هشدار نارنجی برای جنوب ایران؛ رگبارهای کوتاه اما ویرانگر در راه است؟
به گزارش تیترستان؛ نقشه‌های جهانی هواشناسی از شکل‌گیری و گسترش ابرهای همرفتی و ناپایدار در بخش‌هایی از ایران خبر می‌دهند. بر اساس تحلیل مدل‌های عددی ECMWF/IFS و GFS، برای روز دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ دو کانون ناپایداری هم‌زمان در کشور فعال شده‌اند: یکی در جنوب و دیگری در شمال. در جنوب، رطوبت و ناپایداری همرفتی در بخش‌هایی از هرمزگان، کرمان و سیستان‌وبلوچستان می‌تواند رگبارهای شدید و نقطه‌ای ایجاد کند. در شمال نیز گذر امواج تراز میانی جو، سواحل خزر، شمال‌غرب و ارتفاعات البرز را مستعد بارش پراکنده کرده است. سازمان هواشناسی برای شمال و شرق هرمزگان، جنوب کرمان و جنوب سیستان‌وبلوچستان هشدار نارنجی صادر کرده است. در این مناطق رگبار نسبتاً شدید، رعدوبرق، وزش باد نسبتاً شدید موقتی و احتمال تگرگ پیش‌بینی می‌شود. به دلیل ماهیت نقطه‌ای بارش‌های همرفتی، امکان شکل‌گیری روان‌آب، آب‌گرفتگی و طغیان رودخانه‌های فصلی وجود دارد. این در حالی است که بارش‌ها لزوماً فراگیر نیستند و می‌توانند در مقیاس شهرستانی اختلاف زیادی داشته باشند.
جنوب ایران در محاصره ابرهای همرفتی؛ بارش‌های نقطه‌ای با پتانسیل سیل‌آسا
بررسی دقیق‌تر نقشه‌های جوی نشان می‌دهد که بیشترین مخاطره امروز نه در سراسر کشور، بلکه در کانون‌های جنوبی متمرکز است. در هرمزگان، به‌ویژه مناطق شمالی و شرقی، و در کرمان در نیمه جنوبی، شرایط برای بارش‌های شدیدتر فراهم است. جنوب سیستان‌وبلوچستان نیز در ساعات فعالیت سامانه می‌تواند شاهد رگبار و رعدوبرق باشد. در پهنه مرکزی و زاگرس نیز اصفهان، چهارمحال‌وبختیاری، کهگیلویه‌وبویراحمد، شمال فارس و غرب یزد در محدوده ناپایداری قرار دارند. برای اصفهان، بارش بیشتر در نیمه جنوبی استان محتمل است؛ چهارمحال‌وبختیاری و کهگیلویه‌وبویراحمد به‌دلیل ارتفاعات زاگرس مستعد رگبار و رعدوبرق هستند و در فارس، شمال و شرق استان می‌تواند شاهد افزایش ابر و بارش‌های محلی باشد. در غرب یزد نیز احتمال رگبار وجود دارد. این بارش‌ها به دلیل ماهیت همرفتی، می‌توانند در مدت کوتاه بسیار شدید باشند و حتی اگر میانگین بارش یک منطقه چندان بالا نباشد، شدت لحظه‌ای بارندگی می‌تواند برای مسیل‌ها و رودخانه‌های فصلی مشکل‌ساز شود. بنابراین هشدار نارنجی جنوب از نظر مخاطرات، اهمیت بیشتری از بارش‌های پراکنده شمال کشور دارد.
از نظر فنی، بخش جنوبی سامانه امروز ویژگی همرفتی دارد؛ یعنی هوای گرم و مرطوب با صعود سریع، ابرهای کومولونیمبوس می‌سازد و می‌تواند در مدت کوتاه بارش سنگین، رعدوبرق و تندباد ایجاد کند. در چنین شرایطی، حتی اگر میانگین بارش یک منطقه چندان بالا نباشد، شدت لحظه‌ای بارندگی می‌تواند برای مسیل‌ها و رودخانه‌های فصلی مشکل‌ساز شود. به همین دلیل هشدار نارنجی جنوب، از نظر مخاطرات، اهمیت بیشتری از بارش‌های پراکنده شمال کشور دارد. در سایر استان‌ها، ایلام، کرمانشاه، کردستان، همدان، لرستان، مرکزی، قم، قزوین، سمنان، خوزستان، بوشهر، خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و یزد در سطح استان الزاماً درگیر بارش گسترده نیستند و شرایط می‌تواند از آسمان صاف تا افزایش ابر و وزش باد متغیر باشد؛ در یزد، بخش غربی استان در محدوده ناپایداری قرار گرفته است. دریاهای شمال و جنوب نیز در نقاطی تحت تأثیر باد و ناپایداری قرار می‌گیرند و برای فعالیت‌های دریایی باید شرایط محلی بررسی شود.
