راز نشست پنهانی البرز و ترکیه؛ چرا سرمایه‌گذاران ترکی به ایران بازمی‌گردند؟
به گزارش تیترستان؛ در عصر یکشنبه ۲۶ مهرماه ۱۴۰۵، هتل قصر رز البرز میزبان نشستی مشترک میان تشکل‌ها و فعالان حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز و هیئتی از سفارت ترکیه بود؛ نشستی که به گفته کارشناسان، می‌تواند سرآغاز فصل تازه‌ای در مناسبات اقتصادی دو کشور باشد. در این جلسه، مجتبی بوربور، سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری البرز، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده استان در بخش‌های صنعت، کشاورزی و گردشگری، بر لزوم توسعه همکاری‌های تجاری، سرمایه‌گذاری مشترک و معرفی جاذبه‌های گردشگری دو طرف تأکید کرد. حضور گوگحان چتین‌کایا، رایزن گردشگری سفارت ترکیه و بیگله دونمز، رایزن بازرگانی این کشور، نشان از عزم جدی آنکارا برای گسترش روابط با تهران در شرایط حساس منطقه‌ای دارد. بوربور در این نشست اظهار داشت که البرز با برخورداری از توانمندی‌های متنوع در حوزه‌های صنعت، تولید، شرکت‌های دانش‌بنیان، کشاورزی و گردشگری، می‌تواند شریک تجاری ارزشمندی برای ترکیه باشد و باید زمینه‌ای فراهم شود تا این ظرفیت‌ها به همکاری‌های مؤثر، پایدار و نتیجه‌محور تبدیل شوند.
ظرفیت‌های صنعتی و دانش‌بنیان البرز؛ برگ برنده در مذاکرات با ترکیه
سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری البرز در ادامه این نشست، با تشریح توانمندی‌های استان در بخش‌های مختلف، صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی و تجهیزات صنعتی را از جمله بخش‌های مستعد همکاری با طرف ترکیه‌ای برشمرد. وی با اشاره به وجود واحدهای متعدد صنعتی و تولیدی در استان البرز، تصریح کرد که این ظرفیت‌ها فرصت‌های قابل‌توجهی برای توسعه مبادلات تجاری و شکل‌گیری همکاری‌های مشترک فراهم کرده است. بوربور همچنین با تأکید بر نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور استان، اظهار کرد که این مجموعه‌ها می‌توانند زمینه همکاری‌های فنی، انتقال فناوری و تولید مشترک میان فعالان اقتصادی ایران و ترکیه را فراهم کنند. به گفته وی، در کنار ظرفیت‌های صنعتی و فناورانه، بخش کشاورزی و صنایع غذایی البرز نیز از قابلیت‌های مناسبی برای همکاری برخوردار است و توانمندی استان در حوزه کشاورزی، محصولات باغی و فرآورده‌های مرتبط می‌تواند زمینه توسعه مبادلات و گسترش بازارهای هدف را فراهم کند. این مقام مسئول در ادامه، گردشگری را از دیگر زمینه‌های قابل پیگیری در روابط اقتصادی دو طرف برشمرد و گفت که ظرفیت‌های گردشگری ایران، به‌ویژه استان البرز، در کنار توانمندی‌های ترکیه، فرصت مناسبی برای معرفی جاذبه‌ها، محصولات و قابلیت‌های اقتصادی و فرهنگی دو طرف ایجاد می‌کند.
بوربور در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر ضرورت تعریف مسیر مشخص برای پیگیری همکاری‌ها، نخستین پیشنهاد خود را در حوزه تجارت و صادرات مطرح کرد و افزود که محصولات و توانمندی‌های صادراتی استان البرز و طرف ترکیه‌ای باید احصا و در قالب فهرست‌هایی مشخص میان دو طرف مبادله شود تا فرصت‌های تجاری و نیازهای متقابل به‌صورت دقیق‌تری شناسایی شوند. وی هدف از این اقدام را برقراری ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان و خریداران واقعی عنوان کرد تا زمینه توسعه مبادلات تجاری بر اساس نیاز بازار و توانمندی‌های موجود فراهم شود. سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری البرز در ادامه به سرمایه‌گذاری و تولید مشترک اشاره کرد و گفت که استان آمادگی دارد فرصت‌های سرمایه‌گذاری خود را به طرف ترکیه‌ای معرفی کند تا زمینه گفت‌وگو با سرمایه‌گذاران و واحدهای صنعتی و تولیدی این کشور فراهم شود. وی افزود که انتظار می‌رود سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی ترکیه نیز با بررسی ظرفیت‌های معرفی‌شده، پیشنهادهای خود را در حوزه‌های مورد علاقه ارائه کنند تا امکان بررسی فنی و اقتصادی طرح‌ها و شناسایی زمینه‌های مناسب برای همکاری مشترک فراهم آید. بوربور با اشاره به نقش بخش خصوصی در پیشبرد این برنامه‌ها اظهار کرد که توسعه همکاری‌های اقتصادی زمانی به نتیجه می‌رسد که فرصت‌های شناسایی‌شده بر اساس منافع متقابل و در چارچوبی روشن و اقتصادی بررسی شوند و ارتباط میان فعالان اقتصادی دو طرف به‌صورت مستمر ادامه یابد.
