چراغ سبز نتانیاهو به امارات در غزه؛ پروژه‌ای که حماس را خلع سلاح نکرد اما معادلات را تغییر می‌دهد!
به گزارش تیترستان؛ روزنامه صهیونیستی هاآرتص در گزارشی اختصاصی فاش کرد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اشغالگر، با وجود آنکه حماس هنوز خلع سلاح نشده است، به امارات متحده عربی اجازه داده تا در منطقه‌ای محدود در نزدیکی بخش‌های تحت کنترل این رژیم در نوار غزه، پروژه‌های زیرساختی اجرا کند. این تصمیم که به نظر می‌رسد نقطه عطفی در سیاست‌های اسرائیل قبال غزه باشد، نشان‌دهنده عقب‌نشینی تل‌آویو از برخی شروط حداکثری خود در قبال حماس است. بر اساس این گزارش، امارات قرار است در چارچوب یک توافق غیررسمی، اقدام به ساخت زیرساخت‌های عمرانی و خدماتی در مناطقی کند که ارتش اسرائیل کنترل امنیتی آن را در دست دارد. این در حالی است که مقامات اسرائیلی تا پیش از این هرگونه فعالیت اقتصادی یا عمرانی در غزه را منوط به خلع سلاح کامل حماس و بازگرداندن اسرای صهیونیست دانسته بودند. اکنون به نظر می‌رسد که نتانیاهو با عملگرایی بیشتری به دنبال جلب مشارکت کشورهای عربی در اداره غزه پس از جنگ است.
جزئیات توافق پنهان؛ امارات در قلب غزه چه می‌کند؟
طبق گزارش هاآرتص، منطقه مورد توافق برای فعالیت امارات، بخشی محدود در نزدیکی مرزهای تحت کنترل رژیم صهیونیستی در نوار غزه است که ظاهراً شامل مناطقی می‌شود که ارتش اسرائیل پس از عملیات زمینی خود در آنجا مستقر شده است. این مناطق عمدتاً در حاشیه شمالی و شرقی غزه قرار دارند و از نظر استراتژیک برای تل‌آویو اهمیت ویژه‌ای دارند. گفته می‌شود امارات قرار است در این مناطق پروژه‌های زیرساختی مانند جاده‌سازی، شبکه آب و فاضلاب، و تأسیسات برق را اجرا کند. این پروژه‌ها ظاهراً با نظارت مستقیم نهادهای امنیتی اسرائیل و با هماهنگی دولت امارات انجام خواهد شد. هنوز مشخص نیست که آیا این توافق شامل حضور نیروهای امنیتی اماراتی نیز می‌شود یا صرفاً شرکت‌های خصوصی اماراتی مجری پروژه‌ها خواهند بود. اما آنچه مسلم است، این است که نتانیاهو با این اقدام، درهای غزه را به روی یک کشور عربی حاشیه خلیج فارس باز کرده است؛ اقدامی که می‌تواند الگویی برای سایر کشورهای عربی باشد.
این توافق در حالی اعلام می‌شود که حماس هنوز کنترل خود را بر بخش‌هایی از غزه حفظ کرده و خلع سلاح نشده است. مقامات اسرائیلی پیش‌تر اعلام کرده بودند که هرگونه بازسازی غزه تنها پس از نابودی کامل توان نظامی حماس امکان‌پذیر است. اما به نظر می‌رسد فشارهای بین‌المللی و نیاز به بهبود شرایط انسانی در غزه، نتانیاهو را به سمت انعطاف‌پذیری سوق داده است. از سوی دیگر، امارات نیز به دنبال گسترش نفوذ خود در غزه و ایفای نقشی کلیدی در بازسازی این منطقه است. این کشور پیش‌تر در سال ۲۰۲۰ با امضای توافق ابراهیم روابط خود را با اسرائیل عادی کرده بود و اکنون به دنبال بهره‌برداری از این روابط برای حضور در معادلات غزه است. به نظر می‌رسد که نتانیاهو با این چراغ سبز، هم به دنبال جلب رضایت واشنگتن است و هم می‌خواهد نشان دهد که در حال یافتن جایگزینی برای حماس در اداره غزه است.