بارش‌های پراکنده در شمال و ارتفاعات البرز؛ تهران در حاشیه امنیت؟
در شمال کشور، گیلان و مازندران در برخی مناطق بارش خواهند داشت و در آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل نیز بارش پراکنده محتمل است. در دامنه‌های جنوبی البرز، ارتفاعات تهران، البرز و سمنان نیز افزایش ابر و بارش پراکنده پیش‌بینی شده است. بنابراین بارش در تهران بیشتر ماهیتی ارتفاعاتی دارد و نباید آن را به معنای بارندگی گسترده در تمام سطح شهر دانست. این بارش‌ها عمدتاً خفیف و پراکنده خواهند بود و خطر خاصی برای شهروندان ایجاد نمی‌کنند. با این حال، برای فعالیت‌های کوهنوردی و طبیعت‌گردی در ارتفاعات، احتیاط لازم است. در سواحل خزر نیز با توجه به گذر امواج تراز میانی جو، دریا مواج پیش‌بینی می‌شود و شناورهای سبک باید احتیاط کنند. به طور کلی، شمال کشور امروز با پدیده‌ای ملایم‌تر نسبت به جنوب مواجه است و هشدارهای صادر شده در سطح زرد یا نارنجی نیستند.
نکته مهم برای شهروندان مناطق جنوبی، احتمال بارش‌های کوتاه‌مدت اما شدید است؛ زیرا در بارش‌های همرفتی، شدت بارندگی می‌تواند در فاصله چند کیلومتری به‌طور محسوسی تغییر کند. همچنین پیش‌بینی‌های هواشناسی نشان می‌دهد از سه‌شنبه ۲۸ مهر دامنه فعالیت بارشی در بخش‌های بیشتری از کشور گسترش خواهد یافت. بنابراین لازم است شهروندان به‌ویژه در استان‌های جنوبی، هشدارهای هواشناسی را جدی بگیرند و از تردد در مسیرهای سیلابی و مسیل‌ها خودداری کنند. سازمان هواشناسی نیز توصیه کرده است که برای فعالیت‌های دریایی، شرایط محلی بررسی شود و از سفرهای غیرضروری در مناطق تحت تأثیر خودداری گردد. با توجه به ماهیت پیش‌بینی‌ناپذیر بارش‌های همرفتی، آمادگی دستگاه‌های امدادی و شهرداری‌ها برای مقابله با آب‌گرفتگی احتمالی ضروری است.
چرا بارش‌های همرفتی خطرناک‌تر از باران‌های معمولی هستند؟
بارش‌های همرفتی که عمدتاً در فصل گرم سال و در مناطق جنوبی و کوهستانی رخ می‌دهند، به دلیل مکانیسم تشکیل، ویژگی‌های منحصر به فردی دارند. در این پدیده، هوای گرم و مرطوب سطح زمین به سرعت صعود می‌کند و در ارتفاعات سرد می‌شود، بخار آب متراکم شده و ابرهای عظیم کومولونیمبوس را می‌سازد. این ابرها می‌توانند در مدت زمانی کوتاه، حجم عظیمی از آب را به صورت باران یا تگرگ بر زمین بریزند. شدت این بارش‌ها می‌تواند به حدی باشد که در عرض چند دقیقه، خیابان‌ها را به رودخانه تبدیل کند. به همین دلیل، حتی اگر پیش‌بینی میانگین بارش یک منطقه پایین باشد، باز هم احتمال سیل ناگهانی وجود دارد. در سال‌های اخیر، شاهد موارد متعددی از سیلاب‌های ناگهانی در جنوب کشور بوده‌ایم که خسارات جانی و مالی زیادی به بار آورده است. بنابراین، هشدارهای نارنجی و قرمز هواشناسی برای این مناطق کاملاً جدی است و باید مورد توجه قرار گیرد.
علاوه بر خطر سیل، بارش‌های همرفتی می‌توانند با پدیده‌هایی مانند تگرگ، رعدوبرق و تندبادهای لحظه‌ای همراه باشند. تگرگ می‌تواند به محصولات کشاورزی و وسایل نقلیه خسارت وارد کند. رعدوبرق نیز خطر برخورد صاعقه را افزایش می‌دهد، به‌ویژه در مناطق باز و کوهستانی. تندبادهای ناگهانی نیز می‌توانند به سازه‌های موقت، تابلوهای تبلیغاتی و درختان آسیب برسانند. بنابراین، توصیه می‌شود در هنگام فعالیت این سامانه، شهروندان از حضور در فضاهای باز و ارتفاعات خودداری کنند و در صورت امکان در مکان‌های امن پناه بگیرند. همچنین، کشاورزان باید اقدامات پیشگیرانه برای محافظت از محصولات خود انجام دهند. با توجه به پیش‌بینی گسترش بارش‌ها به سایر مناطق کشور از روز سه‌شنبه، لازم است همه استان‌های درگیر، آمادگی لازم را داشته باشند.
در حال بارگذاری نظرات...