سرمایه‌گذاری ۸ شرکت ترکیه‌ای و مزیت‌های رقابتی ایران
در ادامه این نشست، محمد انصاری، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان البرز، با اشاره به حضور هشت شرکت ترکیه‌ای در ایران، اظهار کرد که بخش عمده فعالیت این سرمایه‌گذاران در حوزه نساجی است، اما صنایع پلیمری، غذایی و فلزی نیز از جمله بخش‌هایی هستند که این فعالان اقتصادی در آن حضور دارند. وی نکته قابل توجه در تعامل با این سرمایه‌گذاران را تمایل هر هشت شرکت به راه‌اندازی واحدهای تولیدی دوم و سوم در ایران عنوان کرد؛ موضوعی که به گفته وی با توجه به مزیت‌های رقابتی موجود در کشور، می‌تواند زمینه توسعه فعالیت‌های صنعتی و افزایش سرمایه‌گذاری در بخش تولید را فراهم کند. انصاری با اشاره به نقش هزینه‌های تولید در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران بیان کرد که یکی از دلایل مهم علاقه‌مندی فعالان اقتصادی ترکیه به سرمایه‌گذاری در ایران، مزیت‌های حوزه انرژی است و هزینه تمام‌شده تولید از عوامل مؤثر در رقابت‌پذیری صنایع به شمار می‌رود. مدیرکل صمت البرز با اشاره به جایگاه صنعتی استان گفت که حدود ۱۰ درصد از ارزش افزوده صنعت کشور به استان البرز اختصاص دارد و صنایع متنوعی در این استان فعالیت می‌کنند که گستردگی آن‌ها ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاری با سرمایه‌گذاران خارجی و گسترش ارتباط میان بنگاه‌های تولیدی فراهم کرده است. وی همچنین اعلام کرد که استان البرز در حوزه صادرات خدمات فنی و مهندسی با بیش از ۳۰۰ میلیون دلار، رتبه نخست کشور را دارد و این ظرفیت در کنار تنوع صنایع فعال استان می‌تواند بستر مناسبی برای توسعه همکاری‌های صنعتی، انتقال تجربه و افزایش تعاملات اقتصادی با کشورهای هدف، از جمله ترکیه، باشد.
انصاری در ادامه با اشاره به اشتراکات فرهنگی ایران و ترکیه و شرایط اخیر منطقه اظهار کرد که ترکیه می‌تواند در تسهیل ترانزیت کالا و استمرار مبادلات تجاری ایران نقش مهمی ایفا کند و ظرفیت‌های مرزی و ارتباطات اقتصادی دو کشور از جمله زمینه‌هایی است که می‌توان برای حفظ جریان تجارت و کاهش دشواری‌های مبادلات از آن بهره گرفت. وی با بیان اینکه حجم تجارت ایران و ترکیه در سال گذشته بالغ بر هفت میلیارد دلار بوده است، افزود که این میزان نسبت به سال پیش از آن حدود ۴۰ درصد کاهش داشته است؛ از این رو تقویت همکاری‌های اقتصادی و شناسایی فرصت‌های جدید تجاری می‌تواند در افزایش مبادلات دو کشور مؤثر باشد. مدیرکل صمت البرز ادامه داد که انتظار می‌رود فعالان اقتصادی ترکیه همچنان در کنار شرکای ایرانی خود باشند و از ظرفیت‌های موجود برای تسهیل تجارت، به‌ویژه در حوزه تأمین کالا و واردات، استفاده شود و استمرار این همکاری‌ها در شرایط دشوار منطقه‌ای می‌تواند به حفظ ارتباطات اقتصادی و تقویت مناسبات تجاری دو کشور کمک کند. این مسئول با اشاره به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های آمریکا علیه ایران اظهار کرد که تجربه سال‌های اخیر نشان داده است تحریم‌ها می‌توانند مانع همکاری شرکت‌های بین‌المللی با بنگاه‌های ایرانی شوند و در حوزه خودرو، مذاکراتی با شرکت‌های معتبر کره‌ای انجام شد، اما این شرکت‌ها به دلیل شرایط تحریمی وارد تعامل با ایران نشدند؛ در مقابل، شرکت‌های چینی همکاری با طرف ایرانی را پذیرفتند. وی افزود که این تجربه نشان می‌دهد همراهی شرکای تجاری و تداوم همکاری در شرایط محدودیت‌های اقتصادی تا چه اندازه اهمیت دارد و اگر فعالان اقتصادی ترکیه نیز با همین رویکرد وارد همکاری‌های گسترده‌تر با ایران شوند، می‌توان زمینه مذاکراتی در مقیاس بزرگ‌تر را فراهم کرد.
