ترامپ شرط عجیب برای اقدام نظامی علیه ایران گذاشت؛ سفر فرمانده پاکستانی به تهران چه نقشی دارد؟
به گزارش تیترستان؛ در حالی که تنش میان ایران و آمریکا وارد روزهای حساس و سرنوشت‌سازی شده است، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا با اظهاراتی تازه معادلات منطقه را پیچیده‌تر کرده است. او در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر (۵ آبان) با حمایت علنی از بنیامین نتانیاهو، هشدار داد که اگر نتانیاهو در این انتخابات پیروز نشود، ممکن است آمریکا مجبور شود به‌تنهایی علیه ایران اقدام کند. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که همزمان گزارش‌هایی از سفر احتمالی فرمانده ارتش پاکستان به تهران در هفته جاری منتشر شده است؛ رویدادی که می‌تواند نشانه‌ای از باز شدن کانال‌های دیپلماتیک پنهان باشد. همزمان، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد پیشنهاد هفت‌روزه تهران برای بازگشایی تنگه هرمز همچنان روی میز است، اما تحقق آن به شروطی وابسته است که به گفته او پاسخ آمریکا همه آنها را پوشش نداده است.
تهدید انتخاباتی ترامپ و پیام دوگانه به تهران و تل‌آویو
اظهارات تازه دونالد ترامپ درباره احتمال اقدام مستقل آمریکا علیه ایران، بیش از آنکه یک تهدید نظامی جدی باشد، یک بازی سیاسی پیچیده در آستانه انتخابات اسرائیل تفسیر می‌شود. ترامپ که به‌شدت از نتانیاهو حمایت می‌کند، در ماه‌های اخیر در گفت‌وگوهای خصوصی نخست‌وزیر اسرائیل را مسئول ناکامی این رژیم در جلوگیری از حملات حماس در ۷ اکتبر دانسته و او را «بزرگ‌ترین دشمن خودش» خوانده است. با این حال، او تصمیم گرفته است همچنان از نتانیاهو حمایت کند، زیرا به گفته برخی مشاوران نزدیکش، دستورکار او در خاورمیانه در صورتی بهتر پیش خواهد رفت که نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد و دولت دیگری روی کار بیاید. این تناقض آشکار نشان می‌دهد که ترامپ در حال مانور دادن بین دو گزینه است: حفظ متحد دیرینه خود یا همراهی با جریان سیاسی جدیدی که شاید مسیر تقابل با ایران را تغییر دهد.
در همین چارچوب، جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا نیز با لحنی متفاوت گفت که واشنگتن از برخی جهات به پیروزی قاطع دست یافته، اما جنگ هنوز تمام نشده و ایران همچنان می‌تواند بر روند آن تأثیر بگذارد. او هدف آمریکا را جلوگیری از بازسازی برنامه هسته‌ای ایران و دستیابی به تعهدی بلندمدت و قابل راستی‌آزمایی عنوان کرد. این اظهارات همزمان با هشدار سفارتخانه‌های آمریکا در کشورهای منطقه درباره احتمال حملات علیه منافع واشنگتن و همچنین افزایش حملات سایبری DDoS به شبکه‌های ارتباطی ایران در دو روز گذشته، فضایی از بی‌اعتمادی و آماده‌باش نظامی را در منطقه حاکم کرده است. در چنین شرایطی، هرگونه اشتباه محاسباتی می‌تواند به سرعت به یک درگیری تمام‌عیار تبدیل شود.
پیشنهاد هرمز روی میز؛ مین‌های دریایی و نفتکش‌های در آتش
عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در تازه‌ترین اظهارات خود تأکید کرد که پیشنهاد تهران برای بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز همچنان معتبر است، اما این پیشنهاد به تحقق شروطی از جمله رفع محاصره بنادر، توقف درگیری‌ها و رفع محدودیت‌های صادرات نفت وابسته است. او افزود که پاسخ آمریکا همه شروط مطرح‌شده را پوشش نداده و بنابراین تهران هنوز منتظر اقدام عملی واشنگتن است. این پیشنهاد در حالی مطرح می‌شود که منابع ایرانی از انفجار و آتش‌گرفتن یک نفتکش بزرگ پس از برخورد با مین دریایی در تنگه هرمز خبر داده‌اند. هرچند جزئیات مربوط به هویت کشتی، علت دقیق حادثه و میزان خسارت نیازمند تأیید مستقل است، اما وقوع چنین حادثه‌ای نشان می‌دهد که تنگه هرمز به یکی از خطرناک‌ترین آبراه‌های جهان تبدیل شده و ادامه این وضعیت می‌تواند بازار جهانی انرژی را با بحرانی بی‌سابقه مواجه کند.