واکنش‌ها و سکوت معنادار حماس
انتشار این خبر واکنش‌های متفاوتی را در محافل سیاسی و رسانه‌ای برانگیخته است. تاکنون حماس به طور رسمی به این گزارش واکنشی نشان نداده است، اما منابع نزدیک به این گروه اعلام کرده‌اند که هرگونه فعالیت خارجی در غزه بدون هماهنگی با حماس را نقض حاکمیت ملی فلسطین می‌دانند. از سوی دیگر، تشکیلات خودگردان فلسطین نیز نسبت به این توافق ابراز نگرانی کرده و آن را تلاشی برای حذف نقش خود در اداره غزه توصیف کرده است. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان، پیش‌تر هشدار داده بود که هرگونه توافق درباره غزه بدون حضور این تشکیلات، محکوم به شکست است. در داخل اسرائیل نیز برخی از وزرای تندرو کابینه، از جمله ایتامار بن گویر و بتسلئل اسموتریچ، به نتانیاهو انتقاد کرده و او را به عقب‌نشینی از مواضع اصولی خود در قبال حماس متهم کرده‌اند. این در حالی است که رسانه‌های اسرائیلی نزدیک به نتانیاهو، این توافق را یک دستاورد دیپلماتیک برای تل‌آویو توصیف کرده و آن را گامی در جهت عادی‌سازی کامل روابط با کشورهای عربی می‌دانند.
در سطح بین‌المللی نیز این خبر بازتاب گسترده‌ای داشته است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در واکنشی محتاطانه اعلام کرده که از هرگونه تلاش برای بهبود شرایط زندگی در غزه حمایت می‌کند، اما جزئیات این توافق را تأیید یا تکذیب نکرده است. اتحادیه اروپا نیز خواستار شفافیت در مورد ماهیت این همکاری شده و تأکید کرده است که هرگونه بازسازی غزه باید در چارچوب راه‌حل دو دولتی و با مشارکت تشکیلات خودگردان باشد. از سوی دیگر، برخی تحلیلگران عربی معتقدند که امارات با این اقدام در حال پیش‌دستی برای ایفای نقش در ترتیبات پس از جنگ غزه است و می‌خواهد خود را به عنوان کشوری میانه‌رو و تأثیرگذار در منطقه معرفی کند. این در حالی است که عربستان سعودی نیز به دقت تحولات را دنبال می‌کند و ممکن است در آینده نزدیک موضع مشابهی اتخاذ کند.
پشت پرده چراغ سبز؛ چرا نتانیاهو از موضع خود عقب نشست؟
عقب‌نشینی نتانیاهو از شرط خلع سلاح حماس برای اجازه فعالیت عمرانی در غزه، نشان‌دهنده تغییر در راهبرد اسرائیل در قبال این منطقه است. کارشناسان معتقدند که نتانیاهو به این نتیجه رسیده است که نابودی کامل حماس و خلع سلاح آن در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست و ادامه وضعیت فعلی نیز هزینه‌های سیاسی و بین‌المللی زیادی برای اسرائیل دارد. از سوی دیگر، فشارهای دولت بایدن برای بهبود شرایط انسانی در غزه و جلوگیری از فروپاشی کامل این منطقه، نتانیاهو را به سمت انعطاف‌پذیری سوق داده است. همچنین، نتانیاهو با این اقدام می‌خواهد نشان دهد که به دنبال یافتن شریکانی در جهان عرب برای اداره غزه است و می‌تواند حماس را از صحنه قدرت کنار بزند. اما سؤال اصلی این است که آیا امارات می‌تواند بدون هماهنگی با حماس و تشکیلات خودگردان، پروژه‌های خود را در غزه پیش ببرد؟ تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که هرگونه فعالیت خارجی در غزه بدون رضایت گروه‌های فلسطینی با موانع جدی روبرو خواهد شد.
از سوی دیگر، این توافق می‌تواند پیامدهای مهمی برای آینده غزه و معادلات منطقه داشته باشد. اگر امارات بتواند پروژه‌های خود را با موفقیت اجرا کند، ممکن است سایر کشورهای عربی نیز ترغیب شوند در بازسازی غزه مشارکت کنند. این امر می‌تواند به تدریج وابستگی اقتصادی غزه به اسرائیل را کاهش دهد و زمینه را برای ایجاد یک ساختار حکومتی جدید فراهم کند. اما در عین حال، خطر آن وجود دارد که این توافق به تشدید تنش‌ها با حماس منجر شود و گروه‌های مقاومت آن را به عنوان نقض حاکمیت فلسطین تلقی کنند. به هر حال، به نظر می‌رسد که نتانیاهو با این چراغ سبز، مسیر جدیدی را در قبال غزه آغاز کرده است؛ مسیری که هنوز ابعاد آن روشن نیست و می‌تواند هم به کاهش تنش‌ها و هم به افزایش درگیری‌ها منجر شود. آنچه مسلم است، این است که غزه پس از جنگ، دیگر غزه قبلی نخواهد بود و بازیگران جدیدی در حال ورود به معادلات این منطقه هستند.
در حال بارگذاری نظرات...