چشم‌انداز همکاری‌های اقتصادی؛ از مذاکرات ۲۰ میلیارد دلاری تا گردشگری مشترک
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان البرز در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به ظرفیت شکل‌گیری مذاکرات سرمایه‌گذاری در سطح ملی، اعلام کرد که در صورت همراهی طرف‌های ترکیه‌ای، این امکان وجود دارد که طی ماه‌های آینده مذاکراتی برای سرمایه‌گذاری‌هایی به ارزش بیش از ۲۰ میلیارد دلار در سطح کشور انجام شود. وی همچنین با اشاره به حضور شرکت‌های بزرگ ایرانی در تعاملات تجاری با ترکیه بیان کرد که فهرستی از کالاهای دارای اولویت برای توسعه تجارت با ترکیه تهیه شده است که می‌تواند مبنایی برای هدفمندتر کردن مبادلات و شناسایی زمینه‌های همکاری مشترک قرار گیرد. انصاری در پایان با اعلام آمادگی برای برگزاری نشست‌های تخصصی با فعالان اقتصادی اظهار کرد که ظرفیت‌های همکاری با ترکیه در حوزه‌های مختلف قابل توجه است و در صورت نیاز، می‌توان با برگزاری نشست‌های تخصصی، فرصت‌های تجاری، کالاهای اولویت‌دار و زمینه‌های توسعه همکاری میان شرکت‌های ایرانی و ترکیه‌ای را به‌صورت دقیق‌تر بررسی کرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که کارشناسان اقتصادی معتقدند با توجه به کاهش ۴۰ درصدی تجارت دو کشور در سال گذشته، نیاز به اقدامات عملی و فوری برای احیای روابط تجاری بیش از پیش احساس می‌شود و نشست‌هایی از این دست می‌تواند نقطه شروعی برای بازسازی اعتماد از دست رفته باشد.
بررسی پیشینه همکاری‌های ایران و ترکیه نشان می‌دهد که دو کشور در سال‌های اخیر همواره در تلاش برای گسترش مناسبات اقتصادی بوده‌اند، اما تحریم‌های بین‌المللی و نوسانات منطقه‌ای همواره به عنوان موانعی جدی بر سر این مسیر قرار داشته‌اند. استان البرز به عنوان یکی از قطب‌های صنعتی کشور، با داشتن بیش از ۳۵۰۰ واحد تولیدی و صنعتی، ظرفیت بالایی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی دارد و در صورت تحقق وعده‌های مطرح‌شده، می‌تواند به الگویی برای سایر استان‌ها در همکاری با کشورهای همسایه تبدیل شود. از سوی دیگر، ترکیه به عنوان کشوری با اقتصاد پویا و موقعیت جغرافیایی استراتژیک، همواره به دنبال گسترش نفوذ اقتصادی خود در منطقه است و همکاری با ایران می‌تواند دروازه‌ای برای دسترسی به بازارهای آسیای میانه و خاورمیانه باشد. با این حال، سوال اساسی این است که آیا طرف ترکیه‌ای حاضر به پذیرش ریسک‌های ناشی از تحریم‌های آمریکا خواهد بود یا خیر؛ موضوعی که تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که شرکت‌های ترکی در برخی موارد محتاطانه عمل کرده‌اند. در مجموع، نشست مشترک البرز و ترکیه را می‌توان گامی مثبت در جهت احیای روابط اقتصادی دو کشور تلقی کرد، اما تحقق کامل آن نیازمند اراده سیاسی قوی در سطح عالی و ارائه مشوق‌های عملی به سرمایه‌گذاران است. در هفته‌های آینده مشخص خواهد شد که آیا این نشست‌ها به قراردادهای عملی منجر می‌شود یا صرفاً در حد گفت‌وگو باقی می‌ماند.
در حال بارگذاری نظرات...