در همین حال، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس ایران در اقدامی کم‌سابقه به دولت‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های منطقه هشدار داد که منابع مالی، زمین، انرژی یا سهام خود را در اختیار شرکت‌های داده و هوش مصنوعی که به گفته او در عملیات نظامی و کشتار کودکان نقش دارند، قرار ندهند. او همچنین از تشکیل نهادی با عنوان «نهاد مدیریت داده خلیج فارس» خبر داد، اما جزئیاتی درباره ساختار و مأموریت آن ارائه نکرد. این هشدار نشان می‌دهد که ایران علاوه بر عرصه نظامی، در حال گسترش دامنه تقابل به حوزه فناوری و داده نیز هست؛ حوزه‌ای که به اعتقاد کارشناسان، می‌تواند در آینده نزدیک به یکی از ابزارهای اصلی فشار و مقابله تبدیل شود. همزمان، عراقچی در واکنش به اظهارات نتانیاهو نوشت: «آخرین باری که می‌خواستید کار را تمام کنید، ایران قدرتمندتر از قبل شد. می‌خواهید بار دیگر بخت خود را امتحان کنید؟ بفرمایید، اما مراقب باشید؛ ما نیز کارهای ناتمامی داریم!» این لحن تهدیدآمیز و در عین حال دیپلماتیک، نشان‌دهنده استراتژی دوگانه تهران است: آمادگی برای مذاکره از موضع قدرت و هشدار جدی به هرگونه ماجراجویی نظامی.
سفر فرمانده پاکستانی به تهران؛ روزنه‌ای برای میانجی‌گری؟
در میان انبوه خبرهای نظامی و تهدیدهای سیاسی، گزارش‌هایی از احتمال سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران در هفته جاری منتشر شده است. این سفر در صورت انجام، می‌تواند در چارچوب رایزنی‌های امنیتی و دیپلماتیک اسلام‌آباد با تهران درباره تحولات منطقه و تنش میان ایران و آمریکا ارزیابی شود. پاکستان به عنوان همسایه شرقی ایران و کشوری که روابط پیچیده‌ای با آمریکا و عربستان دارد، می‌تواند نقش یک میانجی غیررسمی را ایفا کند. هرچند جزئیات قطعی برنامه سفر و دستور کار آن هنوز نیازمند تأیید رسمی است، اما صرف انتشار چنین خبری در شرایطی که کانال‌های دیپلماتیک مستقیم میان تهران و واشنگتن تقریباً مسدود است، نشان‌دهنده وجود تلاش‌های پشت‌پرده برای جلوگیری از انفجار وضعیت است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که پاکستان گاهی توانسته است پیام‌هایی را بین طرف‌های درگیر منتقل کند و شاید این سفر نیز در همین راستا باشد.
اهمیت این تحول در آن است که همزمان با اعزام ناو هواپیمابر «یواس‌اس تئودور روزولت» از ژاپن به منطقه سنتکام و افزایش گشت‌های نظامی آمریکا، هرگونه ابتکار دیپلماتیک می‌تواند به عنوان یک تنفس مصنوعی برای کاهش تنش تلقی شود. از سوی دیگر، ترامپ در اظهاراتی جداگانه مدعی شد که روسیه کمک بسیار ناچیزی به ایران می‌کند و واشنگتن می‌خواهد همین وضعیت ادامه یابد. این موضع او در توضیح تصمیمش درباره به‌تعویق‌انداختن برخی تحریم‌های روسیه مطرح شد و نشان می‌دهد که کاخ سفید تلاش می‌کند مسکو را از مذاکرات مربوط به جنگ اوکراین دور نگه دارد و در عین حال مانع از تقویت همکاری‌های نظامی روسیه و ایران شود. در مجموع، به نظر می‌رسد که آینده تنش ایران و آمریکا نه در میدان نبرد، بلکه در نتیجه ترکیبی از فشارهای نظامی، ابتکارهای دیپلماتیک منطقه‌ای و محاسبات انتخاباتی در اسرائیل و آمریکا تعیین خواهد شد. پرسش اصلی این است که آیا اسلام‌آباد می‌تواند دو طرف را از مواضع حداکثری خود عقب براند و توافقی محدود را رقم بزند، یا اینکه منطقه همچنان در مسیر یک جنگ ویرانگر دیگر گام برمی‌دارد.
در حال بارگذاری نظرات...