پشت پرده سکوت جهانی؛ آیا حملات هوایی به یمن به یک پرونده بینالمللی تبدیل میشود؟

به گزارش تیترستان؛ نهاد ملی حقوق بشر یمن در بیانیهای تازه، حمله جنگندههای عربستان سعودی به یک جاده عمومی در استان إب را به شدت محکوم کرده و آن را مصداق بارز جنایت علیه بشریت و نقض فاحش قوانین بینالمللی توصیف کرده است. در این حمله که ظاهراً غیرنظامیان در حال تردد در یک مسیر عادی بودند، دو شهروند یمنی جان باختند و یک نفر دیگر به شدت زخمی شد. این نهاد حقوق بشری تأکید کرده است که هدف قرار دادن غیرنظامیان و جادههای عمومی در مناطقی که هیچگونه عملیات نظامی در آن جریان ندارد، تجاوزی عمدی و برنامهریزیشده علیه جان انسانهای بیدفاع است. بیانیه مذکور همچنین این اقدام را نه یک خطای تاکتیکی، بلکه جنگی قانونینما علیه ملت یمن دانسته که سالهاست درگیر بحرانی انسانی و ویرانگر است. نهاد ملی حقوق بشر یمن با اشاره به تکرار چنین حملاتی در ماههای اخیر، خواستار واکنش فوری و قاطع جامعه جهانی به ویژه سازمان ملل متحد و شورای امنیت شده است.
روایت تلخ یک حمله؛ از جادهای در إب تا دادگاه وجدان جهانی
بر اساس گزارشهای میدانی، جنگندههای سعودی روز گذشته یک خودروی غیرنظامی را در جادهای در استان إب هدف قرار دادند؛ حملهای که به گفته شاهدان عینی، هیچ توجیه نظامی نداشته و صرفاً غیرنظامیان را قربانی کرده است. نهاد ملی حقوق بشر یمن با انتشار جزئیات این حادثه اعلام کرد که دو شهروند عادی که در حال رفتوآمد در مسیر عمومی بودند، جان خود را از دست دادند و یک نفر دیگر نیز مجروح شد. این نهاد حقوق بشری تأکید کرد که بررسیهای اولیه نشان میدهد هیچ پایگاه نظامی یا تحرک نیروهای مسلح در نزدیکی محل حادثه وجود نداشته و بنابراین ادعای هدف قرار دادن اهداف نظامی کاملاً بیاساس است. به گفته این نهاد، چنین حملاتی نه تنها نقض آشکار کنوانسیونهای ژنو و قوانین بشردوستانه بینالمللی است، بلکه نشاندهنده بیتوجهی کامل به اصل تفکیک میان غیرنظامیان و رزمندگان است. نهاد ملی حقوق بشر یمن همچنین از عدم پاسخگویی عاملان این حملات در سالهای گذشته انتقاد کرد و گفت که چرخه معیوب بیمجازاتی، جسارت نیروهای ائتلاف را برای ادامه این جنایات افزایش داده است.
در ادامه این بیانیه، نهاد حقوق بشری یمن با اشاره به اینکه این حمله در حالی رخ داده که تلاشهای دیپلماتیک برای تمدید آتشبس و آغاز مذاکرات صلح در جریان است، آن را تلاشی عامدانه برای تخریب روند صلح و انتقامگیری از ملت یمن توصیف کرده است. این نهاد افزود که عربستان سعودی با شکست در میدان نبرد و ناتوانی در دستیابی به اهداف نظامی خود، به حملات کورکورانه علیه غیرنظامیان روی آورده تا شاید فشار را بر مردم یمن افزایش دهد. نهاد ملی حقوق بشر یمن در بخش دیگری از بیانیه خود، خواستار تشکیل یک کمیته تحقیق بینالمللی مستقل برای بررسی همهجانبه این جنایات و شناسایی و محاکمه عاملان آن شد. این نهاد همچنین از کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد خواست تا در برابر این نقضهای مکرر سکوت نکنند و مسئولیت حقوقی و کیفری عربستان و حامیانش را یادآور شوند. در پایان این بخش، نهاد حقوق بشری یمن تأکید کرد که ادامه این حملات نه تنها امنیت منطقه را به خطر میاندازد، بلکه اعتبار نظام بینالمللی حقوق بشر را نیز زیر سؤال میبرد.
سکوت سازمانهای بینالمللی و مسئولیت سنگین حامیان عربستان
یکی از محورهای اصلی بیانیه نهاد ملی حقوق بشر یمن، انتقاد تند از سکوت سازمانهای بینالمللی به ویژه سازمان ملل متحد و شورای امنیت در قبال جنایات مستمر ائتلاف به رهبری عربستان است. این نهاد با اشاره به اینکه در طول سالهای گذشته بارها گزارشهای مستند از کشتار غیرنظامیان یمنی به نهادهای بینالمللی ارائه شده، اما هیچ اقدام عملی برای توقف این حملات صورت نگرفته، خواستار پایان دادن به این بیتفاوتی شده است. نهاد حقوق بشری یمن تأکید کرد که سکوت در برابر جنایات جنگی، خود نوعی مشارکت در این جنایات است و کشورهایی که با فروش سلاح و حمایت سیاسی از عربستان، این حملات را ممکن میسازند، باید در قبال وجدان بشری پاسخگو باشند. این نهاد همچنین از دادگاه کیفری بینالمللی خواست تا با توجه به شواهد موجود، پرونده جنایات یمن را به طور جدی در دستور کار قرار دهد و عاملان را تحت تعقیب قرار دهد. به گفته نهاد ملی حقوق بشر یمن، بدون مسئولیتپذیری و مجازات عاملان، چرخه خشونت و بیکیفری ادامه خواهد یافت و صلح پایدار در یمن هرگز محقق نخواهد شد.
