد که بتواند با تروریسم مقابله کند و زمینه بازگشت صلح و ثبات را فراهم آورد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روابط ایران و روسیه در سالهای اخیر در حوزههای امنیتی و سیاسی به سطح بالایی از هماهنگی رسیده است. دو کشور در بحران سوریه نیز تجربه همکاری مشترک را داشتهاند و اکنون به دنبال گسترش این همکاریها به سایر حوزههای منطقهای هستند. به باور کارشناسان، جبهه مشترک تهران و مسکو در برابر یکجانبهگرایی آمریکا میتواند توازن قوا را در سطح جهانی تغییر دهد و کشورهای مستقل دیگر را نیز به سمت همکاریهای چندجانبه سوق دهد. از سوی دیگر، این همگرایی میتواند بر مذاکرات هستهای و روند رفع تحریمها نیز تأثیرگذار باشد و موضع ایران را در برابر فشارهای غرب تقویت کند. در مجموع، به نظر میرسد که سفر وزیر امور خارجه ایران به مسکو و دستاوردهای آن، فصل جدیدی در روابط دو کشور گشوده است که پیامدهای آن فراتر از منطقه خواهد بود.
در حال بارگذاری نظرات...