سفر وزیر دفاع عربستان به ابوظبی؛ پیامی که مقام اماراتی آن را فاش کرد
به گزارش تیترستان؛ مشاور دیپلماتیک رئیس امارات متحده عربی، سفر وزیر دفاع عربستان سعودی به ابوظبی و دیدار وی با رئیس امارات را نشانه عمق روابط دو کشور دانست و بر اشتراک منافع و سرنوشت دو طرف و نقش همکاری‌های دوجانبه در ثبات منطقه خلیج فارس تاکید کرد. این اظهارنظر در حالی مطرح می‌شود که روابط ریاض و ابوظبی در سال‌های اخیر با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده و برخی تحلیلگران از اختلاف نظرهای پنهان میان دو متحد سنتی در حوزه سیاست‌های منطقه‌ای سخن گفته‌اند. سفر مقام ارشد دفاعی عربستان به امارات، نخستین سفر از این سطح پس از دوره‌ای از تنش‌های دیپلماتیک تلقی می‌شود و ناظران آن را گامی مهم در جهت بازسازی اعتماد متقابل می‌دانند. مشاور رئیس امارات بدون اشاره به جزئیات دقیق مذاکرات، بر هم‌سویی راهبردی دو کشور تاکید کرده و آن را عاملی کلیدی برای امنیت خلیج فارس توصیف نموده است.
جزئیات دیدار و تاکید بر هم‌سویی راهبردی
بر اساس گزارش منابع خبری، وزیر دفاع عربستان سعودی در سفر به ابوظبی با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، دیدار و گفتگو کرد. در این دیدار، دو طرف درباره آخرین تحولات منطقه‌ای، به ویژه اوضاع یمن، عراق و تحولات دریای سرخ رایزنی کردند. مشاور دیپلماتیک رئیس امارات پس از این دیدار در اظهاراتی مطبوعاتی، سفر وزیر دفاع عربستان را «نشانه عمق روابط برادرانه و راهبردی» دو کشور خواند و افزود که منافع و سرنوشت دو ملت به هم گره خورده است. او همچنین بر اهمیت هماهنگی مواضع ریاض و ابوظبی در قبال چالش‌های امنیتی منطقه خلیج فارس تاکید کرد و خواستار تداوم رایزنی‌های سطح بالا میان مقامات دو کشور شد. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که پیش از این، برخی رسانه‌های غربی از کاهش همکاری‌های نظامی دو کشور خبر داده بودند.
دیدار وزیر دفاع عربستان با رئیس امارات در شرایطی انجام شد که منطقه خلیج فارس طی ماه‌های اخیر شاهد تنش‌های فزاینده در آبراه‌های بین‌المللی و حملات به کشتی‌ها بوده است. دو کشور عربستان و امارات به عنوان دو قدرت اقتصادی و نفتی مهم در منطقه، همواره خود را شریک راهبردی یکدیگر معرفی کرده‌اند، اما در سال‌های گذشته اختلافاتی بر سر سیاست‌های تولید نفت، حضور در یمن و روابط با قدرت‌های فرامنطقه‌ای میان آن‌ها بروز کرده بود. با این حال، سفر اخیر وزیر دفاع عربستان و استقبال گرم مقامات اماراتی، نشانه‌ای از تمایل دو طرف برای عبور از این اختلافات و بازگشت به همکاری‌های نزدیک است. کارشناسان معتقدند که این دیدار می‌تواند زمینه‌ساز تشکیل کمیته‌های مشترک دفاعی و امنیتی میان دو کشور شود.