در بخش دیگری از این بیانیه، نهاد ملی حقوق بشر یمن با اشاره به پیامدهای انسانی این حملات، تأکید کرد که غیرنظامیان یمنی سالهاست در شرایطی بسیار دشوار و با کمترین امکانات زندگی میکنند و این حملات علاوه بر تلفات جانی، زیرساختهای حیاتی مانند جادهها، بیمارستانها و مدارس را نیز هدف قرار میدهد. این نهاد افزود که هدف قرار دادن جادههای عمومی، مانع از رسیدن کمکهای بشردوستانه به مناطق نیازمند میشود و بحران گرسنگی و بیماری را تشدید میکند. نهاد ملی حقوق بشر یمن از همه سازمانهای امدادی و بشردوستانه خواست تا با مستندسازی این جنایات، فشار افکار عمومی جهانی را برای توقف حملات افزایش دهند. این نهاد همچنین بر لزوم حمایت از قربانیان این حملات و خانوادههای آنان تأکید کرد و خواستار تشکیل صندوقی بینالمللی برای جبران خسارات مادی و معنوی به غیرنظامیان یمنی شد. در پایان، نهاد ملی حقوق بشر یمن بار دیگر بر حق ملت یمن برای زندگی در صلح و امنیت تأکید کرد و از همه آزادیخواهان جهان خواست تا صدای مظلومیت یمنیها باشند.
از جنگ قانونی تا جنایت علیه بشریت؛ پروندهای که جهان نمیتواند نادیده بگیرد
حملات هوایی عربستان به یمن از سال ۲۰۱۵ تاکنون، یکی از بحثبرانگیزترین پروندههای حقوقی و انسانی در سطح بینالمللی بوده است. در حالی که مقامات سعودی همواره این حملات را در چارچوب «جنگ قانونی» علیه آنچه گروههای شورشی مینامند توجیه کردهاند، نهادهای مستقل حقوق بشری و سازمان ملل متحد بارها گزارش دادهاند که بسیاری از این حملات غیرنظامیان را هدف قرار داده و مصداق جنایت جنگی است. بر اساس گزارشهای پیشین، هزاران غیرنظامی یمنی در طول این سالها کشته و زخمی شدهاند و بخش بزرگی از زیرساختهای کشور از جمله بیمارستانها، مدارس و شبکههای آبرسانی تخریب شده است. این در حالی است که جامعه جهانی به ویژه کشورهای غربی که فروشندگان اصلی سلاح به عربستان هستند، در عمل هیچ فشار جدی برای توقف این حملات وارد نکردهاند. نهاد ملی حقوق بشر یمن با اشاره به این سابقه، تأکید کرده که ادامه این روند نه تنها بحران یمن را عمیقتر میکند، بلکه اعتبار نظام بینالمللی حقوق بشر را نیز به چالش میکشد.
اهمیت این خبر تنها به یک حمله خاص محدود نمیشود؛ بلکه نشاندهنده الگویی تکرارشونده از نقض حقوق بشر است که سالهاست ادامه دارد. نهاد ملی حقوق بشر یمن با انتشار این بیانیه، در واقع تلاش کرده تا پرونده جنایات عربستان را زنده نگه دارد و از فراموش شدن قربانیان یمنی درگیر جنگ جلوگیری کند. این نهاد همچنین خواستار آن شده که سازمان ملل متحد و شورای امنیت با تشکیل کمیته تحقیق مستقل، زمینه را برای محاکمه عاملان این جنایات فراهم کنند. در شرایطی که یمن با یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان دستوپنجه نرم میکند، چنین حملاتی میتواند روند صلح را به طور جدی تضعیف کند و مناطق بیشتری را به سمت ناامنی سوق دهد. از سوی دیگر، سکوت جامعه جهانی در قبال این جنایات، پیامی خطرناک به سایر کشورها و گروههای مسلح میدهد که میتوانند بدون ترس از مجازات، غیرنظامیان را هدف قرار دهند. بنابراین، آنچه امروز در یمن میگذرد، نه تنها یک بحران منطقهای، بلکه آزمونی برای وجدان بشریت و کارآمدی نهادهای بینالمللی است. بدون اقدام عملی و مسئولیتپذیری، چرخه خشونت و بیکیفری ادامه خواهد یافت و صلحی پایدار در یمن شکل نخواهد گرفت.
در حال بارگذاری نظرات...