پیامکی که از آشنا می‌آید اما گوشی‌تان را به آتش می‌کشد؛ پلیس فتا چه هشداری داد؟

به گزارش تیترستان؛ پلیس فتای فراجا در اقدامی کم‌سابقه با ارسال پیامکی سراسری به شهروندان، نسبت به ترفند جدید کلاهبرداران سایبری هشدار داد و اعلام کرد که هر پیام دریافتی با عنوان «عکس یادگاری» و پیشنهاد نصب برنامک اندرویدی، قطعاً جعلی است و هدفی جز آلوده‌سازی گوشی و سرقت از حساب بانکی ندارد. این هشدار در حالی منتشر می‌شود که در هفته‌های اخیر گزارش‌های متعددی از قربانیان این شیوه جدید کلاهبرداری در فضای مجازی منتشر شده و کاربران بسیاری با کلیک بر روی لینک‌های آلوده، سرمایه خود را از دست داده‌اند. پلیس فتا تأکید کرده است که حتی اگر پیام از سوی مخاطبان آشنا و مورد اعتماد ارسال شود، نباید به آن اعتماد کرد؛ زیرا احتمال آلوده شدن گوشی مخاطب و ارسال خودکار پیام جعلی از سوی دستگاه او وجود دارد. در این پیامک که امروز برای شهروندان ارسال شده، آمده است: «هموطن عزیز؛ هر پیام دریافتی حتی از آشنایان خود با پیشنهاد نصب برنامک اندرویدی جهت مشاهده عکس‌های یادگاری قطعاً جعلی و با هدف آلوده سازی گوشی و سرقت از حساب شماست.»

ترفند جدید کلاهبرداران: از عکس یادگاری تا خالی کردن حساب

بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی پلیس فتا، کلاهبرداران سایبری در جدیدترین شگرد خود، با ارسال پیامک‌های حاوی لینک‌های آلوده تحت عنوان «عکس یادگاری» یا «آلبوم تصاویر خصوصی»، کاربران را ترغیب به نصب یک برنامه اندرویدی جعلی می‌کنند. این برنامه‌های مخرب در واقع بدافزارهایی هستند که پس از نصب، دسترسی کامل به گوشی کاربر را در اختیار هکرها قرار می‌دهند و می‌توانند اطلاعات بانکی، رمزهای عبور و حتی پیامک‌های حاوی کدهای تأیید را سرقت کنند. کارشناسان امنیتی می‌گویند این بدافزارها معمولاً در قالب اپلیکیشن‌های پیام‌رسان یا گالری عکس توزیع می‌شوند و کاربر بدون آگاهی، مجوزهای حساس را به آن‌ها می‌دهد. پلیس فتا در هشدار خود تصریح کرده که حتی اگر پیام از سوی یک دوست یا آشنا ارسال شود، باز هم نباید به آن اعتماد کرد؛ چرا که گوشی فرستنده ممکن است قبلاً آلوده شده باشد و به طور خودکار برای تمام مخاطبان خود پیام جعلی بفرستد. این موضوع نشان می‌دهد که امنیت سایبری یک زنجیره است و آلودگی یک دستگاه می‌تواند به سرعت به شبکه اجتماعی کاربران گسترش یابد.

آمارهای رسمی منتشر شده از سوی مرکز ماهر (مدیریت امداد و هماهنگی رخدادهای رایانه‌ای) نشان می‌دهد که در سال گذشته، بیش از ۴۰ درصد از پرونده‌های کلاهبرداری اینترنتی در کشور مربوط به همین شیوه ارسال لینک‌های آلوده بوده است. بسیاری از قربانیان افراد کم‌سن و سال یا کاربران کم‌آشنا با فناوری هستند که بدون توجه به منبع پیام، بر روی لینک کلیک می‌کنند. پلیس فتا بارها تأکید کرده است که نصب هرگونه برنامه از منابع غیررسمی و خارج از بازارهای معتبر اندرویدی (مانند گوگل پلی یا مایکت) می‌تواند خطرآفرین باشد. همچنین کاربران باید به مجوزهایی که یک برنامه درخواست می‌کند توجه کنند و از دادن دسترسی‌های غیرضروری مانند ارسال پیامک یا دسترسی به مخاطبین خودداری کنند. در این رابطه، کارشناسان توصیه می‌کنند که کاربران پس از دریافت چنین پیام‌هایی، ابتدا با فرستنده تماس گرفته و صحت موضوع را جویا شوند و هرگز بر روی لینک‌های ناشناس کلیک نکنند.