پیام سفر برای بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای
سفر وزیر دفاع عربستان به ابوظبی را می‌توان پیامی روشن برای دیگر بازیگران منطقه‌ای، از جمله ایران و ترکیه، و همچنین قدرت‌های فرامنطقه‌ای مانند آمریکا و چین تفسیر کرد. مقامات اماراتی با تاکید بر «اشتراک سرنوشت» دو کشور، درصدد ارسال این پیام هستند که ریاض و ابوظبی همچنان متحدانی نزدیک در حوزه امنیت خلیج فارس باقی می‌مانند و هرگونه اختلاف نظر تاکتیکی، خللی در اتحاد راهبردی آن‌ها ایجاد نمی‌کند. این در حالی است که عربستان سعودی در ماه‌های اخیر تلاش کرده است روابط خود را با ایران بهبود بخشد و امارات نیز به دنبال گسترش روابط تجاری با چین و دیگر قدرت‌های آسیایی است. تحلیلگران بر این باورند که سفر وزیر دفاع عربستان به ابوظبی، هم‌زمان که نشانه هماهنگی دو کشور است، می‌تواند به کاهش نگرانی‌های غرب درباره انشقاق در جبهه عربی-خلیجی کمک کند.
از سوی دیگر، این سفر در آستانه نشست آتی شورای همکاری خلیج فارس انجام شده و انتظار می‌رود که موضوع همکاری‌های دفاعی مشترک و ایجاد یک سیستم امنیت دریایی واحد در دستور کار این نشست قرار گیرد. عربستان و امارات پیش از این نیز در عملیات نظامی به رهبری عربستان در یمن مشارکت داشتند، اما در سال‌های اخیر امارات نیروهای خود را از یمن خارج کرد و به حمایت از گروه‌های جنوبی این کشور پرداخت که این امر موجب ناخرسندی ریاض شده بود. با این حال، به نظر می‌رسد که دو طرف اکنون بر مدیریت اختلافات و تمرکز بر منافع مشترک در حوزه امنیت دریایی و مقابله با تهدیدات غیردولتی توافق کرده‌اند. سفر وزیر دفاع عربستان می‌تواند نقطه عطفی در بازتعریف روابط دفاعی دو کشور باشد.
زمینه‌های تاریخی و چشم‌انداز آینده روابط ریاض-ابوظبی
روابط عربستان سعودی و امارات متحده عربی همواره یکی از ستون‌های اصلی ثبات در منطقه خلیج فارس بوده است. دو کشور در سال ۱۹۸۱ در تاسیس شورای همکاری خلیج فارس مشارکت داشتند و از آن زمان تاکنون در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی همکاری نزدیکی داشته‌اند. با این حال، در دهه گذشته و به ویژه پس از تحولات بهار عربی و جنگ یمن، اختلاف نظرهایی میان دو کشور بروز کرد. امارات با اتخاذ رویکردی عمل‌گرایانه‌تر، به دنبال گسترش نفوذ اقتصادی و تجاری خود در منطقه و فراتر از آن بود، در حالی که عربستان بر رهبری سیاسی جهان عرب و حفظ وضع موجود تاکید داشت. این اختلافات در موضوعاتی مانند رابطه با اخوان‌المسلمین، بحران قطر و نحوه مدیریت جنگ یمن نمود پیدا کرد. اما سفر اخیر وزیر دفاع عربستان به ابوظبی و استقبال مقامات اماراتی، نشان‌دهنده تمایل دو طرف به کاهش تنش‌ها و بازگشت به همکاری‌های راهبردی است.
با نگاهی به آینده، به نظر می‌رسد که دو کشور در حال بازتعریف روابط خود بر پایه منافع اقتصادی و امنیتی مشترک هستند. عربستان سعودی در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ به دنبال تنوع بخشیدن به اقتصاد خود و کاهش وابستگی به نفت است و در این مسیر به همکاری با امارات به عنوان قطب تجاری و لجستیکی منطقه نیاز دارد. از سوی دیگر، امارات نیز برای حفظ امنیت خود در برابر تهدیدات احتمالی، به ویژه در حوزه دریایی، به هماهنگی با عربستان به عنوان بزرگ‌ترین قدرت نظامی خلیج فارس نیازمند است. بنابراین، سفر وزیر دفاع عربستان را می‌توان آغازی برای دوره جدیدی از همکاری‌های دوجانبه، از جمله در زمینه‌های دفاعی، صنایع نظامی و امنیت سایبری دانست. با این حال، تداوم این همکاری‌ها منوط به مدیریت اختلافات پنهان و اعتمادسازی متقابل خواهد بود.
در حال بارگذاری نظرات...