معمای ۹۰ هزار تومانی قیمت مرغ؛ چرا بازار و میادین به هم نمی‌رسند؟
به گزارش تیترستان؛ قیمت مرغ در روزهای پایانی مهر ۱۴۰۵ در حالی در کانال‌های مختلف فروش نوسان می‌کند که اختلاف ۹۰ هزار تومانی میان نرخ‌های گزارش‌شده در میادین میوه و تره‌بار و بازار آزاد، به یکی از مباحث داغ اقتصادی تبدیل شده است. بر اساس نرخنامه رسمی سازمان مدیریت میادین شهرداری تهران که در ۲۳ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، هر کیلوگرم مرغ کامل تازه با بسته‌بندی کیسه‌ای ۲۵۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. در مقابل، گزارش‌های میدانی از بازار حکایت از قیمت ۳۴۰ هزار تومانی برای هر کیلوگرم مرغ بسته‌بندی نایلونی در ۲۶ مهر دارد. این تفاوت قیمت در حالی مطرح می‌شود که کارشناسان تأکید می‌کنند دو نرخ مذکور مربوط به تاریخ‌های متفاوت و محصولاتی با بسته‌بندی مختلف هستند و نمی‌توان آن‌ها را به‌عنوان فاصله قطعی قیمت در یک روز مشخص در نظر گرفت. با این حال، همین اختلاف عددی به‌تنهایی پرسش‌های جدی درباره شفافیت بازار گوشت سفید و امکان خرید ارزان‌تر برای خانوارها ایجاد کرده است.
جدول قیمت مرغ امروز ۲۸ مهر؛ بازار ارزان‌تر است یا میادین؟
بررسی آخرین نرخ‌های قابل استناد پیش از معاملات روز ۲۸ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که هیچ نرخنامه مستقل و تأییدشده‌ای برای این روز در منابع رسمی و خبری در دسترس نیست. آنچه تاکنون ثبت شده، شامل دو رقم متفاوت از دو مرجع گوناگون است: نرخ ۲۵۰ هزار تومانی برای مرغ کامل تازه در میادین تهران (مورخ ۲۳ مهر) و نرخ ۳۴۰ هزار تومانی برای مرغ بسته‌بندی نایلونی در بازار (مورخ ۲۶ مهر). این دو رقم اگرچه اختلاف ۹۰ هزار تومانی را نشان می‌دهند، اما به دلیل تفاوت در تاریخ گزارش و نوع بسته‌بندی، مقایسه مستقیم آن‌ها را با چالش مواجه می‌کند. از سوی دیگر، گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که قیمت نهایی خرید مصرف‌کننده بسته به فروشگاه، برند، وزن بسته و زمان خرید می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی نوسان داشته باشد. بنابراین، نمی‌توان صرفاً بر اساس نام محل فروش (میدان یا بازار) درباره ارزان‌تر بودن یکی از آن‌ها قضاوت کرد.
در همین روز، گزارش‌های خبری از قیمت قطعات مختلف مرغ نیز حکایت دارند که هزینه خرید محصولات آماده‌پخت را به‌مراتب بالاتر از مرغ کامل نشان می‌دهند. برای نمونه، هر کیلوگرم فیله مرغ ۶۶۶ هزار تومان، سینه بدون استخوان ۵۹۴ هزار تومان و سینه با استخوان ۴۶۳ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت‌گذاری شده است. همچنین ران مرغ بدون پوست و بدون کمر کیلویی ۳۳۳ هزار تومان و ساق مرغ بدون پوست ۴۴۸ هزار و ۲۰۰ تومان به فروش می‌رسد. این ارقام به‌خوبی نشان می‌دهد که مصرف‌کنندگان برای خرید قطعات آماده، هزینه بیشتری نسبت به مرغ کامل پرداخت می‌کنند؛ چراکه وزن خالص گوشت، میزان پاک‌سازی و هزینه آماده‌سازی در محصولات قطعه‌بندی‌شده لحاظ می‌شود. بنابراین، خانوارها برای مدیریت بهتر سبد خرید خود لازم است علاوه بر قیمت هر کیلوگرم، به وزن مفید و هزینه‌های جانبی نیز توجه کنند.