واکنش کاربران و افزایش نگرانی در فضای مجازی

انتشار این هشدار از سوی پلیس فتا، واکنش گسترده کاربران در شبکه‌های اجتماعی را به دنبال داشته است. بسیاری از کاربران توییتر و اینستاگرام با بازنشر این پیام، نسبت به دریافت پیامک‌های مشابه هشدار داده و از دیگران خواسته‌اند که هوشیار باشند. برخی کاربران نیز اعلام کرده‌اند که خود قربانی این ترفند شده‌اند و مبالغی از حسابشان برداشت شده است. یکی از کاربران توییتر نوشت: «چند روز پیش پیامی از یک دوست قدیمی دریافت کردم که ادعا می‌کرد عکس‌های یادگاری سفر را برایم فرستاده است. لینک را باز کردم و برنامه‌ای نصب شد، نیم ساعت بعد تمام موجودی حسابم خالی شد.» این روایت‌ها نشان می‌دهد که کلاهبرداران از اعتماد کاربران به آشنایان سوءاستفاده می‌کنند و همین موضوع مقابله با آن را دشوارتر می‌کند.

در همین حال، پلیس فتا اعلام کرده است که با همکاری اپراتورهای تلفن همراه و مراجع قضایی، در حال شناسایی و مسدودسازی شماره‌های مرتبط با این کلاهبرداری است. اما به نظر می‌رسد که سرعت عمل مجرمان سایبری بیش از اقدامات بازدارنده است و لازم است کاربران خودشان پیشگیری کنند. کارشناسان امنیتی توصیه می‌کنند که کاربران علاوه بر نصب آنتی‌ویروس‌های معتبر بر روی گوشی، به طور دوره‌ای رمزهای عبور حساب‌های بانکی خود را تغییر دهند و از فعال‌سازی تأیید دو مرحله‌ای برای تراکنش‌های بانکی استفاده کنند. همچنین آموزش عمومی در مدارس و دانشگاه‌ها می‌تواند نقش مؤثری در کاهش قربانیان این نوع کلاهبرداری‌ها داشته باشد.

پیشینه و پیامدهای آینده: چرا این هشدار مهم است؟

این نخستین بار نیست که پلیس فتا نسبت به پیامک‌های جعلی هشدار می‌دهد. در سال‌های گذشته، شیوه‌های مشابهی مانند پیامک جعلی کالابرگ، پیامک برنده شدن در قرعه‌کشی، و پیامک دعوت به عروسی با لینک‌های آلوده رواج یافته بود و هر بار عده‌ای از کاربران قربانی می‌شدند. آنچه این بار اهمیت دارد، استفاده از عنوان «عکس یادگاری» است که حس کنجکاوی و اعتماد را همزمان برمی‌انگیزد. به نظر می‌رسد کلاهبرداران با مطالعه روانشناسی کاربران، سعی در افزایش نرخ کلیک بر روی لینک‌های خود دارند. از سوی دیگر، با توجه به نزدیک شدن به ایام تعطیلات و سفرهای خانوادگی، احتمال دریافت چنین پیام‌هایی بیشتر می‌شود و کاربران باید بیش از پیش مراقب باشند.

پیامدهای آینده این پدیده می‌تواند شامل افزایش پرونده‌های قضایی، کاهش اعتماد عمومی به خدمات دیجیتال و حتی کاهش تمایل مردم به استفاده از اپلیکیشن‌های موبایلی باشد. کارشناسان معتقدند که برای مقابله با این تهدید، همکاری نهادهای نظارتی، اپراتورها و شرکت‌های فناوری ضروری است. همچنین لازم است که پلیس فتا با استفاده از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، الگوهای پیامک‌های جعلی را شناسایی و به سرعت آن‌ها را مسدود کند. در نهایت، نکته اصلی برای کاربران این است که هرگز به پیامک‌های مشکوک اعتماد نکنند و قبل از هر اقدامی، صحت آن را از طریق تماس مستقیم با فرستنده بررسی کنند. پلیس فتا نیز تأکید کرده که شهروندان می‌توانند گزارش‌های خود را از طریق سایت cyberpolice.ir یا شماره تماس ۰۹۶۳۸۰ به این مرکز اعلام کنند.