راز موفقیت یک شهر کوچک در سازش پروندهها؛ عملکردی که قزوین را شگفتزده کرد!

به گزارش تیترستان؛ شورای حل اختلاف استان قزوین در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ کارنامهای قابل توجه در زمینه صلح و سازش پروندههای ارجاعی از محاکم صلح، حقوقی، کیفری و خانواده ثبت کرده است. بر اساس اعلام حجتالاسلام والمسلمین محمد حیدری، معاون قضایی و رئیس مرکز حل اختلاف استان قزوین، در مجموع ۴۷ درصد پروندههای قابل صلح و سازش ارجاعشده از محاکم صلح به شورای حل اختلاف استان منجر به سازش شدهاند. این آمار نشاندهنده تلاش مستمر شوراهای حل اختلاف برای کاهش ورودی پروندهها به چرخه رسیدگی قضایی و ترویج فرهنگ آشتی و گذشت در جامعه است. در این میان، حوزه قضایی ضیاء آباد با ثبت بالاترین نرخ سازش در تمامی شاخصها، به عنوان بهترین عملکرد استان معرفی شده است. این موفقیت در حالی به دست آمده که شوراهای حل اختلاف به عنوان نهادی مردمی، با استفاده از ظرفیت میانجیگری و معتمدان محلی، نقش مهمی در حل و فصل اختلافات بدون نیاز به تشریفات پیچیده قضایی ایفا میکنند.
عملکرد درخشان در پروندههای صلح و حقوقی
بر اساس آمار ارائهشده، در بخش پروندههای صلح، شوراهای حل اختلاف طارم سفلی، ضیاء آباد و محمدیه به ترتیب با نرخ سازش ۱۰۰، ۹۴ و ۸۴ درصد، بیشترین موفقیت را در استان داشتهاند. این ارقام حاکی از آن است که در برخی مناطق، تقریباً تمامی پروندههای قابل سازش به نتیجه رسیدهاند و این امر نشاندهنده اعتماد مردم به این نهاد و کارآمدی فرایندهای میانجیگری است. همچنین در حوزه پروندههای حقوقی، از مجموع ۱۲۳۳۱ پرونده ارجاعشده به شورای حل اختلاف استان، ۴۶۹۴ پرونده معادل ۳۸ درصد به صلح و سازش ختم شده است. در این بخش نیز شوراهای ضیاء آباد با ۵۴ درصد، قزوین با ۴۹ درصد و تاکستان و آبگرم هر دو با ۴۷ درصد، بالاترین عملکرد را به خود اختصاص دادهاند. این نتایج بیانگر آن است که حتی در اختلافات حقوقی که معمولاً پیچیدهتر و دارای منافع مالی بیشتری هستند، شوراهای حل اختلاف توانستهاند با تکیه بر اصول میانجیگری و استفاده از ظرفیت افراد مورد اعتماد طرفین، بسیاری از پروندهها را به سازش برسانند و از ورود آنها به محاکم جلوگیری کنند.
حجتالاسلام والمسلمین حیدری در ادامه با اشاره به پروندههای کیفری استان اظهار داشت که ۲۶ درصد پروندههای قابل صلح و سازش ارجاعشده به شورای حل اختلاف استان منجر به مصالحه شده است. در این حوزه، شوراهای شال با ۷۵ درصد و قزوین با ۶۹ درصد رتبههای اول و دوم و آبگرم با ۶۴ درصد رتبه سوم استان را به دست آوردهاند. این آمار نشان میدهد که حتی در پروندههای کیفری که ماهیت حساستری دارند، امکان صلح و سازش وجود دارد و شوراهای حل اختلاف با بهرهگیری از ظرفیت معتمدان محلی و ریشسفیدان توانستهاند در بسیاری از موارد از ادامه اختلافات و تنشهای اجتماعی جلوگیری کنند. همچنین در پروندههای خانواده، شوراهای حل اختلاف استان از ۲۹۱۱ پرونده ارجاعی، معادل ۲۶ درصد را به سازش ختم کردهاند و در این بخش شوراهای ضیاء آباد با ۶۲ درصد، محمدیه و تاکستان هر دو با ۵۰ درصد و قزوین با ۴۸ درصد بهترین عملکرد را داشتهاند.