اختلاف قیمت مرغ چقدر به هزینه خانوار اضافه می‌کند؟
برای درک بهتر تأثیر اختلاف ۹۰ هزار تومانی بر بودجه خانوار، می‌توان محاسبه ساده‌ای انجام داد: اگر یک خانواده ماهانه پنج کیلوگرم مرغ کامل خریداری کند، تفاوت ۹۰ هزار تومانی در هر کیلوگرم معادل ۴۵۰ هزار تومان اختلاف هزینه در ماه خواهد بود. این رقم برای خانوارهای کم‌درآمد قابل توجه است و می‌تواند بر الگوی مصرف پروتئین تأثیر بگذارد. البته این محاسبه تنها در صورتی معتبر است که مصرف‌کننده امکان خرید محصولی هم‌مشخصات با دو نرخ مقایسه‌شده را داشته باشد؛ یعنی مرغ کامل تازه با بسته‌بندی یکسان و در یک بازه زمانی مشابه. در غیر این صورت، مقایسه صرفاً عددی و بدون پشتوانه میدانی خواهد بود. به همین دلیل، کارشناسان توصیه می‌کنند خریداران پیش از اقدام به خرید، نرخنامه همان روز میدان میوه و تره‌بار محلی خود را با قیمت فروشگاه‌های اطراف مقایسه کنند و به تفاوت‌های بسته‌بندی و برند توجه داشته باشند.
از سوی دیگر، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که قیمت مرغ در بازار ایران تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله نرخ ارز، هزینه خوراک دام، وضعیت حمل‌ونقل و همچنین عرضه و تقاضای فصلی قرار دارد. در ماه‌های پایانی سال، معمولاً تقاضا برای خرید مرغ افزایش می‌یابد و همین امر می‌تواند به رشد قیمت‌ها دامن بزند. در چنین شرایطی، انتشار نرخ‌های متفاوت از منابع گوناگون می‌تواند ابهام‌آفرین باشد و اعتماد مصرف‌کننده را خدشه‌دار کند. بنابراین، شفافیت در اعلام نرخ‌های رسمی و به‌روزرسانی منظم آن‌ها از سوی متولیان امر، ضروری به نظر می‌رسد. همچنین نظارت بر بازار و جلوگیری از گران‌فروشی در فروشگاه‌های زنجیره‌ای و خرده‌فروشی می‌تواند به کاهش فاصله قیمت میان میادین و بازار کمک کند.
پیامدهای آینده و اهمیت شفافیت قیمت در بازار گوشت سفید
اختلاف ۹۰ هزار تومانی قیمت مرغ، اگرچه ممکن است ناشی از تفاوت در تاریخ گزارش و نوع بسته‌بندی باشد، اما نشانه‌ای از عدم شفافیت کامل در بازار گوشت سفید است. مصرف‌کنندگان معمولاً به نرخ‌های اعلامی از سوی رسانه‌ها و منابع رسمی اعتماد می‌کنند و هرگونه تناقض در این ارقام می‌تواند به سردرگمی و بی‌اعتمادی منجر شود. از این رو، ضروری است سازمان‌های متولی مانند سازمان مدیریت میادین میوه و تره‌بار و همچنین وزارت جهاد کشاورزی، نرخ‌های روزانه و تأییدشده را به‌صورت یکپارچه و شفاف منتشر کنند تا مصرف‌کنندگان بتوانند تصمیم خرید آگاهانه‌تری بگیرند. علاوه بر این، با توجه به اینکه مرغ یکی از اقلام اصلی سبد غذایی خانوارهاست، هرگونه افزایش قیمت در این محصول می‌تواند بر امنیت غذایی و رفاه عمومی تأثیرگذار باشد.
در هفته‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از نوسان قیمت مرغ و سایر فرآورده‌های پروتئینی منتشر شده است. برخی کارشناسان معتقدند که ادامه روند افزایشی قیمت‌ها می‌تواند منجر به کاهش مصرف گوشت سفید در خانوارهای کم‌درآمد شود و الگوی مصرف را به سمت منابع پروتئینی ارزان‌تر سوق دهد. از سوی دیگر، تولیدکنندگان نیز با چالش‌هایی مانند افزایش هزینه‌های تولید و نوسانات بازار نهاده‌ها مواجه هستند. بنابراین، سیاست‌گذاری مناسب برای حمایت از تولید و تنظیم بازار می‌تواند از بروز شوک‌های قیمتی جلوگیری کند. در مجموع، به نظر می‌رسد که برای حل معضل اختلاف قیمت مرغ، نیاز به رویکردی جامع شامل شفافیت اطلاعاتی، نظارت مستمر و حمایت از زنجیره تأمین وجود دارد تا هم مصرف‌کننده و هم تولیدکننده از منافع پایدار بهره‌مند شوند.
در حال بارگذاری نظرات...