پشت پرده دیدار لاوروف با پزشکیان؛ چرا رئیس‌جمهور از اختلاف بنیادین با همسایگان پرده برداشت؟
به گزارش تیترستان؛ مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان عصر دوشنبه در دیدار با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، ضمن ابراز خرسندی از روند رو به توسعه مناسبات دو کشور، بر ضرورت ارتقای سطح همکاری‌های دوجانبه، تقویت هماهنگی‌های سیاسی و دیپلماتیک و پیگیری مستمر توافقات در چارچوب روابط راهبردی تهران و مسکو تأکید کرد. وی با اشاره به دیدارها و تماس‌های اخیر خود با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اظهار داشت که موضوعات مرتبط با تفاهمات دوجانبه، برنامه‌های اجرایی و توسعه همکاری‌های مشترک به‌صورت جدی در حال پیگیری است و امیدواریم در سفر آتی به مسکو، زمینه لازم برای پیشبرد عملی توافقات و دستیابی به نتایج ملموس فراهم شود. رئیس‌جمهور همچنین با قدردانی از مواضع و همراهی رئیس‌جمهور، دولت و ملت روسیه در جریان جنگ اخیر، بر اهمیت استمرار حمایت‌های متقابل و تقویت همکاری‌های سیاسی و دیپلماتیک در راستای منافع مشترک دو کشور تأکید کرد. در این دیدار، پزشکیان با اشاره به تفاهمات حاصل‌شده در حوزه دریای خزر و همکاری‌های تجاری، این توافقات را زمینه‌ای مناسب برای تعمیق تعاملات اقتصادی و منطقه‌ای دانست و ابراز امیدواری کرد که در سفر آتی به روسیه، توافقات دو کشور در حوزه‌های انرژی، حمل‌ونقل و همکاری‌های نیروگاهی با تمرکز بر الزامات اجرایی، سازوکارهای عملیاتی و زمان‌بندی مشخص، وارد مرحله اجرا و بهره‌برداری شود.
تأکید بر دیپلماسی همسایگی و نقد سیاست‌های تفرقه‌افکنانه آمریکا
رئیس‌جمهور در بخش دیگری از این دیدار، با اشاره به تحولات منطقه‌ای و تجاوزات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه کشورمان، اظهار داشت که به شهادت رساندن رهبر انقلاب، فرماندهان، دانشمندان و دانش‌آموزان و هدف قرار دادن زیرساخت‌های کشور ما با هیچ منطق و معیار حقوقی و بین‌المللی منطبق نبوده و این اقدامات در حالی صورت گرفت که جمهوری اسلامی ایران در مسیر گفت‌وگو و تعامل دیپلماتیک قرار داشت. وی تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران نمی‌پذیرد کشوری با اتکا به قدرت و ابزارهای فشار، اراده و خواسته‌های خود را بر دیگر ملت‌ها تحمیل کند و ما خواهان جهانی مبتنی بر احترام متقابل، رعایت حقوق ملت‌ها، همکاری سازنده و چندجانبه‌گرایی هستیم و معتقدیم روسیه نیز در این زمینه با ایران دارای دیدگاه‌های مشترک و رویکردی همسو است. پزشکیان با اشاره به پیوندهای تاریخی، فرهنگی و اعتقادی ایران با کشورهای منطقه، بر ضرورت تقویت دیپلماسی همسایگی و گسترش تعاملات سازنده میان کشورهای اسلامی تأکید کرد و گفت که ایران با کشورهای منطقه از اشتراکات فرهنگی و اعتقادی گسترده‌ای برخوردار است و همواره تلاش کرده روابط خود را بر مبنای تعامل، برادری و همکاری متقابل توسعه دهد.
رئیس‌جمهور افزود: «جمهوری اسلامی ایران هیچ اختلاف بنیادینی با کشورهای منطقه ندارد و آمادگی دارد مسائل و چالش‌های موجود را از طریق گفت‌وگو، تفاهم و سازوکارهای منطقه‌ای حل‌وفصل کند. این مداخلات و سیاست‌های تفرقه‌افکنانه آمریکا است که منجر به بروز اختلاف در منطقه ما شده است.» پزشکیان با اشاره به حضور نظامی آمریکا در منطقه اظهار داشت: «معتقدیم استقرار پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه، جز افزایش تنش‌ها و تشدید اختلافات و بی‌ثباتی و ناامنی هیچ ثمر و فایده برای منطقه نداشته و نخواهد داشت.» وی تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران از هرگونه ابتکار و سازوکار مشترک با کشورهای منطقه در حوزه‌های صلح و امنیت، توسعه اقتصادی، همکاری‌های فرهنگی و علمی و گسترش مناسبات مردمی استقبال می‌کند و بر این باور است که امنیت پایدار منطقه باید بر پایه اعتماد متقابل، مشارکت کشورهای منطقه و احترام به منافع مشروع همه طرف‌ها تأمین شود.
