پشت پرده قطع اینترنت؛ مشاغلی که در سکوت از بین می‌روند و درآمدی که کمرنگ می‌شود
به گزارش تیترستان؛ بر اساس بررسی‌های یک نهاد پژوهشی، قطع اینترنت در ایران پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای برای کاربران به همراه داشته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که بسیاری از افرادی که از اینترنت برای کسب درآمد استفاده می‌کردند، با آسیب‌های جدی مالی مواجه شده و حتی برخی شغل خود را از دست داده‌اند. این در حالی است که مهم‌ترین اولویت سیاست‌گذار از نگاه شرکت‌کنندگان، رفع فیلترینگ و افزایش سرعت اینترنت عنوان شده است. اینترنت در زندگی روزمره ایرانیان دیگر صرفاً ابزاری برای ارتباط و سرگرمی نیست؛ بلکه دسترسی به آموزش، کسب‌وکار، درآمد و شبکه‌های اجتماعی به کیفیت و هزینه استفاده از آن وابسته شده است. پیمایش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که در کنار نارضایتی از کیفیت و سرعت، هزینه دسترسی و اختلال در اتصال نیز به دغدغه‌ای اقتصادی تبدیل شده است؛ دغدغه‌ای که آثار آن برای همه گروه‌های اجتماعی یکسان نیست.
اینترنت؛ از سرگرمی تا ستون اصلی معیشت
یکی از نکات قابل توجه در این پیمایش، تفاوت میان میزان استفاده افراد از اینترنت است. حدود ۳۹.۷ درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که روزانه بین یک تا سه ساعت از اینترنت استفاده می‌کنند، در حالی که ۱۶.۸ درصد کمتر از یک ساعت در روز آنلاین هستند. در مقابل، ۲۰.۴ درصد روزانه بین سه تا پنج ساعت و ۸.۳ درصد بین پنج تا هفت ساعت از اینترنت استفاده می‌کنند و ۹.۶ درصد نیز بیش از هفت ساعت در روز آنلاین هستند. این توزیع نشان می‌دهد که اینترنت برای بخش بزرگی از کاربران، حضوری مستمر در زندگی روزمره دارد. همچنین استفاده جوانان نسبت به سایر گروه‌های سنی بیشتر بوده و با افزایش تحصیلات نیز استفاده از اینترنت افزایش می‌یابد.
از سوی دیگر، هدف کاربران از اتصال به اینترنت نیز یکسان نیست. ۳۹.۷ درصد پاسخ‌دهندگان، تفریح و سرگرمی را هدف اصلی خود عنوان کرده‌اند، در حالی که استفاده از اینترنت برای فعالیت‌های اجتماعی با سهم ۳۲.۱ درصد در جایگاه بعدی قرار دارد. همچنین ۲۵.۲ درصد از کاربران برای فعالیت‌های شغلی و ۲۴.۶ درصد برای کارهای اداری و بانکی از اینترنت استفاده می‌کنند و سهم تحصیل و آموزش نیز ۲۲.۵ درصد گزارش شده است. این ارقام نشان می‌دهد که اینترنت مجموعه‌ای از کارکردهای متفاوت را در خود جای داده است. بنابراین، اختلال در دسترسی به آن نیز می‌تواند پیامدهایی فراتر از محدود شدن سرگرمی یا ارتباطات داشته باشد. هرچه فعالیت‌های بیشتری به فضای آنلاین منتقل شوند، کیفیت دسترسی به اینترنت برای انجام امور روزمره و اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کیفیت و هزینه اینترنت؛ نارضایتی فراگیر و شکاف طبقاتی
ارزیابی کاربران از کیفیت اینترنت نیز تصویر چندان مطلوبی ارائه نمی‌کند. بر اساس نتایج، ۳۶.۴ درصد پاسخ‌دهندگان کیفیت اینترنت را «خوب» و ۳۷.۵ درصد آن را «ضعیف» ارزیابی کرده‌اند. همچنین ۲۱.۳ درصد کیفیت اینترنت را «خیلی ضعیف» دانسته‌اند و سهم کسانی که ارزیابی «خیلی خوب» داشته‌اند، تنها ۲.۶ درصد است. در مجموع، بیش از نیمی از پاسخ‌دهندگان کیفیت اینترنت را ضعیف یا خیلی ضعیف ارزیابی کرده‌اند. این نتیجه نشان می‌دهد که نارضایتی از کیفیت اتصال، مسئله‌ای حاشیه‌ای نیست. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که کیفیت اینترنت در کنار قیمت آن بررسی شود. در بخش مربوط به انتخاب اینترنت موبایل، ۵۱.۳ درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که اینترنت را با توجه به سرعت و قیمت فعلی انتخاب می‌کنند، در حالی که ۴۱.۳ درصد گفته‌اند اینترنت با سرعت بیشتر را ترجیح می‌دهند، حتی اگر گران‌تر باشد.
