رفتار عجیب سه مجری صداوسیما با کرباسچی؛ پشت پرده یک برنامه جنجالی چه بود؟

به گزارش تیترستان؛ حضور غلامحسین کرباسچی، فعال سیاسی اصلاحطلب و شهردار اسبق تهران، در برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر صداوسیما با واکنشهای گستردهای مواجه شده است. این برنامه که با اجرای سه مجری برگزار شد، به دلیل شیوه مدیریت بحث و جدلهای میان مجریان و مهمان، به یکی از پربحثترین برنامههای تلویزیونی روزهای اخیر تبدیل شد. منتقدان معتقدند مجریان این برنامه با نادیده گرفتن چارچوبهای حرفهای، تلاش کردهاند تا سخنان کرباسچی را خنثی کنند و او را در موضع ضعف قرار دهند. در مقابل، برخی نیز با اشاره به سابقه سیاسی کرباسچی، این جدلها را بخشی از فضای سیاسی کشور میدانند. در این گزارش، ابعاد مختلف این ماجرا را بررسی میکنیم.
واکنشها به رفتار غیرحرفهای مجریان؛ از قطع کلام تا نقشآفرینی در نقش کارشناس
رضا غبیشاوی، روزنامهنگار، در یادداشتی که در رسانهها منتشر شده، به تفصیل به نقد رفتار مجریان برنامه «به وقت ایران» پرداخته است. او نوشته است که سه مجری این برنامه با نادیده گرفتن اصول حرفهای، تلاش میکردند در نقشهای مختلف از جمله کارشناس ظاهر شوند و با پریدن در میانه صحبتهای کرباسچی، مطالب او را خنثی کنند. به گفته وی، بارها سخنان مهمان برنامه قطع شد و مجریان با طرح موضوعات بیربط مانند ماجرای بحرین، سعی در منحرف کردن بحث داشتند. این در حالی است که در یک برنامه حرفهای، مجری باید بیطرف باشد و در صورت لزوم، کارشناسان هر دو جناح را دعوت کند. غبیشاوی همچنین اشاره کرده که کرباسچی خود در چند نوبت به این رفتار اعتراض کرد و پرسید اگر قرار است مجریان خودشان صحبت کنند، چرا او را دعوت کردهاند. این انتقادات نشاندهنده اهمیت رعایت اصول حرفهای در برنامههای گفتگومحور تلویزیونی است.
بررسی دقیقتر این برنامه نشان میدهد که مجریان تلاش کردهاند با استفاده از تکنیکهای مختلف، از تأثیرگذاری سخنان کرباسچی بکاهند. برای مثال، آنها با اشاره به مسائل حاشیهای و پخش مطالب بیربط، سعی در ایجاد انحراف در بحث داشتند. همچنین، حضور سه مجری به جای یک مجری و یک کارشناس، خود نشانهای از عدم رعایت چارچوبهای حرفهای است. در حالی که در برنامههای گفتگومحور معمولاً یک مجری و یک یا چند کارشناس حضور دارند، در این برنامه سه مجری همزمان نقش مجری و کارشناس را ایفا میکردند. این امر باعث شد تا فضای برنامه به سمت جدال و کشمکش پیش برود و فرصت بیان نظرات مهمان به طور کامل فراهم نشود. منتقدان معتقدند چنین شیوهای نه تنها به اعتبار صداوسیما آسیب میزند، بلکه باعث کاهش کیفیت برنامههای سیاسی نیز میشود.
کرباسچی؛ از شهرداری تهران تا تریبون صداوسیما
غلامحسین کرباسچی برای نسل دهه شصتیها چهرهای آشناست. او که در سال ۱۳۶۹ به عنوان شهردار تهران منصوب شد، در سال ۱۳۷۷ به دلیل اتهامات مالی محاکمه و زندانی شد. فیلم کامل محاکمه او هر شب از تلویزیون پخش میشد و به سریالی پرتماشا تبدیل شد. در آن محاکمه، کرباسچی با قاضی غلامحسین اژهای، رئیس وقت دادگاه، بحث و جدلهای زیادی داشت که جمله معروف «اجازه بدید کلام من منعقد بشود» از آن دوران به یادگار مانده است. اژهای هماکنون رئیس قوه قضائیه است و کرباسچی به عنوان یک فعال سیاسی بدون سمت دولتی فعالیت میکند. این تقابل تاریخی، نشاندهنده تحولات سیاسی ایران در سه دهه گذشته است.
کرباسچی علاوه بر فعالیت سیاسی، در عرصه رسانه نیز نقش مهمی داشته است. او بنیانگذار روزنامه همشهری است که به عنوان اولین روزنامه تمام رنگی و نخستین روزنامه نرم در ایران، فصل جدیدی در روزنامهنگاری کشور گشود. همشهری در سال ۱۳۸۲ با ورود محمود احمدینژاد به شهرداری تهران، روند نزولی خود را آغاز کرد. کرباسچی پس از آن، روزنامههای کارگزاران و هممیهن را راهاندازی کرد که اولی به عنوان ارگان حزب کارگزاران سازندگی منتشر میشود و دومی در دی ماه سال گذشته توقیف شد. این سابقه نشان میدهد که کرباسچی همواره در عرصه رسانه و سیاست حضور داشته و از منتقدان سرسخت برخی سیاستها بوده است. حضور او در برنامههای تلویزیونی معمولاً با حاشیههایی همراه بوده و این بار نیز چنین شد.
پیامدهای این برنامه برای صداوسیما و فضای سیاسی
این برنامه و حواشی آن، بار دیگر بحث درباره کیفیت برنامههای سیاسی صداوسیما و رعایت اصل بیطرفی را در کانون توجه قرار داده است. بسیاری از کارشناسان رسانه معتقدند که صداوسیما باید به جای استفاده از روشهای غیرحرفهای برای مقابله با مهمانان، فضای گفتگوی برابر و منطقی را فراهم کند. دعوت از کارشناسان از طیفهای مختلف سیاسی میتواند به غنای برنامه بیفزاید و از ایجاد تنش جلوگیری کند. در این برنامه، مجریان به جای ایفای نقش تسهیلگر، به دنبال اثبات مواضع خود بودند و همین امر باعث شد تا برنامه به یک جدال بینتیجه تبدیل شود. این شیوه نه تنها به اعتبار صداوسیما آسیب میزند، بلکه باعث دلسردی مخاطبان از تماشای برنامههای سیاسی میشود.
از سوی دیگر، بازتاب گسترده این برنامه در شبکههای اجتماعی و رسانهها نشان میدهد که افکار عمومی به این نوع رفتارها حساس است. بسیاری از کاربران با انتشار بخشهایی از این برنامه، به نقد عملکرد مجریان پرداختند و آن را نمونهای از بیحرفهایگری دانستند. برخی نیز با دفاع از کرباسچی، او را قربانی رفتار غیرمنصفانه مجریان دانستند. این واکنشها حاکی از آن است که جامعه ایران به دنبال فضای گفتگوی سالم و به دور از تنش است. صداوسیما به عنوان رسانه ملی، وظیفه دارد تا با رعایت اصول حرفهای، زمینهساز ارتقای سطح آگاهی عمومی شود، نه اینکه با رفتارهای غیرحرفهای، به قطبیتر شدن فضای سیاسی دامن بزند. در نهایت، این برنامه درسآموز خوبی برای برنامهسازان تلویزیونی است تا در آینده به جای تقابل، به دنبال گفتگو باشند.
در حال بارگذاری نظرات...