چشم‌انداز همکاری‌های چندجانبه در بستر بریکس و شانگهای
پزشکیان با تأکید بر اینکه تحولات نظام بین‌الملل، ضرورت عبور از رویکردهای یک‌جانبه و حرکت به سمت سازوکارهای فراگیر همکاری را بیش از گذشته نمایان کرده است، اظهار داشت که ایران مصمم است در مسیر شکل‌گیری نظمی چندجانبه، عادلانه و مبتنی بر احترام متقابل مشارکت فعال داشته باشد. رئیس‌جمهور افزود: «روسیه، چین و دیگر کشورهای عضو گروه بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای توسعه همکاری‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی و تقویت نقش سازوکارهای چندجانبه در معادلات بین‌المللی برخوردارند.» وی همچنین بر ضرورت بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های این سازمان‌ها برای گسترش تعاملات اقتصادی، تسهیل تجارت، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و ترانزیتی و ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای تأکید کرد و گفت: «توسعه مناسبات ایران و روسیه در بستر سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، در کنار اجرای دقیق توافقات و تفاهمات در چارچوب همکاری‌های راهبردی دو کشور، می‌تواند به تقویت منافع متقابل و افزایش ظرفیت‌های همکاری در سطح منطقه‌ای و جهانی منجر شود.»
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نیز در این دیدار ضمن ابراز خرسندی از ملاقات با رئیس‌جمهور کشورمان، گزارشی از سفر خود به تهران و دیدارها و رایزنی‌های انجام‌شده با مقامات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران ارائه کرد. وزیر امور خارجه روسیه با اشاره به مذاکرات صورت‌گرفته در جریان این سفر اظهار داشت: «در دیدارهای انجام‌شده، ابعاد مختلف توسعه روابط دوجانبه در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، تجاری و فرهنگی به‌تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و طرفین بر ضرورت تسریع در اجرای توافقات و تفاهمات موجود تأکید کردند.» لاوروف با تأکید بر اراده مسکو برای تقویت همکاری‌ها با تهران، توسعه تعاملات در حوزه‌های نفت و گاز، ارتباطات و رسانه، همکاری‌های فرهنگی، حمل‌ونقل، انرژی و همچنین گسترش مناسبات علمی و دانشگاهی را از زمینه‌های مهم همکاری میان دو کشور برشمرد. وی با اشاره به هم‌پوشانی دیدگاه‌های ایران و روسیه در قبال مسائل بین‌المللی، بر اهمیت تداوم رایزنی‌های دیپلماتیک و استفاده از ظرفیت‌های موجود برای کمک به تقویت صلح و امنیت تأکید کرد و توسعه همکاری‌های ایران و روسیه را عاملی مؤثر در پیشبرد اهداف مشترک و تقویت ثبات و همکاری در منطقه دانست.
اهمیت راهبردی سفر آتی پزشکیان به مسکو و پیامدهای منطقه‌ای آن
این دیدار در حالی برگزار می‌شود که روابط تهران و مسکو در سال‌های اخیر به سطح راهبردی ارتقا یافته و دو کشور در حوزه‌های مختلف از جمله انرژی، ترانزیت و امنیت منطقه‌ای همکاری‌های گسترده‌ای را آغاز کرده‌اند. سفر آتی رئیس‌جمهور به مسکو می‌تواند نقطه عطفی در عملیاتی‌سازی توافقات قبلی باشد، به‌ویژه در حوزه انرژی که ایران و روسیه به‌عنوان دو قدرت بزرگ نفتی و گازی جهان می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در بازارهای جهانی ایفا کنند. همچنین همکاری در کریدورهای حمل‌ونقل شمال-جنوب و اتصال ریلی و جاده‌ای می‌تواند ایران را به قطب ترانزیتی منطقه تبدیل کند و منافع اقتصادی قابل‌توجهی برای دو کشور به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، تأکید پزشکیان بر نبود اختلاف بنیادین با کشورهای منطقه و انتقاد از سیاست‌های آمریکا نشان‌دهنده رویکردی عمل‌گرایانه در سیاست خارجی ایران است که می‌کوشد با تکیه بر اشتراکات فرهنگی و تاریخی، زمینه همکاری‌های منطقه‌ای را فراهم آورد و از تنش‌های غیرضروری بکاهد.
در مجموع، این دیدار را می‌توان تلاشی برای تثبیت محور تهران-مسکو در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی دانست که با توجه به تحولات اخیر از جمله جنگ در منطقه و تحریم‌های غربی علیه دو کشور، از اهمیت دوچندانی برخوردار است. کارشناسان معتقدند که ایران و روسیه می‌توانند با هماهنگی بیشتر در سازمان‌های چندجانبه مانند بریکس و شانگهای، صدای کشورهای مستقل را در نظام بین‌الملل تقویت کنند و در برابر یک‌جانبه‌گرایی آمریکا ایستادگی نمایند. با این حال، برخی ناظران نیز بر این باورند که تحقق کامل این اهداف نیازمند رفع موانع اجرایی و تقویت اعتماد متقابل است. در هر صورت، سفر پیش‌روی پزشکیان به مسکو و نتایج آن می‌تواند تصویر روشن‌تری از آینده همکاری‌های راهبردی ایران و روسیه ترسیم کند و تأثیرات آن بر امنیت و اقتصاد منطقه قابل ارزیابی باشد.
در حال بارگذاری نظرات...