ضیاء آباد؛ الگویی موفق در ترویج فرهنگ صلح
حوزه قضایی ضیاء آباد در تمامی شاخصهای صلح و سازش پیشتاز بوده و توانسته است بالاترین نرخ سازش را در پروندههای صلح، حقوقی، کیفری و خانواده به ثبت برساند. این موفقیت چشمگیر، نتیجه تلاش همکاران شورای حل اختلاف و همراهی ارزشمند مردمان این منطقه است که با روحیه گذشت و آشتیجویی، مسیر حل اختلافات را هموار کردهاند. رئیس مرکز حل اختلاف استان قزوین ضمن تقدیر از همکاران خود، این عملکرد را حاصل زحمات و مساعی کارکنان شورای حل اختلاف استان دانسته و بر نقش فرهنگ صلح و سازش در کاهش تنشهای اجتماعی تأکید کرده است. به گفته وی، بهرهگیری از ظرفیت معتمدان محلی، نخبگان، ریشسفیدان و افراد مورد اعتماد طرفین، امکان سازش پایدارتر و کاهش تنشهای اجتماعی را فراهم میکند و تجربه شش ماه نخست امسال نشان داد هرجا این ظرفیت بهدرستی فعال شده، پروندهها با کلید صلح بسته شده و طرفین با کمترین هزینه و زمان به توافق رسیدهاند.
این عملکرد درخشان در حالی رقم خورده که شوراهای حل اختلاف به عنوان نهادی مردمی، معمولاً سریعتر، کمهزینهتر و بدون تشریفات پیچیده قضایی به اختلافات رسیدگی میکنند و همین امر آن را به گزینهای مناسب برای حل اختلافات تبدیل کرده است. حجتالاسلام والمسلمین حیدری با تأکید بر ظرفیت بالای شوراهای حل اختلاف برای مصالحه و کاهش دعاوی ابراز امیدواری کرده است که با توسعه فرهنگ صلح و سازش در نیمه دوم سال ۱۴۰۵، شاهد بهرهمندی بیش از پیش مردم از ظرفیت شورای حل اختلاف باشیم و استان قزوین در کاهش ورودی پروندهها به محاکم و افزایش سازش، الگویی موفق در سطح کشور ارائه دهد. بدون شک، تداوم این روند میتواند به کاهش اطاله دادرسی و افزایش رضایت عمومی از سیستم قضایی کمک شایانی کند.
اهمیت سازش و چالشهای پیش رو
صلح و سازش در پروندههای قضایی نه تنها به کاهش بار محاکم کمک میکند، بلکه از نظر اجتماعی نیز موجب کاهش کینهها و تنشها میان طرفین دعوا میشود. شوراهای حل اختلاف با تکیه بر میانجیگری و استفاده از ظرفیت افراد مورد اعتماد، امکان حل و فصل اختلافات را به شکلی مسالمتآمیز فراهم میکنند. در استان قزوین، عملکرد شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که این نهادها توانستهاند در درصد قابل توجهی از پروندهها به سازش برسند، اما هنوز تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله وجود دارد. به عنوان مثال، در پروندههای کیفری تنها ۲۶ درصد به مصالحه منجر شده که نشاندهنده نیاز به تلاش بیشتر برای ترویج فرهنگ گذشت در این حوزه است. همچنین در پروندههای خانواده، با وجود حساسیت بالای موضوع، ۲۶ درصد سازش حاصل شده که اگرچه قابل تقدیر است، اما میتوان با آموزش و فرهنگسازی، این رقم را افزایش داد.
مقایسه آمار شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با دورههای قبل نشاندهنده رشد قابل توجه در برخی شاخصهاست، هرچند آمار دقیق سالهای گذشته در این گزارش ارائه نشده است. با این حال، تجربه نشان میدهد که هرچه شوراهای حل اختلاف بتوانند از ظرفیت معتمدان محلی و افراد ذینفوذ در مناطق مختلف بیشتر استفاده کنند، میزان سازش افزایش مییابد. استان قزوین با داشتن حوزههایی مانند ضیاء آباد که به الگویی موفق تبدیل شده، میتواند این تجربه را به سایر مناطق نیز تعمیم دهد. در آینده، انتظار میرود با توسعه فرهنگ صلح و سازش و افزایش آگاهی عمومی نسبت به مزایای آن، شاهد کاهش ورودی پروندهها به محاکم و افزایش سرعت رسیدگی به دعاوی باشیم. همچنین، همکاری بیشتر با نهادهای مردمی و استفاده از ظرفیت صلحیاران و مشاوران کلانتریها میتواند به تحقق این هدف کمک کند. در مجموع، کارنامه شش ماهه شورای حل اختلاف استان قزوین نشاندهنده پتانسیل بالای این نهاد برای ایجاد صلح و سازش در جامعه است و امید میرود با برنامهریزی مناسب، این مسیر در نیمه دوم سال نیز با قدرت ادامه یابد.
در حال بارگذاری نظرات...