نگرش کاربران به قیمت بسته‌های اینترنت موبایل نیز مؤید اهمیت هزینه در تجربه مصرف‌کنندگان است. طبق یافته‌های پیمایش، ۴۵.۷ درصد پاسخ‌دهندگان از قیمت بسته‌های اینترنت رضایت کمی دارند و ۲۷.۸ درصد نیز اصلاً رضایت نداشته‌اند، در حالی که ۱۲.۸ درصد سطح رضایت خود را زیاد عنوان کرده‌اند. در مجموع، سهم ناراضیان از قیمت بسته‌های اینترنت از سهم راضیان بیشتر است. این نتیجه در کنار ترجیح بخشی از کاربران به اینترنت ارزان‌تر، نشان می‌دهد که هزینه دسترسی را باید یکی از مؤلفه‌های اصلی سیاست‌گذاری در این حوزه دانست. همچنین طبق اعلام مرکز پژوهش‌های مجلس، عمده کسانی که به شبکه‌های اجتماعی خارجی دسترسی دارند، از طریق فیلترشکن این کار را انجام می‌دهند که خود هزینه‌ای مضاعف بر کاربران تحمیل می‌کند.
وابستگی درآمد به اینترنت؛ زخم عمیق بر پیکر اقتصاد خانوار
یکی از مهم‌ترین ابعاد اقتصادی اینترنت، نقش آن در تأمین درآمد خانوار است. بر اساس نتایج پیمایش، ۴۲.۸ درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که اصلاً درآمد آنها به اینترنت وابسته نیست، در حالی که ۳۸.۱ درصد گفته‌اند بخش کمی از درآمدشان به اینترنت وابسته است. سهم افرادی که بخش زیادی از درآمدشان به اینترنت وابسته است، ۱۲.۲ درصد گزارش شده و ۵.۷ درصد نیز گفته‌اند کل درآمدشان به اینترنت وابسته است. این ارقام نشان می‌دهد که ارتباط میان اینترنت و درآمد، برای بخش قابل‌توجهی از پاسخ‌دهندگان وجود دارد؛ هرچند شدت این وابستگی متفاوت است. برای برخی، اینترنت مستقیماً با تمام درآمد ارتباط دارد، در حالی که برای گروهی دیگر، تنها بخشی از فعالیت درآمدزای آنها به این زیرساخت وابسته است.
در همین زمینه، ۵۰.۵ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند قطع اینترنت باعث کاهش درآمد آنها می‌شود و ۳۷.۴ درصد اعلام کرده‌اند که در صورت قطع اینترنت، درآمدشان تغییری نمی‌کند. همچنین ۹.۶ درصد از از دست دادن شغل و ۱.۹ درصد از تغییر شغل به عنوان پیامد احتمالی قطع اینترنت یاد کرده‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که آثار اختلال اینترنت برای همه کاربران یکسان نیست. برای بخشی از افراد، پیامد اصلی کاهش درآمد است؛ برای گروهی دیگر، اشتغال مستقیماً در معرض خطر قرار می‌گیرد و در مقابل، عده‌ای نیز تغییر محسوسی در درآمد خود پیش‌بینی نمی‌کنند. بنابراین، برآورد هزینه اقتصادی اختلال اینترنت مستلزم توجه به تفاوت میان مشاغل، نوع فعالیت و میزان وابستگی درآمدی افراد است. این وضعیت به ویژه برای فریلنسرها، فروشندگان آنلاین و فعالان شبکه‌های اجتماعی که درآمدشان کاملاً به اینترنت وابسته است، نگران‌کننده‌تر است.
در نهایت، نتایج این پیمایش تصویری چندوجهی از رابطه اینترنت و اقتصاد خانوار ارائه می‌کند: اینترنت هم ابزار ارتباط و سرگرمی است، هم زیرساخت انجام امور روزمره و هم برای بخشی از کاربران، وسیله کسب درآمد. در چنین شرایطی، سیاست‌گذاری مؤثر در این حوزه نیازمند توجه همزمان به کیفیت، قیمت، دسترسی و پیامدهای اقتصادی اختلال در اتصال است. اولویت‌های سیاست‌گذاری از نگاه پاسخ‌دهندگان نیز نشان می‌دهد که رفع فیلترینگ با سهم ۳۸.۷ درصد در صدر قرار دارد، پس از آن افزایش سرعت اینترنت با ۲۲.۴ درصد، تقویت شبکه‌های داخلی با ۱۷.۱ درصد و کاهش قیمت اینترنت با ۱۵.۸ درصد قرار دارند. اینترنت زمانی می‌تواند نقش خود را به عنوان زیرساخت فعالیت اقتصادی ایفا کند که دسترسی به آن، تا حد امکان، پایدار، قابل اتکا و متناسب با توان پرداخت کاربران باشد.
در حال بارگذاری نظرات...